J. Wijngaarden

Handgeschreven lijst op gelinieerd papier.

* **Inhoud:** Het document bevat 23 namen van individuen met bijbehorende datums. De datums variëren van 1869 tot 1923, wat suggereert dat dit geboortedatums zijn van personen van uiteenlopende leeftijden op het moment van schrijven (1939). * **Schrift:** Een vlot, leesbaar handschrift in inkt. De kolommen zijn met potlood getrokken. * **Annotaties:** De derde kolom bevat schuine streepjes. De meeste namen hebben één streepje, terwijl "J.A. den Brave" er twee heeft en "W. Rymer" er drie heeft. Dit zou kunnen duiden op het aantal gezinsleden, het aantal keren dat iemand aanwezig was, of een specifieke administratieve status.

Getypte brief (doorslag op grijs papier).

Deze brief is een officiële kennisgeving van een strafmaatregel opgelegd door de directie van de Centrale Markt in Amsterdam. De heer J. Wijngaarden wordt beschuldigd van het aanbieden van een vervalste emballagebon (een bon voor verpakkingsmateriaal zoals kisten of zakken waar statiegeld op rustte) op 1 april 1942. Als sanctie voor het "verstoren van den goeden gang van zaken" wordt de toegang tot de markt voor veertien dagen ontzegd. Opvallend is dat de strafperiode (3 tot en met 16 april) al bijna verstreken is op het moment dat de brief gedateerd is (15 april). Dit suggereert dat de ontzegging mogelijk mondeling was aangezegd op het moment van de overtreding, of dat deze brief een schriftelijke bevestiging achteraf is voor het dossier.

Getypte administratieve lijst.

* **S.Z.:** Deze afkorting staat hoogstwaarschijnlijk voor *Sociale Zaken* (of mogelijk *Stadsreiniging en Marktwezen*). Het document betreft de registratie van marktkooplieden. * **Geografische focus:** De adressen en markten (Dapperstraat, Waterlooplein, Joubertstraat, Albert Cuyp, etc.) wijzen eenduidig op Amsterdam. * **Samenstelling:** Opvallend is de grote hoeveelheid Joodse namen op de lijst (o.a. Boas, Blitz, Loonstijn, Goudeketting, Porcelijn, Brilleslijper, Kloot). * **Administratieve context:** De term "Opgevoerd" duidt op het toevoegen van personen aan een specifiek register of het toewijzen van standplaatsen op de genoemde markten.

Document

Het document is een nauwkeurige administratieve registratie van markthandelaren in Amsterdam in het begin van 1942. De term "Opgevoerd" duidt op personen die nieuw zijn toegevoegd aan een specifieke registratie of vergunningslijst. Opvallende elementen: * **Geografische spreiding:** De adressen beslaan heel Amsterdam, van de Jordaan (Lindengracht) tot Oost (Transvaalbuurt) en West (Jan Evertsenstraat). Er zijn ook handelaren uit omliggende plaatsen zoals Huizen, Volendam en Zandvoort. * **Namen:** Een aanzienlijk deel van de namen op deze lijst (zoals Boas, Blitz, Goudeketting, Porcelijn, Brilleslijper) is van Joodse herkomst.

Getypte lijst (doorslag of origineel op dun papier).

Dit document is een administratieve lijst van de gemeente Amsterdam, waarschijnlijk afkomstig van de Dienst der Markten of een gerelateerde afdeling. De lijst bevat persoonsgegevens van marktkooplieden of bezoekers die een vergunning kregen voor specifieke markten in 1942. Opvallend is de concentratie van adressen in de Transvaalbuurt (zoals de Joubertstraat, Retiefstraat, en Ben Viljoenstraat) en de Oosterparkbuurt. Veel van de genoemde namen zijn van Joodse origine. De markten die het meest genoemd worden — de Gaaspstraat, de Joubertstraat en delen van de Albert Cuypstraat — waren in 1942 aangewezen als zogeheten "Joodse markten". De data in de laatste kolom (grotendeels april 1942) komen exact overeen met het moment waarop de Duitse bezetter de segregatie op markten strikt begon af te dwingen. Per 1 november 1941 was het Joden al verboden op niet-Joodse markten te staan of te kopen; begin 1942 werd dit administratief volledig vastgelegd.

Handgeschreven ambtelijke lijst/register.

Het document is een kille, bureaucratische weergave van de economische beroving van de Joodse bevolking in Amsterdam. De afkorting "S.Z." staat hoogstwaarschijnlijk voor de afdeling **Sociale Zaken** van de gemeente Amsterdam, die nauw betrokken was bij de registratie van Joodse burgers en hun bezittingen. De lijst toont aan dat marktkooplieden hun "marktplaatsen" (vaak inclusief de fysieke stal, planken en voorraad zoals vis, textiel of koek) moesten opgeven of dat deze door de politie werden genoteerd wanneer de kooplieden niet meer op de markt verschenen. De data (juli tot oktober 1942) vallen precies samen met de grootschalige deportaties vanuit Amsterdam naar kamp Westerbork en verder. Veel van de genoemde personen op deze lijst zijn kort na de vermelde data gedeporteerd en vermoord.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief (verzoekschrift/getuigschrift). * **Afzender:** D. O. v. Wijngaarde, aardappel- en fruithandelaar. * **Adres afzender:** Wagenaarstraat 75, Amsterdam. * **Datum:** 11 maart 1941. * **Betreft:** Aanvraag voor een erkenning ten behoeve van C.J.W. Meeschow (zwager).

# TRANSCRIPTIE Mijn. Wittkamp. Naar aanleiding van Uw briefkaart d.d. 14 Oct jl bericht ik U dat [<s>H.C. Boom</s>] de vischhandelaar H.C. Boom [<s>aan den Amstelstroommarkt?</s>] vischafslag hier te stede geen toewijzing versche visch heeft 460/298/2 [in rood] JJ [initialen]

# TRANSCRIPTIE **Verhoor van den verdachte J. VLEESDRAAGER.**

# TRANSCRIPTIE J. F. Bockelman [onderstreept] pl 67. nieuwwijk

# TRANSCRIPTIE J.G. Overkamp [rechtsboven:] pers. bew. A 35/623317 geb. 25/3 '91 Rozenstraat 50 ^II