S. Elthing

Ambtelijk rapport betreffende fraude met distributiebonnen.

Dit rapport documenteert een geval van kleinschalige fraude en handel in distributiebonnen tijdens de Duitse bezetting. **De toedracht:** I. Hakker, werkzaam bij een groothandelsorganisatie, misbruikte zijn controlerende functie bij een distributiewagon. Hij verkocht een reeds gebruikte/ingeleverde bon voor 10 gulden aan L. Blom. Met deze illegale bon kon Blom vervolgens twee eenheden ('colli') savooiekool afhalen. **De sancties:** * **Hakker:** Werd direct ontslagen. Uit de handgeschreven notities blijkt dat hij bovendien voor 14 dagen werd uitgesloten van de markt, mogelijk gevolgd door een uitsluiting voor onbepaalde tijd. * **Blom:** Zijn 'groenteboekje' (distributiestamkaart) en marktpas werden ingenomen. Hij kreeg een marktontzegging van 14 dagen op grond van 'heling' (het kopen van een wederrechtelijk verkregen bon). Opvallend is dat de werkgever ("de Combinatie") geen strafrechtelijke aangifte wilde doen, maar wel aandrong op disciplinaire maatregelen via de marktorganisatie. Dit duidt op een poging om zaken intern of tuchtrechtelijk af te handelen zonder direct de (Duitse) politie in te schakelen.

Officieel rapport / Proces-verbaal van het Marktwezen.

Dit document is een intern rapport van de controledienst van de Centrale Markt in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. Het verslaat een kleine diefstal of onrechtmatige toe-eigening van 18 lege veilingkisten door de 22-jarige Pieter de Maaijer. Opvallend is de menselijke toon van de rapporteur (de controleur Elthing). Hoewel er sprake is van een strafbaar feit, wordt er uitgebreid context gegeven over de persoonlijke omstandigheden van de dader: hij is de enige kostwinner, zijn vader is recent overleden en zijn moeder is ziek. Zijn werkgever spreekt lovend over hem ("goeden knecht"). De eigenaar van de kisten, grossier Heemskerk, weigert aangifte te doen, wat suggereert dat men de jongeman niet de vernieling in wilde helpen in een tijd waarin straffen (zeker onder het bezettingsregime) zwaar konden uitvallen. De handgeschreven aantekeningen wijzen op de administratieve afwikkeling. "14 dagn voorstel Bm" duidt waarschijnlijk op een voorstel aan de Bedrijfsmanager om de toegangskaart van De Maaijer voor 14 dagen in te trekken als disciplinaire maatregel. ---

## Rechterpagina

- 3 -

Div. bylagen (w.o. teek).

[Hoofdtekst:]

&nbsp; <u>Weekmarkten:</u>