M. Kosman
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 22
M. Kosman was actief als marktkoopman op de Waterloopleinmarkt (stand 7, Groningen). In 1942 en 1943 werden administratieve lijsten ingevuld met betrekking tot zijn goederen en inlevering, waarbij opmerkingen als 'Sicherheits pol. ingel.' voorkomen, wat wijst op arrestatie of inbeslagname door de Sicherheitspolizei. De specifieke producten die hij verkocht zijn niet expliciet vermeld in de beschikbare fragmenten, noch zijn de volledige omstandigheden van zijn lotgevallen (zoals de exacte datum van arrestatie of de status van zijn standplaats na 1943) uit de huidige data te reconstrueren.
Lotgevallen
Handel
Archiefdocumenten
Administratieve lijst van debiteuren/vorderingen.
* **Geografie:** De lijst is sterk gericht op de regio Amsterdam en omliggende gemeenten (Haarlemmermeer, Halfweg, Aalsmeer). De vermelding van "Lopikerkapel (U)" duidt op de provincie Utrecht. * **Sociaal-economisch:** De adressen variëren van volksbuurten (Jodenbreestraat, Zwanenburgwal) tot meer gegoede wijken of nieuwe uitbreidingsgebieden (Oosterpark, Burgemeester Tellegenstraat). De toevoegingen zoals "huis" (benedenwoning), "I, II, III" (verdiepingen) en "a" (tussenetage of specifiek nummer) geven inzicht in de stedelijke bewoningsdichtheid. * **Naamkunde:** De lijst bevat typisch Nederlands-Joodse namen zoals Hartog Gobits en de firma Wed. Cosman, wat consistent is met de genoemde locaties in de Amsterdamse binnenstad. * **Schrift:** Het document is geschreven in een klerkenhandschrift (schoolschrift) dat gebruikelijk was voor administratief personeel. Enkele namen en straten zijn lastig leesbaar door individuele lussen (zoals bij "Jillisstraat" of "Puisistraat"), maar kunnen veelal herleid worden aan de hand van historische stratenregisters.
Handgeschreven register/lijst van personen, adressen en data van inlevering.
* **Doel van het document:** De lijst lijkt een administratieve controlelijst voor het vorderen van goederen. De kolom "d.d. Inlevering" bevat vaak specifieke data, maar ook opmerkingen als "d. Sicherheits pol. ingel." (door Sicherheitspolizei ingeleverd), wat duidt op dwang of inbeslagname door de bezetter. * **Geografische spreiding:** De adressen concentreren zich in de Amsterdamse Jodenbuurt (Rapenburgerstraat, Lepelstraat, Jodenbreestraat) en de Transvaalbuurt (Tugelaweg, Louis Bothastraat). * **Namen:** Veel typisch Joods-Amsterdamse achternamen (Kool, Koopman, de Hond, Lakmaker, Vischjager). * **Marginalia:** Er zijn diverse potloodnotities die verwijzen naar correspondentie ("volgens brief", "zie no 10/3/28") of wijze van transport ("per post", "per telefoon"). De afkorting "S.P." of "Sicherheits pol." verwijst naar de Duitse veiligheidspolitie. "Diam. B." bij no 122 zou kunnen verwijzen naar de Algemene Nederlandse Diamantbewerkersbond (ANDB).
Document
- **Structuur:** Het document is ingedeeld in vier kolommen per pagina-helft. De kolom 'S.' verwijst naar een administratieve sectie, vaak alfabetisch geordend (zie groepering bij G, H en J). - **Adressering:** De adressen zijn typisch voor het Amsterdam van de jaren '40, met aanduidingen als 'hs' (huis/begane grond) en Romeinse cijfers (I t/m IV) voor de etages. Veel adressen bevinden zich in de Transvaalbuurt en de oude Jodenbuurt. - **Namen:** De namen zijn overwegend van Joodse origine (bijv. Groenteman, Hakker, de Valencia, Vas Dias, Wurms). - **Wijzigingen:** De doorgehaalde regels wijzen op een 'levende' administratie waarbij mutaties (zoals verhuizing of overlijden) werden verwerkt.
Getypte namenlijst met administratieve gegevens.
* **Layout:** Het document is een gestructureerde lijst, alfabetisch gesorteerd op achternaam. Het bevat vijf kolommen, waarbij de laatste kolom oorspronkelijk bedoeld was voor de "Reden van plaatsing", maar gaandeweg is gebruikt voor het voluit noteren van voornamen. * **Betekenis Steunnummer:** De "J" die voorafgaat aan diverse nummers duidt op de administratieve categorisering van personen als Joods door de bezettingsautoriteiten of de Joodse Raad. * **Mutaties:** De talrijke doorhalingen suggereren dat dit een werkdocument was dat regelmatig werd bijgewerkt. Redenen voor doorhaling kunnen deportatie, verhuizing, overlijden of een wijziging in de ondersteuningsstatus zijn. * **Handgeschreven nummers:** Naast de namen staan kleine nummers (bijv. 1, 2, 4, 9, 10...). Dit lijkt een doorlopende nummering of een referentie naar een ander dossier. * **Toponiemen:** Alle adressen bevinden zich in Amsterdam, met een sterke concentratie in de (toenmalige) Joodse wijken zoals de Transvaalbuurt en de Plantagebuurt.
Archieflijst-vermeldingen
Handgeschreven register/lijst van personen, adressen en data van inlevering.
| 11 | 238 | M. Kosman | Joden Breestr. 16 III | 30-1-42 |
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats 7 (Groningen)
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE HG. 46A/24/5 M. _extra_ [handgeschreven] 19 September 1939. den Heer B. Hofman, Voorzitter van "V.Z.O.D.", De la Reystraat 11, Amsterdam-Oost. Wijk 20. Hiermede heb ik de eer U uit te noodigen tot bij- woning eener bespreking inzake de Vischmarkt, die gehouden zal worden op Maandag 25 September a.s. om 11 uur v.m. De Directeur,
# TRANSCRIPTIE <u>Th. Broerse</u> Er is een klacht binnen- gekomen van <u>v. Zanten</u> van de Mosselencombinatie Vischmarkt, dat de grossier Moos op de C.M. gezuurde <u>mosselen</u> verkoopt. Nog daargelaten, dat hiervoor de C.M. niet is aangewezen, verkoopt Moos de mosselen ook boven den maximum- prijs nl. 70 ct. per ~~kg~~, terwijl hij mag nemen 60 ct. per pond. [Linksonder in blauw potlood:...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getuigschrift / Aanbevelingsbrief (kopie). * **Instelling:** Singer Maatschappij, Amsterdam. * **Datum:** 1 januari 1933. * **Betreft:** De heer C.J. Boosman (geboren 5 januari 1904). * **Locatie origineel:** Kalverstraat 60 – 62, Amsterdam. * **Kenmerken:** Getypt document, aangeduid als "Copie".
# TRANSCRIPTIE HG. 46A/24/5 M. [Handgeschreven:] *Verzonden 20/9 -39* 19 September 1939. den Heer B. Hofman, Voorzitter van "V.Z.O.D.", De la Reystraat 11, <u>Amsterdam-Oost.</u> Wijk 20. Hiermede heb ik de eer U uit te noodigen tot bij- woning eener bespreking inzake de Vischmarkt, die gehouden zal worden op Maandag 25 September a.s. om 11 uur v.m. De Directeur,
# TRANSCRIPTIE *extra* VP/G. 90/6/2 M 20 Maart 1939. den Heer J. Visser, Lindengracht 25 I, Amsterdam-Centrum. Wyk 9. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 24 Februari jl. verleen ik U hierby tot wederopzegging toestemming zich op Uw plaats op de markt Mosplein te laten bystaan - niet vervangen - door N. Mosman. De Directeur,