Brief op officieel briefpapier. 4 december 1941. C.C. Nottelman, namens de Sportvereeniging „K.N.S.M.” (Koninklijke Nederlandsche Stoomboot-Maatschappij). Directie der Centrale Markthallen, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam. [Briefhoofd met vlag-illustratie van de KNSM]
Nº 37/131/1 M.1041 5/12
SPORTVEREENIGING „K.N.S.M.”
OPGERICHT 24 SEPTEMBER 1913

SECRETARIAAT:
C.C. Nottelman
Scheepvaarthuis,
Amsterdam.

AANGESLOTEN BIJ DE GEMEENTE
GIRODIENST ONDER LETTER S 13084

AMSTERDAM, 4 December 1941.

[Handgeschreven aantekening in rood/bruin:] v.d. Dir. N. Broerse

Aan de Directie der Centrale Markthallen,
Jan van Galenstraat 14,
AMSTERDAM.

Mijne Heeren,

Voor het vrij talrijke personeel onzer Maatschappij, dat ten gevolge van de huidige omstandigheden op wachtgeld is gekomen, trachten wij op velerlei manieren ontspanning en verpoozing te zoeken. Naast films, lezingen, museumbezoek e.d. vormen excursies naar groote bedrijven een belangrijk onderdeel.

Van verschillende zijden is ons verzocht een excursie te mogen maken naar de Markthallen, welk verzoek wij gaarne willen ondersteunen en hiermede aan U voorleggen. Wij zouden gaarne op een nader te bepalen Maandagmiddag in Januari met een aantal wachtgelders onzer Maatschappij een rondgang komen maken en zien Uw toestemming hiertoe met belangstelling tegemoet.

U bij voorbaat dankend voor de te nemen moeite,

Hoogachtend,
SPORTVEREENIGING "K.N.S.M."

[Ondertekening]
C.C. Nottelman

[Linksonder in de marge:] 1000-9-’38. G.
[Rechtsonder handgeschreven getal:] 37 De kern van deze brief is een verzoek om een rondleiding (excursie) door de Centrale Markthallen in Amsterdam voor werknemers van de K.N.S.M.

Belangrijke elementen in de tekst:
* "De huidige omstandigheden": Dit is een eufemisme voor de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.
* "Wachtgelders": Door de oorlog lag een groot deel van de civiele scheepvaart stil. Schepen waren gevorderd, havens geblokkeerd of routes onveilig. Hierdoor zat veel personeel thuis op 'wachtgeld' (een soort doorbetaling zonder actieve dienst).
* Doel van het verzoek: De sportvereniging van het bedrijf trad hier op als een soort personeelsvereniging die probeerde de moraal van de werknemers hoog te houden door middel van educatieve en ontspannende uitjes ("verpoozing").

De toon is formeel en beleefd, typerend voor zakelijke correspondentie uit die tijd. De keuze voor de maandagmiddag was logisch voor de Markthallen, aangezien de vroege ochtenden daar de drukste handelsmomenten waren. Dit document biedt een interessant inkijkje in het sociale leven en de bedrijfsvoering tijdens de bezettingsjaren (december 1941). De K.N.S.M., gevestigd in het iconische Scheepvaarthuis (tegenwoordig Hotel Grand尊), was een van de grootste rederijen van Nederland.

De Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat waren in die tijd hypermodern (geopend in 1934) en vormden de 'buik van Amsterdam'. Voor arbeiders en kantoorpersoneel uit de scheepvaartsector was een bezoek aan een dergelijk logistiek knooppunt een logische en interessante vorm van 'bedrijfsbezoek'.

Het feit dat een sportvereniging dit organiseert, onderstreept de rol van bedrijfsverenigingen in het bieden van sociale structuur in een tijd waarin het normale werkzame leven voor velen volledig was ontregeld. C.C. Nottelman N. Broerse