F. Schraal

Administratieve lijst van marktkooplieden (waarschijnlijk een register van de Centrale Markt Amsterdam).

Dit document biedt een gedetailleerd overzicht van de handel in de Amsterdamse open lucht markten in de eerste helft van de 20e eeuw. De lijst bevat diverse interessante administratieve kenmerken: * **Identificatie:** Personen worden geïdentificeerd met hun naam, geboortedatum en woonadres. De Romeinse cijfers (I, II, III) en 'hs' (huis) bij de adressen duiden op de verdieping van de woning. * **Geografie:** De marktkooplieden kwamen niet alleen uit Amsterdam zelf, maar ook uit omliggende plaatsen zoals Aalsmeer, Volendam en zelfs Utrecht. De locaties van de markten beslaan de hele stad, van de bekende Albert Cuypmarkt tot markten op het Minervaplein en de Jan Evertsenstraat. * **Handelswaar:** De producten zijn zeer divers: vis (voornamelijk mosselen), bloeiende planten, groenten, fruit (waaronder 'grapefruit'), koek, en 'galanterie-waren' (kledingaccessoires of snuisterijen). Opvallend is de vermelding 'ongeregeld' (allerlei goederen/tweedehands) en 'surrogaten', wat mogelijk wijst op de schaarste in of kort na de oorlogsjaren. * **Administratieve Opmaak:** De kolom met herhalingstekens (de 'dito' streepjes of krulletjes) laat zien dat handelaren vaak gegroepeerd werden op basis van de markt waar ze stonden of het product dat ze verkochten.

Document

* **Administratieve systematiek:** De lijst is genummerd van 267 t/m 444. Achter elke naam staat een bedrag, meestal 3000 eenheden (mogelijk guldens). Er zijn diverse aantekeningen gemaakt om personen met dezelfde naam te onderscheiden, zoals bijnamen (Schilder "Tekel", "Kippie", "Fik"), jaartallen ('85, '17) of patroniemen (Jobz, Jz, Sz). * **Symboliek:** De vinkjes ("v") suggereren dat de posten gecontroleerd of voldaan zijn. De "x" markeringen kunnen duiden op een afwijkende status of een specifieke betalingswijze. * **Bijzondere vermelding:** Bij nummer 346 (W. M. Ros) staat de handgeschreven toevoeging "i.d. gevangenis" met een bedrag van 2100, wat een specifiek juridisch of sociaal aspect aan deze administratie toevoegt. * **Namenmateriaal:** De grote hoeveelheid namen zoals "Schilder" en "Tol" wijst zeer sterk op de regio Volendam/Waterland.

Document

* **Inhoud:** De brief is een negatief advies betreffende een verzoek van een zekere F. Schraal, een visventer die vanuit Urk naar Amsterdam is verhuisd. Schraal wilde naast zijn toewijzing van verse aal ook gerookte aal ontvangen. * **Argumentatie:** De afzender weigert dit omdat Schraal pas sinds 1942 werkzaam is in de vishandel en al een "gunst-toewijzing" heeft gekregen die normaal gesproken alleen voor gevestigde ("bona fide") venters geldt. Men is bang voor precedentwerking ("consequenties") als men zijn toewijzing uitbreidt. * **Toon:** Formeel, bureaucratisch en beslist. Er wordt strikt vastgehouden aan de regels van de distributiecommissie.

Dienstbrief / Kennisgeving van schorsing.

In deze brief wordt de heer F. Schraal op de hoogte gesteld van een disciplinaire maatregel. Hem wordt ten laste gelegd dat hij op 19 december 1943 vis heeft gekocht bij de Amsterdamse visafslag buiten het officiële distributiesysteem om. Dit werd in die tijd gezien als een ernstige overtreding van de distributiewetgeving (economisch delict). De directe consequentie is een voorlopige schorsing van deelname aan de visdistributie bij de afslag. Daarnaast wordt de zaak overgedragen aan de Burgemeester van Amsterdam om te bepalen welke verdere (straf)maatregelen noodzakelijk zijn. De brief is een formeel bewijs van de strikte controle op de voedselvoorziening tijdens de bezettingsjaren.

Getypte ambtelijke brief (doorslag of kopie).

Deze brief betreft een melding van een overtreding van de distributieregels voor levensmiddelen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Een zekere F. Schraal, wonende aan de Geleenstraat 26, wordt ervan beschuldigd op 19 december 1943 vis te hebben gekocht bij de lokale visafslag buiten het officiële distributiesysteem om ("buiten de verdeeling om"). De Directeur informeert de Wethouder voor de Levensmiddelen dat hij de betreffende persoon reeds heeft geschorst van de visdistributie. Hij stelt voor dat de Burgemeester een officieel besluit neemt om deze persoon voor de duur van vier maanden uit te sluiten van de visverdeling bij de afslag. Dit was een administratieve strafmaatregel om illegale handel en het omzeilen van de rantsoenering tegen te gaan.

# TRANSCRIPTIE 46b/100/4 A'dam, 8/7 1943 Dir. N.V.C. Naar aanleiding van Uw brief dd. 18 Mei jl. no. 13241 v/Ham. bericht ik U, dat F. Schraal **niet** heeft verzocht om i.p.v. versche aal gerookte aal te mogen ontvangen uit de verdeling te dezer stede, doch om hem naast zijn versche aal ook gerookte aal toe te wijzen, zooals aan het merendeel van de bonafide venters, die een enkele toewijzing ...

# TRANSCRIPTIE afz. J. E. Schrandt Corn. Anthoniszstr 49 II Amsterdam. Z.

40 | 180 | 180 | | C. J. Weerdenburg | Sloterweg 1012 | - | - | 180 | 180 | | G. J. Schrama | Spaarnw. weg 545 H'meer | - | - | 180 | 137. | **Amsterdam, 19.9.42** [Handtekening/Paraaf] [Stempel: G. v. Vlugt]

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven, paars:] Inonder 9/7 Imp [Rechtsboven:] VD/SV 46b/100/4 M. [Rechts:] 9 Juli 1943. Den Heer Directeur der Nederlandsche Visscherij- centrale, 2e Adelheidstraat 300, 's-G r a v e n h a g e (ZH) ======================== Naar aanleiding van Uw brief d.d. 18 Mei jl. no. 13241 V/Lan. bericht ik U, dat F.Schraal niet heeft verzocht om in plaats van versche aal gerookt...

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven:] 160 [Centraal:] Den Heer A. Schaap. Kerkstr 22 A.dam (C)