E. Elsas

Voorzijde van een briefkaart (postwaardestuk).

Deze briefkaart uit november 1939 is gericht aan het Marktbureau in Amsterdam, destijds gevestigd bij de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat. De kaart bevat diverse administratieve kenmerken. Het paarse stempel met het nummer "M. 1039" en de datum "27/11" (27 november) duidt op de datum van ontvangst of verwerking door de betreffende instantie, ruim twee weken na de verzenddatum van 9 november. De afzender, E. Elsas, woonde in de Retiestraat 34-huis in de Amsterdamse Rivierenbuurt. Het handschrift is verzorgd en de kaart is correct gefrankeerd volgens de toen geldende tarieven.

Handgeschreven brief/verzoekschrift op briefkaart-formaat.

* **Taal en handschrift:** Het document is geschreven in een duidelijk, verzorgd vooroorlogs handschrift. De spelling "Mijnne" (met dubbel 'n') en de zinsconstructie zijn typerend voor de formele correspondentie van die tijd door burgers met een gemiddelde opleiding. * **Inhoud:** De afzender, E. Elsas, meldt zich ziek vanwege een "zware kou" (vroeger een gangbare term voor een stevige griep of zware verkoudheid waarbij men bedrust hield). * **Kern van het verzoek:** Het verzoek is van praktische aard: Elsas vraagt toestemming om zijn zoon als vervanger in te zetten op zijn werkplek zolang hij herstelt. * **Locatie:** Er wordt specifiek verwezen naar een "Standplaats" in de "Ten Katestraat". Dit duidt onomstotelijk op een marktkoopman die een plek bezette op de Ten Katemarkt in Amsterdam-West.

Handgeschreven verklaring/getuigenis.

* **Inhoud:** Het document is een korte verklaring waarin een persoon genaamd Sijmonsbergen bevestigt dat Manus Elsas (de vader van E. Elsas) bij hem vis heeft gekocht, specifiek haring, aal en garnalen. * **Taalgebruik:** De tekst bevat diverse spelfouten ("ondertekent" in plaats van 'ondertekent hierbij' of 'verklaart', en het dubbele gebruik van "By mijn"). Dit duidt erop dat de schrijver mogelijk niet zeer geletterd was of de verklaring onder haast of druk heeft opgesteld. * **Administratieve verwerking:** Het stempel onderaan duidt op een officiële registratie in een (politie)dossier in mei 1942. De notitie "inschr. en opberg" (inschrijven en opbergen) bevestigt dat dit briefje als bewijsstuk is toegevoegd aan een dossier. * **Cruciale details:** De rode aantekening "2 garnalen" lijkt een correctie of specificatie van de hoeveelheid te zijn, wat essentieel was in zaken betreffende distributie of illegale handel.

Document

Het document is een administratieve lijst van marktkooplieden die een vaste plek hadden op de markt in de Joubertstraat in Amsterdam. De lijst bevat kolommen voor de naam, geboortedatum, het woonadres en het type product (artikel) dat verhandeld werd. Opvallende kenmerken: * **Correcties:** Bij de vermelding van J. v.d. Hoek is het artikel "visch" handgeschreven doorgehaald en vervangen door "groenten en fruit". * **Adressen:** De overgrote meerderheid van de adressen bevindt zich in de Transvaalbuurt en de Oosterparkbuurt (bijv. Retiefstraat, Tugelaweg, Reitzstraat), destijds wijken met een zeer grote Joodse populatie. * **Producten:** De handel varieert van primaire levensbehoeften (aardappelen, groente, fruit, vis) tot textielwaren (kousen, garen en band).

(Bovenaan midden) @ A. Hegeman A. Lopes Dias L. Caransa

Franschman Isaäc geb 10-5-'99 van Rustenb str. 77 II naar Chr. de Wetstraat 16.

Eendrachtstr. 9 hs V 4.5.13 J 010723 J.Elsas Blasiusstr.122 IIIV 1.7.23 J 190822 S.v.Emrik Zwanenb.wal 34 hs V 19.8.22 J 010321 H.v.Engel Pythagorasstr.49 hsV 1.3.21 J 120123 S. Erwteman Duivelandstr.27 hs 12.1.23 J 67724 SW S.Frankenhuis Maritzstr.19 III V 9.12.00 * = geb.datum

17.9.08 J 261014 I. Jas 2e J.v. Campenstr. 103 I [v] 26.10.14 J 290697 K. Jas Retiefstr. 37 I [v] 29.6.97 J 220615 S. Jas Weesperstr. 127 I [v] 22.6.15 J 131208 B.v.d. Kar Ben Viljoenstr. 1 II [v] 13.12.08 -3-

# TRANSCRIPTIE [Links boven, getypt:] E. van Meekeren Ruyterkade 19 Amsterdam.-