Marianne Koekoek

Dienstverslag / Rapportage van het Marktwezen.

Dit document is een rapportage van een marktmeester aan de Inspecteur der Marktwezen in Amsterdam. De directe aanleiding is een triviale overtreding: twee markthandelaren zijn "te laat ingestald" (te laat begonnen met het opbouwen van hun kraam) op het Amstelplein. De historische zwaarte van het document zit echter in de handgeschreven toevoegingen onderaan. Bij beide personen is genoteerd: **"(is Jood)"**. Dit duidt erop dat de administratie van de gemeente Amsterdam in 1941 proactief de afkomst van burgers registreerde, zelfs bij kleine ordemaatregelen. De notitie "1e melding" suggereert dat dit hun eerste geregistreerde overtreding was. In de marge staat het verzoek om een formele waarschuwing te sturen, ondertekend door "de Beer" op 29 oktober 1941.

Getypte lijst van marktkooplieden.

* **Demografie:** De lijst bevat namen van personen die nagenoeg allemaal van Joodse afkomst zijn. De geboortedata lopen uiteen van 1874 (B. Rozelou) tot 1920 (E. de Leeuw), wat wijst op een brede leeftijdsgroep die actief was in de handel. * **Geografie:** De woonadressen concentreren zich in de bekende Amsterdamse wijken waar veel Joodse burgers woonden, zoals de Jodenbuurt (St. Antoniesbreestraat, Rapenburg), de Transvaalbuurt (Retiefstraat, Tilanusstraat, Blasiusstraat) en de Rivierenbuurt (Rijnstraat, Lekstraat). * **Economie:** De verhandelde artikelen laten een divers beeld zien van de marktsector: textiel, manufacturen, verse eetwaren (aardappelen, groenten, fruit, vis, brood) en huishoudelijke artikelen. * **Administratieve bijzonderheden:** De optelsom onderaan is cruciaal. Het toont aan dat er 271 plaatsen zijn toegewezen ("uitgereikt"), terwijl er in eerste instantie slechts 254 beschikbaar waren, wat resulteert in een tekort of overschot van 17 plaatsen (mogelijk extra plekken die buiten het reguliere raster werden gecreëerd).

Document

* **Administratieve Structuur:** De lijst is georganiseerd in vier kolommen: Naam, Geboortedatum, Adres en Artikel. Aan de voet van de pagina staat een berekening van de totale capaciteit van de marktstandplaatsen. De beschikbare capaciteit (240 met een 20% marge) komt uit op 288 plaatsen, waarvan er 271 zijn toegewezen, met een overschot van 17. * **Artikelen:** Er is een breed scala aan koopwaar zichtbaar, variërend van eerste levensbehoeften (aardappelen, groenten, fruit, vis, brood) tot textielwaren (manufacturen, kanten, mode-artikelen) en huishoudelijke artikelen. * **Geografie:** De adressen bevinden zich uitsluitend in Amsterdam, met een sterke concentratie in wijken als de Jodenbuurt (St. Antoniesbreestraat, Rapenburg, Jodenbreestraat), de Pijp (Albert Cuypstraat, Van Woustraat) en Amsterdam-Oost (Tilanusstraat, Retiefstraat, Blasiusstraat).

Getypte brief (doorslag).

Deze brief is een formeel afwijzingsbesluit. De toon is zakelijk, kortaf en bureaucratisch. De directeur laat aan de geadresseerde, Mejuffrouw Koekoek, weten dat een verzoek dat zij op 20 oktober 1942 heeft ingediend, niet wordt ingewilligd. Er wordt in deze brief geen specifieke reden voor de afwijzing gegeven. Het document vertoont de kenmerken van een administratieve doorslag (carbon copy) die in een archief is bewaard. De rode aantekening "Verzonden 7/11" diende als interne verificatie dat het origineel op de genoemde datum was gepost. De codes aan de linkerzijde en rechtsboven wijzen op een systematische archivering binnen een grotere organisatie.

Handgeschreven register/lijst van personen, adressen en data van inlevering.

* **Doel van het document:** De lijst lijkt een administratieve controlelijst voor het vorderen van goederen. De kolom "d.d. Inlevering" bevat vaak specifieke data, maar ook opmerkingen als "d. Sicherheits pol. ingel." (door Sicherheitspolizei ingeleverd), wat duidt op dwang of inbeslagname door de bezetter. * **Geografische spreiding:** De adressen concentreren zich in de Amsterdamse Jodenbuurt (Rapenburgerstraat, Lepelstraat, Jodenbreestraat) en de Transvaalbuurt (Tugelaweg, Louis Bothastraat). * **Namen:** Veel typisch Joods-Amsterdamse achternamen (Kool, Koopman, de Hond, Lakmaker, Vischjager). * **Marginalia:** Er zijn diverse potloodnotities die verwijzen naar correspondentie ("volgens brief", "zie no 10/3/28") of wijze van transport ("per post", "per telefoon"). De afkorting "S.P." of "Sicherheits pol." verwijst naar de Duitse veiligheidspolitie. "Diam. B." bij no 122 zou kunnen verwijzen naar de Algemene Nederlandse Diamantbewerkersbond (ANDB).

Administratief register/ledenlijst.

* **Schrift:** Het document is geschreven in een geoefend, administratief cursief handschrift. * **Kolom S. en №:** Deze lijken te verwijzen naar een archiefstructuur of dossiernummers. De nummers in de S.-kolom (11 t/m 14) groeperen de records. * **Adressering:** De adressen bevatten aanduidingen voor verdiepingen: "hs" staat voor 'huis' (begane grond), Romeinse cijfers (I, II, III, IV) duiden de etage aan. * **Nomenclatuur:** De namen zijn veelal typisch voor de Joodse gemeenschap in Amsterdam van die tijd (bijv. Italiaander, Lakmaker, de Hond, Meents, Isaac). * **Correcties:** Enkele regels zijn met een dikke streep doorgehaald, wat duidt op een mutatie in de administratie (bijv. overlijden, verhuizing of uitschrijving).

Document

* **Inhoud:** De lijst bevat persoonsgegevens van 48 mannen: een registratienummer (beginnend met 'J', wat waarschijnlijk staat voor 'Jood'), initialen en achternaam, het laatst bekende woonadres in Amsterdam (inclusief verdieping) en de geboortedatum. * **Doel:** Administratieve vastlegging van de tewerkstelling van Joodse mannen in het kader van de 'Werkverruiming'. * **Uiterlijke kenmerken:** De rode en zwarte vinkjes wijzen op een actieve controle van de lijst, mogelijk bij vertrek uit Amsterdam of aankomst in het kamp. De Romeinse cijfers achter de adressen duiden de verdieping aan (I, II, III, IV, V) of 'hs' voor huis (begane grond). * **Demografie:** De mannen op deze pagina zijn geboren tussen 1888 en 1920. Ze woonden verspreid over Amsterdam, met een concentratie in de Oosterparkbuurt en de Transvaalbuurt (bijv. Tugulaweg, D. Theronstraat, Retiefstraat).

zij ze tegen 30 cent per stuk. De waren zijn wel geprijsd met vermelding van het aantal in te leveren bonnen. Tevens verkoopt zij (**NIET OPENLIJK**) met kaas belegde broodjes tegen den prijs van 50 cent per stuk, zonder bon. **3e** **Margaretha Antenbrink**, geb. 14 Mei 1921 en wonende Pieter Nieuwlandstraat 6 alhier. Deze vrouw verkoopt pannekoeken tegen den prijs van 20 cent per stuk. Zonder i...

# TRANSCRIPTIE **[Linksboven, gestempeld/getypt]** Nº 20/1/6 M.1944 **[Rechtsboven, handgeschreven in grijs potlood]** no. 64 [?] **[Midden boven]** R A P P O R T . **[Linkermarge, handgeschreven in grijs potlood]** J. Boon Voorletters? **[Hoofdtekst]** Op Donderdag 4 Mei 1944,omstreeks 13,30 uur,constateerde ik,controleur Boon,dat een persoon,die mij later opgaf te zijn genaamd:S.M.A.C.Dombr...

# TRANSCRIPTIE *extra* [handgeschreven in paars] 20/20/5a M. G/SV 9 September 1943. Mejuffrouw J.M.Hijstek Barnesteeg 18 Amsterdam-Centrum. wijk 1 ================== Mij is gerapporteerd, dat U op Uw pl...

# TRANSCRIPTIE 20/20/5a M. Verzonden 9/9 [handgeschreven]                         G/SV                                                 9 September 1943.                                         Mejuffrouw J.M.Hijstek                                         Barnesteeg 18                                         Amsterdam-Centrum.  wijk 1                                         =================...

# TRANSCRIPTIE **MARKTWEZEN AMSTERDAM** ----------------------- **Onderwerp;** Het verkoopen van koek zon- der in ontvangstname van di- stributiebonnen door J.M. Hijstek, wonende Barnesteeg 18 alhier. **No. 20/20/5 M. 1943 5/9** **R A P P O R T** ================= *(Handgeschreven paraaf rechtsboven: w. v. D.)* *(Handgeschreven notitie midden-links:)* 14 dagen + vonnis Weth. onbep. tijd. On...