David Zegerius
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 33
David Zegerius (geb. 1900) was marktkoopman op de Waterloopleinmarkt. In 1941 werd hij gearresteerd in Amersfoort. In 1942/1943 is hij betrokken bij de administratie voor vis (aal/paling) en medische keuringen door Dr. S. Spyer. Hij overleed in 1955.
Lotgevallen
Handel
Archiefstukken & Foto's
Archiefdocumenten
Handgeschreven namenlijst met adressen en administratieve codes.
* **Namen:** De lijst bevat typisch Nederlands-Joodse achternamen (zoals Zwaaf, Cohen, Polak, Goudeketting, Wijnschenk). Sommige regels bevatten dubbele namen of toevoegingen (bijv. "m. Prins - Front", "J. Moffie - Zwaaf"), wat kan duiden op meisjesnamen of administratieve koppelingen. * **Locaties:** De genoemde straten bevinden zich in de Amsterdamse Jodenbuurt (Uilenburgersteeg, Waterlooplein, Markensteeg) en de Transvaalbuurt (Retiefstraat, Tugelaweg, Vaalrivierstraat). De Transvaalbuurt werd in 1941 door de bezetter aangewezen als onderdeel van de Joodse wijken. * **Administratieve tekens:** De letter 'E' aan de rechterkant van de regels is een administratieve code. In de context van deportatielijsten of registers van de Joodsche Raad kon dit staan voor "Evacuatie" (een eufemisme voor deportatie) of een specifieke vrijstellingscategorie (Sperre), hoewel 'E' vaker wordt geassocieerd met transportlijsten (Einsatz of Evakuierung). * **Correcties:** Eén regel (J. Waterman) is doorgehaald, wat duidt op een mutatie in de lijst (bijvoorbeeld door verhuizing, vrijstelling of foutieve registratie).
Getypte namenlijst op papier.
* **Structuur:** Het document is strikt ingedeeld in twee kolommen: links de naam (initiaal + achternaam) en rechts de datum. * **Datumnotatie:** De datums volgen het formaat [dag].[maand]'[jaar]. Er is een opvallende variatie in het gebruik van punten en apostroffen voor het jaartal (bijv. `1.06` vs `1'01`). De jaartallen verwijzen naar de late 19e eeuw (bijv. '86 voor 1886) en het begin van de 20e eeuw (bijv. '15 voor 1915). * **Namen:** De achternamen zijn kenmerkend voor de Nederlands-Joodse gemeenschap, met zowel Sefardische (bijv. De Valença, Vas Dias) als Asjkenazische namen (bijv. Wurms, Zeelander).
Handgeschreven lijst op gelinieerd papier (mogelijk een registerpagina of administratieve kladlijst).
* **Handschrift:** Het document is geschreven in een vlot, enigszins onregelmatig cursief handschrift. Er lijken later aantekeningen te zijn toegevoegd met een ander potlood of andere pen (zoals de adressen en de "oproepen" teksten). * **Ordening:** De lijst is grotendeels alfabetisch op achternaam gesorteerd. * **Afkortingen:** "Geb" staat voor "geboren". "Jr" en "Sr" voor Junior en Senior. "Prinsengrt" voor Prinsengracht. * **Opmerkelijke details:** Bij D. Korper staat de toevoeging "Carillonist". Er zijn diverse verwijzingen naar Amsterdamse locaties (Gaaspstraat, Prinsengracht, Goudsbloemstraat). * **Administratieve tekens:** Er staan verticale strepen en vraagtekens bij sommige namen, wat duidt op een controleproces of onduidelijkheid over de status van de persoon.
Getypte namenlijst met handgeschreven annotaties en correcties.
* **Doel:** Dit document lijkt een administratieve lijst voor de toewijzing of registratie van vis (aal/paling), vermoedelijk bij een visafslag of binnen een handelsvereniging. * **Terminologie:** De kolom "Aantal Aal" duidt op stuks, terwijl "kg. Zw." waarschijnlijk duidt op kilogram 'Zware' aal, een specifieke sortering. * **Correcties:** De vele doorhalingen en handmatige wijzigingen wijzen op een dynamisch document dat over een langere periode werd bijgewerkt. Opvallend is dat veel '15' waarden naar '20' zijn verhoogd. * **Sociaal-Economisch:** De namenlijst is representatief voor de Noord-Hollandse vishandel in de vroege 20e eeuw. De aanwezigheid van veel joodse namen (Polak, Wurms, Wijnschenk, Zak) is historisch consistent met de Amsterdamse vishandel van die tijd. * **Datering:** De data tussen haakjes bij J. Vos (1883) en Sal. Wijnschenk Sr. (1881) zijn waarschijnlijk geboortedata, wat suggereert dat de lijst dateert van ergens tussen 1910 en 1940.
Getypte namenlijst met handgeschreven annotaties.
* **Structuur:** De lijst is alfabetisch gesorteerd op achternaam (vanaf 'V' tot 'Z'). Elke regel bevat een dossier- of referentienummer (deels handgeschreven), een voorletter en achternaam, een geboortedatum en een afvinkteken. * **Inhoud:** De namen zijn typisch Nederlands-Joodse achternamen (zoals Vas Dias, Wurms, Zeelander). De data lijken geboortedata te zijn, waarbij de jaartallen (bijv. '92, '14, '89) verwijzen naar de late 19e en vroege 20e eeuw. * **Annotaties:** De handgeschreven kruisjes ("x") duiden op een verificatieproces. De specifieke markering bij "A. Worms" (een omcirkelde L of een soort monogram) wijkt af van de rest, wat kan wijzen op een afwijkende status of een specifieke administratieve actie voor deze persoon. * **Vormgeving:** Het document is een doorslag of een kopie van een administratief register, mogelijk een transportlijst, een kaartsysteem van de Joodse Raad of een inventarisatielijst van een kamp (zoals Westerbork).
Document
Dit document is een overzicht van medische keuringen uitgevoerd door Dr. S. Spyer, de medisch adviseur van de Joodsche Raad. Het is een 'afschrift' (kopie) bedoeld voor de administratie van het Gewestelijk Arbeidsbureau. Het rapport toont de bureaucratische efficiëntie waarmee de inzetbaarheid van Joodse mannen werd bijgehouden. De resultaten variëren van "kan opgeroepen worden" tot "blijvend ongeschikt". De handgeschreven tekens in de kantlijn (kruisjes, vinkjes, stippen) en de herhaalde afkorting "w.v. 20/I '42 Jw." duiden op een systematische verwerking van deze lijst door ambtenaren om de volgende stappen (oproeping voor werk) te bepalen. Opmerkelijk is de vermelding van **J. Meyer**, die al 12 jaar in het psychiatrisch ziekenhuis "Het Apeldoornsche Bosch" verbleef, wat aangeeft hoe diep de controle in de persoonlijke levenssfeer doordrong.
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats 8
Relevante Archieffragmenten
[Streep] **A. v. Win** - Pythagorasstraat 1/1 - kan over 2 maanden worden opgeroepen, thans ongeschikt. - w.v. 20/I '42 Jw. * [Streep] **D. Zegerius** - Hertzogstraat 7/3 - voor eenige dagen in Diamantbeurs afgekeurd. - w.v. 20/I '42 Jw. w.g.(S. Spyer) Medisch Adviseur van den Joodschen Raad voor Amsterdam. Aan het Gewestelijk Arbeidsbureau Passeerdersgracht 30/32, AMSTERDAM C. voor eensluidend...
| J 221018 | J. Wolder | Pirolastr. 1 hs | 22.10.18 | | J 070814 | M. Zegerius | 2e Boerhaavestr. 65 I | 7.8.14 | | J 030717 | S. Zwaaf | Holendrechtstr. 12 hs | 3.7.17 | **Legenda onderaan:** a - geboortedatum **Handgeschreven rechtsonder:** V-48
73 hs [Groen vinkje] J 180716 I.Zegerius 18.7.16 Camperstraat 32 II [Rood vinkje] J 060320 J.Zegerius 6.3.20 Wagenaarstraat 43 II [Rood vinkje] J 291020 M.Zegerius 29.10.20 Wagenaarstraat 34 IV [Groen vinkje] J 300118 B.Zilverberg 30.1.18 Eemstraat 20 IV [Groen vinkje] [Onderaan getypt:] **kolom a is geboortedatum** [Rechtsonder handgeschreven in rood potlood:] **V-84**
II | | | 060320 | J.Zegerius | 6.3.20 | Wagenaarstraat 43 II | | J | 291020 | M.Zegerius | 29.10.20 | Wagenaarstraat 34 I | | J | 300118 | B.Zilverberg | 30.1.18 | Eemstraat 10 I | kolom a is geboortedatum
1. **Slap**, Abraham — 24-3-97 — a'dam — Nederlander — Retiefstr 67 II 2. **Sieris**, Philips — 27-9-97 — " — Nederlander — Tuinbouwstr 36 3. **Speijer**, Sijman — 26-3-04 — Den Haag — Nederlander — v Oldebarneveldtstr 25 III 4. **Springer**, Barend — 11-6-09 — a'dam — Nederlander — Miquelstr 30 II 5. **Spijer**, Barend — 6-2-13 — " — Nederlander — Prinsengracht 765 II 6. **Stodel**, Meyer —...