Abraham Nikkelsberg

Handgeschreven register/lijst van marktkooplieden.

* **Administratieve structuur:** De lijst is strak georganiseerd in twee kolommen. De linkerzijde betreft non-food (textiel en kleding), de rechterzijde betreft voedingsmiddelen. De nummers in de linkerkolommen verwijzen naar marktplaatsen of vergunningsnummers. * **Goederen:** Het assortiment weerspiegelt de dagelijkse behoeften van die tijd: van basisbehoeften zoals ondergoederen, dekens en aardappelen tot luxe-artikelen zoals koek, chocolade en 'japons' (jurken). 'Ger: visch' staat voor gerookte vis. * **Naamkunde:** De lijst bevat een grote hoeveelheid namen die typerend zijn voor de Joodse gemeenschap in Amsterdam (o.a. Morpurgo, Meljado, Polak, Markus, Elzas, Boas, Franschman). Dit bevestigt de centrale rol van de Joodse bevolking in de handel op het Waterlooplein. * **Kwantiteit:** Aan de onderzijde van de kolommen staan teltotalen (20/17 en 32+3), waarschijnlijk gebruikt voor dagelijkse controle of belastinginning door de marktmeester. ---

Register/Lijst van marktkooplieden en straatventers.

* **Administratieve structuur:** Het document is een nauwkeurige boekhouding van markthandelaren. Het maakt onderscheid tussen verschillende vormen van handel: vaste standplaatsen op de markt, venters (die langs de deuren gaan), en winkeliers die blijkbaar ook op de markt staan of een vergunning hebben. * **Handelswaar:** De lijst geeft een goed beeld van het aanbod op een Amsterdamse markt in 1941: veel versproducten zoals groenten, fruit (waaronder specifiek bananen), bloemen, vis (gezouten/gerookt en vers), en zuivel. * **Terminologie:** "W. I" in de kolom 'vaste plaats op andere markt' verwijst waarschijnlijk naar de Waterloopleinmarkt (Wijk I). De notatie "Doppenhe" bij nr. 71 is mogelijk een afkorting voor de Dappermarkt. * **Demografie:** Veel van de namen op deze lijst (zoals Nikkelsberg, Bromet, Blog, Franschman, De Hond) zijn historisch geassocieerd met de Joodse gemeenschap in Amsterdam, die diep geworteld was in de markthandel.

Getypte lijst (doorslag of origineel op dun papier).

Dit document is een administratieve lijst van de gemeente Amsterdam, waarschijnlijk afkomstig van de Dienst der Markten of een gerelateerde afdeling. De lijst bevat persoonsgegevens van marktkooplieden of bezoekers die een vergunning kregen voor specifieke markten in 1942. Opvallend is de concentratie van adressen in de Transvaalbuurt (zoals de Joubertstraat, Retiefstraat, en Ben Viljoenstraat) en de Oosterparkbuurt. Veel van de genoemde namen zijn van Joodse origine. De markten die het meest genoemd worden — de Gaaspstraat, de Joubertstraat en delen van de Albert Cuypstraat — waren in 1942 aangewezen als zogeheten "Joodse markten". De data in de laatste kolom (grotendeels april 1942) komen exact overeen met het moment waarop de Duitse bezetter de segregatie op markten strikt begon af te dwingen. Per 1 november 1941 was het Joden al verboden op niet-Joodse markten te staan of te kopen; begin 1942 werd dit administratief volledig vastgelegd.

Handgeschreven lijst met namen en nummers.

Het document is een beknopte handgeschreven lijst. De linker kolom bevat getallen (voorafgegaan door een streepje, behalve de eerste regel die begint met '№ 17'). De rechter kolom bevat initialen en achternamen. De getallen kunnen verwijzen naar verschillende zaken, afhankelijk van de context: 1. **Huisnummers:** Indien de lijst een specifieke straat betreft. 2. **Referentienummers:** Verwijzingen naar dossiers, kaarten in een kaartsysteem of pagina's in een register. 3. **Leeftijden:** Hoewel 108 (onderste regel) dit minder waarschijnlijk maakt voor die specifieke persoon, tenzij het een andere betekenis heeft. 4. **Transportnummers of baraknummers:** Gezien de namen is een link met de Holocaust-administratie zeer waarschijnlijk. De namen zijn typisch Nederlands-Joodse achternamen (Prys/Prijs, Van Beem, Nikkelsberg, Sluis, Verdoner). De toevoeging "enz:" aan het einde suggereert dat dit een uittreksel of een begin van een langere lijst is.

Dienstbrief (officiële aanmaning).

De brief is een dwingende sommatie van de dienst Marktwezen van de gemeente Amsterdam aan de heer A. Nikkelsberg. Hem wordt bevolen om zijn ventvergunning (een vergunning om goederen op straat te verkopen) direct ("onverwijld") in te leveren op het kantoor van de dienst. Er wordt gesteld dat hij hierin tot dusver "in gebreke" is gebleven. Onderaan de brief staat een handgeschreven notitie die de afloop van de zaak aangeeft: de vergunning is uiteindelijk ingetrokken en ingeleverd bij het Raadhuis. De toon van de brief is ambtelijk en streng.

Administratief registerblad / grootboekpagina.

Dit document vormt een administratieve neerslag van de grootschalige diefstal van Joodse bezittingen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het register toont een systematische aanpak waarbij elke persoon wordt geïdentificeerd met een uniek nummer (Serie/No). Opvallend is de concentratie van adressen in de Joodse buurt (Jodenbreestraat, Lepelstraat, Nieuwe Kerkstraat) en de Transvaalbuurt. De kolom "d.d. Inlevering" laat zien dat eind januari 1942 een piekperiode was voor het vorderen van deze eigendommen. Marginale notities zoals "per post", "ingeleverd Stadhuis" en verwijzingen naar sociale zaken ("M.S.") wijzen op de complexe bureaucratische verwevenheid van de roof. Namen die vaker voorkomen (zoals Locher, Waterman, Nikkelsberg) duiden op de registratie van volledige gezinnen of verwanten.

Register/Lijst van personen met adressen (handgeschreven).

De lijst vertoont kenmerken van een administratieve index van personen. Opvallend is de concentratie van namen die historisch geassocieerd worden met de Joodse gemeenschap in Amsterdam (bijv. Nikkelsberg, Pach, Sarfatij, Pinto, Polak, Sjouwerman). De adressen bevinden zich grotendeels in de toenmalige Joodse buurt (Uilenburgerstraat, Waterlooplein) en de Transvaalbuurt (Retiefstraat, Krugerplein). De kolommen "S." en "№" verwijzen hoogstwaarschijnlijk naar dossier- of kaartnummers in een centraal archief. De doorhalingen suggereren mutaties, zoals verhuizingen of administratieve correcties.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Proces-verbaal (slotpagina). * **Locatie:** Amsterdam, 2e Sectie. * **Datum:** 31 januari 1939. * **Betrokkene:** Philip Nikkelsberg (geboren 19 maart 1893). * **Kenmerken:** Getypte tekst op dun papier. De voorzijde van het document bevat de afsluiting en ondertekening. De rest van de pagina vertoont een sterke 'doordruk' of is een doorslag van de v...

# TRANSCRIPTIE No. 71/2/3 M. 1333 ½ Beleediging van een ambte- naar, gedurende de rechtmatige uitoefening zyner bediening, c.q. het niet voldoen aan een bevel, krachtens wettelyk voorschrift gedaan door een ambtenaar met de uitoefening van eenig toezicht belast, contra: Philip Nikkelsberg, geboren te Amsterdam 19 Januari 1893, koopman, wonende Magersfonteinstraat 10 II te Amsterdam (Oost).

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Dienstbrief (officiële aanmaning). * **Instelling:** Marktwezen Amsterdam. * **Adres afzender:** Jan van Galenstraat 14 (West), Amsterdam. * **Geadresseerde:** Den Heer A. Nikkelsberg, Swammerdamstraat 66, Amsterdam-Oost (Wijk 11). * **Datum:** 7 april 1942. * **Kenmerk/Nummer:** 18/3/71 M. / vD/HG. * **Vormkenmerken:** Gedrukt briefhoofd met gem...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Officiële correspondentie (getypte brief). * **Afzender:** Directie van het Marktwezen, Amsterdam. * **Ontvanger:** De heer N. Nikkelsberg, Centrale Markt E 15, Amsterdam-West. * **Datum:** 18 april 1940. * **Kenmerk:** No. 37/49/6 M. * **Onderwerp:** Toezending geregistreerd huurcontract en nadere instructies betreffende onderhoud en reclame-uitin...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief (verzoekschrift). * **Datum:** 27 april 1939. * **Locatie:** Amsterdam (A.dam). * **Afzender:** M. Nikkelsberg, Waterlooplein 76 I, Amsterdam. * **Ontvanger:** De Weledelgeboren Heer Directeur van het Marktwezen te Amsterdam. * **Referentienummer:** Nº 2/B/68/M. 1339 20/4. * **Taal:** Nederlands.