B. Boas
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 33
B. Boas (geb. 1904) was een marktkoopman die in 1942 actief was op de Waterloopleinmarkt, waar hij manufacturen en textiel verkocht. Hij woonde aan de Nieuwe Prinsengracht 48. In 1942 werd zijn standplaats afgevoerd, waarschijnlijk als gevolg van arisering of verdrijving.
Lotgevallen
Handel
Bron-evidence
B. Boas *16* | 62991 | Vrolikstr. 36 III | 30.6.41 | *Benjamin*
B. Boas *16* | 62991 | Vrolikstr. 36 III | 30.6.41 | *Benjamin*
Archiefdocumenten
Getypte administratieve lijst.
* **S.Z.:** Deze afkorting staat hoogstwaarschijnlijk voor *Sociale Zaken* (of mogelijk *Stadsreiniging en Marktwezen*). Het document betreft de registratie van marktkooplieden. * **Geografische focus:** De adressen en markten (Dapperstraat, Waterlooplein, Joubertstraat, Albert Cuyp, etc.) wijzen eenduidig op Amsterdam. * **Samenstelling:** Opvallend is de grote hoeveelheid Joodse namen op de lijst (o.a. Boas, Blitz, Loonstijn, Goudeketting, Porcelijn, Brilleslijper, Kloot). * **Administratieve context:** De term "Opgevoerd" duidt op het toevoegen van personen aan een specifiek register of het toewijzen van standplaatsen op de genoemde markten.
Document
Het document is een nauwkeurige administratieve registratie van markthandelaren in Amsterdam in het begin van 1942. De term "Opgevoerd" duidt op personen die nieuw zijn toegevoegd aan een specifieke registratie of vergunningslijst. Opvallende elementen: * **Geografische spreiding:** De adressen beslaan heel Amsterdam, van de Jordaan (Lindengracht) tot Oost (Transvaalbuurt) en West (Jan Evertsenstraat). Er zijn ook handelaren uit omliggende plaatsen zoals Huizen, Volendam en Zandvoort. * **Namen:** Een aanzienlijk deel van de namen op deze lijst (zoals Boas, Blitz, Goudeketting, Porcelijn, Brilleslijper) is van Joodse herkomst.
Getypte administratieve lijst (doorslag of origineel op dun papier).
Het document is een administratieve lijst van de Amsterdamse marktdienst. Het bevat de namen van 67 kooplieden die worden afgevoerd van hun standplaatsen op diverse Amsterdamse markten (waaronder de Joubertstraat, Gaaspstraat en het Waterlooplein). Per persoon zijn de geboortedatum, het woonadres, de marktlocatie en de handelswaar genoteerd. De lijst getuigt van een strikte bureaucratische vastlegging van vergunningmutaties. Opvallend is het gebruik van aanhalingstekens (") om herhaling van marktlocaties en artikelen aan te duiden.
Administratieve lijst van marktkooplieden.
* **Structuur:** Het document is een getypte tabel met vier kolommen: Naam, Geboortedatum, Adres en Artikel (verkochte waar). * **Terminologie:** * *Nw.* staat voor Nieuwe; *Krt.* voor Korte; *Gov.* voor Govert. * De Romeinse cijfers (I, II, III) achter de adressen duiden op de verdieping. * *hs* betekent huis/begane grond. * De term *ongeregeld* duidt op een assortiment van diverse goederen (ongeregelde goederen/waren). * **Opvallende kenmerken:** De spelling is conform de toenmalige tijd (bijv. *zyde* in plaats van zijde, *porceylijn*). De lijst bevat veel namen die typisch zijn voor de Portugees- en Hoogduitse Joodse gemeenschap in Amsterdam (bijv. Agsteribbe, da Costa da Fonseca, Italiaander, Lopes Dias).
Administratieve lijst (handgeschreven grootboekblad).
Dit document bevat een register van marktkooplieden in Amsterdam. De structuur is zeer systematisch, verdeeld over vijf kolommen. De kop "Afvoeringen" in de linkerbovenhoek is historisch beladen; in de context van de Tweede Wereldoorlog duidt dit vaak op het verwijderen van Joodse burgers uit hun beroep of hun deportatie. De lijst bevat veel namen die typisch zijn voor de Amsterdamse Joodse gemeenschap van die tijd (Blitz, Boas, Catan, Dresden, etc.). De adressen concentreren zich rond de Joodse buurt (Waterlooplein, Rapenburg, Nieuwe Achtergracht) en de Transvaalbuurt. De marktlocaties zoals de Gaaspstraat waren specifiek aangewezen als "Joodse markten" nadat de bezetter Joden verbood op reguliere markten te staan.
Legitimatiekaart voor de markt (identiteitsbewijs voor standplaatshouders).
* **Persoonsgegevens:** De kaart is uitgereikt aan B. Boas (waarschijnlijk Barend Boas), geboren op 12 januari 1904. Hij woonde ten tijde van de uitgifte aan de Nieuwe Prinsengracht 48 in Amsterdam. * **Beroep en locatie:** Boas had een vaste standplaats (nummer 84) op de markt op het Waterlooplein. Hij handelde in "manufacturen", een term die destijds werd gebruikt voor geweven stoffen, textielwaren en kleding. * **Administratieve details:** Het document is een officieel formulier van de Dienst Marktwezen (formuliernummer M.W. 34). De kaart is ondertekend namens de directeur van de dienst. Het jaar 1942 en de datum 16 februari 42 zijn met de hand ingevuld.
Getypte namenlijst met administratieve gegevens.
* **Layout:** Het document is een gestructureerde lijst, alfabetisch gesorteerd op achternaam. Het bevat vijf kolommen, waarbij de laatste kolom oorspronkelijk bedoeld was voor de "Reden van plaatsing", maar gaandeweg is gebruikt voor het voluit noteren van voornamen. * **Betekenis Steunnummer:** De "J" die voorafgaat aan diverse nummers duidt op de administratieve categorisering van personen als Joods door de bezettingsautoriteiten of de Joodse Raad. * **Mutaties:** De talrijke doorhalingen suggereren dat dit een werkdocument was dat regelmatig werd bijgewerkt. Redenen voor doorhaling kunnen deportatie, verhuizing, overlijden of een wijziging in de ondersteuningsstatus zijn. * **Handgeschreven nummers:** Naast de namen staan kleine nummers (bijv. 1, 2, 4, 9, 10...). Dit lijkt een doorlopende nummering of een referentie naar een ander dossier. * **Toponiemen:** Alle adressen bevinden zich in Amsterdam, met een sterke concentratie in de (toenmalige) Joodse wijken zoals de Transvaalbuurt en de Plantagebuurt.
Archieflijst-vermeldingen
Getypte namenlijst met handgeschreven annotaties (kruisjes, doorstrepingen en correcties).
| B.Boas + | 12- 1-1904 | Nw.Prinsengracht 48 | manufacturen |
Administratieve lijst van marktkooplieden.
| B. Boas | 12- 1-1904 | Nw. Prinsengracht 48 | manufacturen |
Getypte administratieve lijst.
| B. Boas | 12-1-04 | Nw. Prinsengrt. 48 | Waterlooplein | 16-2-42 |
Administratieve lijst - Dapperstraat
| B. Boas | 12-1-04 | Nw. Prinsengrt. 48 | Waterlooplein | 16-2-42 |
Getypte administratieve lijst (doorslag of origineel op dun papier).
| B. Boas | 12-1-04 | Nw. Prinsengr. 48 | Waterlooplein | manufacturen |
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats manufacturen
Waterlooplein — standplaats aterloopl
Relevante Archieffragmenten
(Bovenaan midden) @ A. Hegeman A. Lopes Dias L. Caransa
Cohen Arie 175383 geb 11-7-'96 van Nw. Heerengr h 157 hs naar Louis Bothastr. 2 II
# TRANSCRIPTIE [Bovenaan] Otto 23/5 PM [Turflijst] <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> | | | [Midden] Averwijzing 150...
Div. bylagen (w.o. teek).
17.9.08 J 261014 I. Jas 2e J.v. Campenstr. 103 I [v] 26.10.14 J 290697 K. Jas Retiefstr. 37 I [v] 29.6.97 J 220615 S. Jas Weesperstr. 127 I [v] 22.6.15 J 131208 B.v.d. Kar Ben Viljoenstr. 1 II [v] 13.12.08 -3-