F. Brands

Getypte lijst/rekeningoverzicht (Pagina 2).

* **Structuur:** Het document is een administratieve lijst, waarschijnlijk uit de jaren '40 of '50, gezien het gebruik van de schrijfmachine en de namen. * **Afkortingen:** De letters in de linker kolom verwijzen naar visserijtekens van Nederlandse havens: * **Urk:** Urk * **HD:** Den Helder * **KW:** Katwijk aan Zee * **TX:** Texel * **LE:** Lemmer * **Inhoud:** De getallen achter de plaatsnamen (bijv. Urk 109) verwijzen naar de registratienummers van vissersvaartuigen. De genoemde personen zijn waarschijnlijk de eigenaren of schippers. De bedragen lopen sterk uiteen, van kleine bedragen ($f$ 22,81) tot aanzienlijke sommen ($f$ 7012,75), wat zou kunnen wijzen op uitkeringen, schadevergoedingen of brandstofquota.

Getypte lijst/grootboekblad (pagina -2-).

* **Structuur:** Een tabeloverzicht gevolgd door een verklarende voetnoot over belastingheffing en kortingsregelingen. * **Financiële gegevens:** De genoemde bedragen zijn in guldens (f). De voetnoot legt uit dat er een belasting van 5% geldt volgens een specifieke verordening. Tevens is er een 'reductie' (teruggave) van 1% voor aanvoerders die per jaar meer dan f 5000,- aan visomzet realiseren (over het deel boven de f 5000,-). * **Gegevens:** De namen in de lijst (o.a. Kapitein, Visser, Hoekstra, Koffeman, Romkes) zijn zeer kenmerkend voor de Urker vissersgemeenschap. * **Adressering:** De adressen "Wijk X No. Y" verwijzen naar de oude wijkindeling van Urk, die werd gehanteerd voordat er straatnamen werden ingevoerd. ---

Getypte lijst/grootboekblad, deel van een grotere administratie.

* **Afkortingen:** De letters in de linker kolom verwijzen naar de thuishavens van de vissersschepen: * **U.K.:** Urk * **HA:** Harlingen * **HD:** Den Helder (vroeger ook wel Holwerd, maar Den Helder is hier waarschijnlijker) * **TX:** Texel * **YM:** IJmuiden * **OD:** Ouddorp * **Adressering:** De adressen "Wijk ... No. ..." zijn kenmerkend voor de oude wijkindeling van Urk. * **Financiële bepaling:** De voetnoot legt een belastingregime uit. Er is sprake van een algemene heffing van 5% op markt- en ventgelden. Er is echter een progressieve korting (reductie) van 1% voor grote aanvoerders die meer dan 5.000 gulden bruto-omzet per jaar draaien bij de afslag. * **Namen:** Veel genoemde namen (Kapitein, Visser, Koffeman, Romkes) zijn typisch Urker achternamen.

Document

Het document is een overzicht van de bruto-opbrengst per vissersvaartuig over een bepaalde periode. De lijst bevat vaartuigen uit verschillende havens, herkenbaar aan de lettercodes: * **U.K.**: Urk (verreweg de grootste groep op deze pagina) * **HA**: Harlingen * **HD**: Den Helder * **TX**: Texel * **YM**: IJmuiden * **OD**: Ouddorp Bij de Urker vissers staan tevens de wijk- en huisnummers vermeld (bijv. Wijk 6 No. 125), wat kenmerkend is voor de oude adressering op Urk. De bedragen variëren sterk, van enkele guldens tot bijna 5000 gulden. De getypte " (ditto-tekens) duiden op herhaling van bovenstaande gegevens (bijv. dezelfde haven of hetzelfde wijknummer).

Handgeschreven brief met ambtelijke aantekeningen.

* **Inhoud:** De heer F. Brands schrijft een brief aan de beheerder van de Albert Cuypmarkt. Hij geeft aan dat hij zijn standplaats (nummer 116) voorlopig niet kan bezetten vanwege de slechte gezondheid van zijn vrouw. Hij lijkt hiermee zijn verplichtingen formeel te willen opschorten of beëindigen. * **Ambtelijke reactie:** De aantekeningen onder de brief onthullen een strengere werkelijkheid. Hoewel Brands zijn brief op 1 december dateert, merkt de ambtenaar op dat de brief pas "eind Dec." is binnengekomen. De gevraagde ingangsdatum van 1 december wordt daarom niet geaccepteerd. Belangrijker is dat de dienst besluit hem niet op eigen verzoek te laten stoppen, maar hem per 1 januari 1944 "af te voeren" (te royeren) vanwege "wanbetaling". Een verzoek tot omzetting (mogelijk van de vergunning) wordt eveneens geweigerd vanwege de openstaande schulden. * **Handschrift en taal:** Het handschrift van Brands is een duidelijk, enigszins zwierig cursief. De ambtelijke aantekeningen zijn gehaast en zakelijk. Het taalgebruik is formeel-beleefd ("Wed. Heer" staat voor Weledelgeboren Heer, "U.E." voor Uw Edelheid).

- 3 -

**Fa. F. E. TER MEULEN & Co.** **ENSCHEDÉ** **Marktverlichtingen**

&nbsp; <u>Weekmarkten:</u>

[Rechtsboven in de marge:] F.H. 7. 6000. 50 hv. 754. 12-'38

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]