Brief (begeleidend schrijven/circulaire)
Origineel
Brief (begeleidend schrijven/circulaire) 26 april 1939 Het Hoofd van de Luchtbeschermingsdienst De Wijkhoofden LUCHTBESCHERMINGSDIENST
DER GEMEENTE AMSTERDAM
No. [stempel: N°] 1/3/2 [stempel: M. 1339] 2/5
Gr.
Bijlage(n):
AMSTERDAM, 26 April 1939.
SINT AGNIETENSTRAAT 4.
Telefoon 43130 / 43321 } toestel 483.
[Handgeschreven aantekening rechtsboven:]
m.i. doorz
Heeren Sixma en Buwalda
[geparafeerd in rood en blauw]
Aan de Wijkhoofden.
Bijgaand moge ik U doen toekomen
a. een afschrift van een brief aan de Initia-
tief-Comité's,
b. een afschrift van een brief aan H.H. Vak-
hoofden met daarbij behoorende bijlagen.
Het Hoofd van den Luchtbeschermings-
dienst,
[Signatuur]
[Rechtsonder handgeschreven:]
31 Dit document is een formele begeleidende brief van de Amsterdamse Luchtbeschermingsdienst (LBD). De kern van de boodschap is de verspreiding van informatie naar de 'Wijkhoofden'. Zij ontvingen afschriften van correspondentie die gericht was aan 'Initiatief-Comité's' (waarschijnlijk burgergroepen die hielpen bij de organisatie) en 'Vakhoofden' (hoofden van specifieke technische of medische secties binnen de LBD).
De brief illustreert de hiërarchische en bureaucratische structuur van de luchtbescherming: informatie stroomt vanuit het centrale punt (Sint Agnietenstraat) naar de verschillende wijken en vakgebieden om de paraatheid te coördineren. De handgeschreven kanttekeningen suggereren dat het document door meerdere ambtenaren of functionarissen is gezien en doorgeleid. De datum van de brief, 26 april 1939, is historisch zeer relevant. Nederland bevond zich in de laatste maanden voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog (september 1939) en een jaar voor de Duitse inval. De dreiging van een luchtoorlog werd in deze periode zeer serieus genomen door de Nederlandse overheid.
De Luchtbeschermingsdienst was een gemeentelijke organisatie, bemand door een klein aantal professionals en een groot leger aan vrijwilligers. De wijkhoofden vormden de ruggengraat van deze organisatie op lokaal niveau; zij waren verantwoordelijk voor de instructie van burgers over verduistering, het inrichten van schuilplaatsen en het handelen tijdens een luchtalarm. Dit document toont hoe de gemeente Amsterdam op de valreep van de oorlog haar organisatie trachtte te stroomlijnen en alle betrokken partijen op één lijn wilde krijgen. H.H. Vak Gemeente Amsterdam