Ambtelijk rapport/brief betreffende marktreglementering. 28 februari 1939 (gebaseerd op de context van "December 1938" en "16 December jl."). (N.B. De spelling met 'y' in plaats van 'ij' is aangehouden zoals in het origineel.)

1 28 Februari 9
20/5/2 den Heer Wethouder voor de
Amsterdam. Levensmiddelen

te wachten, totdat een marktplaats vry kwam, waarvoor zy
naar de ancienniteit der inschryving in aanmerking kwamen.
Sedert bovengenoemde wyziging, waarbij de "voorkeurskaarten"
werden ingevoerd (artikel 8 van het Reglement), worden de-
genen, die het langste op de sollicitantenlyst zyn ingeschre-
ven, verplicht om de markt regelmatig te bezoeken door daar
een losse plaats te bezetten; doen zy dat niet, dan vervalt
hun inschryving als sollicitant. Deze maatregel heeft tenge-
volge gehad, dat de gegadigden tegenwoordig, in het byzonder
voor markten, waar veel meer sollicitanten dan beschikbare
plaatsen zyn (zooals met name de Lindengracht) minder lang
behoeven te wachten, zy het dat die wachttijd voor de Linden-
gracht nog altyd verscheidene jaren duurt. Immers, de solli-
citant, die een voorkeurskaart weigert of die daarvan niet
geregeld gebruik maakt, wordt geschrapt, hetgeen in het be-
lang is van degenen, die na hem werden ingeschreven.

  Wat Ledegang voornoemd betreft diene, dat hy in

December 1938 voor een voorkeurskaart voor de Lindengracht
in aanmerking kwam. Tot dien datum, was hy niet verplicht die
markt, waar hy in het geheel geen plaats had, geregeld (dat
wil zeggen, ingevolge artikel 9 onder a van het Reglement,
tenminste twee maal per week) te bezoeken. Toen deze ver-
plichting voor hem ontstond, namelyk toen hy voor een voor-
keurskaart in aanmerking kwam, heeft hy deze kaart geweigerd
en werd hy op 16 December jl. van de sollicitantenlyst ge-
schrapt.

  Dit geval is derhalve geheel reglementair verloo-

pen; noch door Ledegang, die in 1932 een plaats op de Linden-
gracht wenschte, doch die daarvoor eerst in 1938 in aanmer-
king kwam toen hy inmiddels ander werk had gevonden, noch
door het Marktwezen is hier een fout begaan.

II.Geval A.Vogel: 2
Deze koopman bezet sedert 15 October 1928 een vaste
plaats op de markt Lindengracht. Reeds ongeveer vier jaren
geleden was Vogel herhaaldelyk niet op zyn plaats aanwezig; Dit document is een ambtelijk verslag aan de Amsterdamse wethouder voor de Levensmiddelen over de uitvoering van het marktreglement. De kern van de tekst draait om de invoering van de zogenaamde "voorkeurskaarten" (gebaseerd op artikel 8 van het Reglement).

Deze maatregel was bedoeld om de lange wachtlijsten voor populaire markten (zoals de Lindengracht) op te schonen. Sollicitanten die hoog op de lijst stonden, werden verplicht om de markt reeds als 'losse' koopman te bezoeken (minimaal twee keer per week). Wie dit weigerde, werd van de lijst geschrapt. Dit zorgde voor een natuurlijke selectie van actieve marktkooplieden en verkortte de wachttijd voor anderen.

In de tekst worden twee specifieke dossiers behandeld:
1. Geval Ledegang: Deze man stond sinds 1932 ingeschreven. Toen hij in 1938 eindelijk aan de beurt kwam voor een voorkeurskaart, weigerde hij deze omdat hij ander werk had. De conclusie is dat zijn schrapping van de lijst correct en reglementair is verlopen.
2. Geval A. Vogel: Een gevestigde koopman (sinds 1928) die zijn vaste plaats op de Lindengracht verwaarloosde. Het document geeft een uniek inkijkje in de Amsterdamse marktregulering aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog (februari 1939). De Lindengrachtmarkt in de Jordaan was (en is) een van de meest gewilde locaties voor marktkooplieden. De schaarste aan plekken en de lange wachttijden (in het geval van Ledegang maar liefst 6 jaar) dwongen de gemeente tot strikte handhaving en administratieve vernieuwingen zoals de voorkeurskaart.

De spelling (bijv. "sollicitantenlyst" en "namelyk") is representatief voor de ambtelijke schrijftaal van de jaren '30. De functie "Wethouder voor de Levensmiddelen" onderstreept het belang dat de overheid hechtte aan de georganiseerde distributie van voedsel en goederen via de markten in een tijd van economische instabiliteit. A. Vogel N.B. De Marktwezen