A. Vogel
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 55
Maurits Agsteribbe (geb. 1903) was een fruitkoopman op de Waterloopleinmarkt. In 1939 aangehouden wegens kruimeldiefstal. In 1942 moest hij zijn standplaats op de Centrale Markthallen beëindigen, waarschijnlijk door arisering. Overleed in maart 1943.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Bron-evidence
A. Vogel. geb. 20-8-85 Rapenb. str. 91
A.Vogel (die in het geheel niet meer als marktkoopman optreedt)
A. Vogel, Camperstraat 58, II. Deze valide maatschappelijk gesteunde, 62 jaar oud, is gehuwd en heeft geen inwonende kinderen. Ook hij ziet op het oogenblik geen kans met handel den kost voor het gezin te verdienen, maar wil bij eenige opleving weer van zijn standplaatsvergunning gebruik maken. Betrokkene geniet thans f. 11,25 per week steun krachtens de Armenwet
A. Vogel
A. Vogel. geb. 20-8-85 Rapenb. str. 91
A. Vogel. geb. 20-8-85 Rapenb. str. 91 pl no. 125 Lindengracht. Geen assistentie-vergunning.
A. Vogel, Camperstraat 58, II.
Deze gebeurtenissen staan op documenten die aan deze persoon gekoppeld zijn, maar zijn nog niet als hard persoonsfeit bevestigd.
De bedoelde inschryving had op 13 Februari jl. plaats
Haar is thans meegedeeld, dat de vraag of zy de plaats van haar broer mag behouden, nog in behandeling is
C. Braekman heeft zich inderdaad op 7 Juni 1926 op frauduleuze wijze de plaats op de markt aan de Alb. Cuypstraat toegeëigend.
Op 7 Juni [doorgehaald: werd] J. Braekman [doorgehaald: in aanmerking voor een plaats op deze markt.]
noch door Ledegang, die in 1932 een plaats op de Linden- gracht wenschte
Tot dien datum, was hy niet verplicht die markt, waar hy in het geheel geen plaats had, geregeld (dat wil zeggen, ingevolge artikel 9 onder a van het Reglement, tenminste twee maal per week) te bezoeken. Toen deze ver- plichting voor hem ontstond, namelyk toen hy voor een- voorkeurskaart in aanmerking kwam
namelyk toen hy voor een- voorkeurskaart in aanmerking kwam
Hij is 23 Juni '39 onder de wapenen gegaan
Toen deze ver- plichting voor hem ontstond, namelyk toen hy voor een- voorkeurskaart in aanmerking kwam, heeft hy deze kaart geweigerd
en werd hy op 16 December jl. van de sollicitantenlyst ge- schrapt
Archiefdocumenten
Ambtelijk verslag / Handgeschreven notitie betreffende markttoezicht.
Het document is een intern verslag of proces-verbaal van een marktinspecteur of gemeenteambtenaar. De tekst is een kladversie of een gecorrigeerd rapport, wat blijkt uit de vele doorhalingen en toevoegingen tussen de regels. De kern van de rapportage betreft onregelmatigheden bij de bezetting van marktplaatsen: 1. **Recht op inschrijving:** Er wordt herinnerd aan de regel dat elke Nederlander zich mag inschrijven voor een marktplaats, mits niet ontzet uit dat recht. 2. **Geval Vogel:** Er is sprake van identiteitsfraude of misleiding. Mevr. Vogel heeft zich blijkbaar uitgegeven voor haar echtgenoot (de officiële vergunninghouder) toen de marktopzichter om identificatie vroeg. 3. **Geval Braekman:** Hier wordt expliciet gesproken van "frauduleuze wijze". De persoon in kwestie heeft zich onder een valse voornaam (L. Braekman in plaats van C. of J. Braekman) of valse geboortedatum ingeschreven om een plek op de Albert Cuypmarkt te bemachtigen. Het handschrift is een typisch vroeg-20e-eeuws administratief cursief, met gebruik van de oude spelling (zoals "Nederlandsche", "zoolang").
Administratieve mutaties/notities (waarschijnlijk Dienst van het Marktwezen).
Het document bevat diverse ambtelijke aantekeningen over de status van marktkooplieden en sollicitanten: * **Wachtlijstbeheer:** Het geval Hezegang toont de lange wachttijden aan (6 jaar op de 'sollicitantenlijst') voordat men in aanmerking kwam voor een voorkeurskaart (een bewijs dat recht gaf op een vaste plek). * **Vergunningstypen:** Er wordt onderscheid gemaakt tussen de standplaatsvergunning en een "assistentie-vergunning" (het recht om hulpkrachten in de kraam te hebben). * **Mutaties:** Er is sprake van de overschrijving van een vergunning (Brockman), waarbij de anciënniteit (inschrijfdatum 1926) wordt overgedragen. * **Beëindiging:** De termen "bedanken" en "ingetrokken" wijzen op het vrijwillig of administratief opzeggen van marktplaatsen.
Ambtelijk rapport/brief betreffende marktreglementering.
Dit document is een ambtelijk verslag aan de Amsterdamse wethouder voor de Levensmiddelen over de uitvoering van het marktreglement. De kern van de tekst draait om de invoering van de zogenaamde **"voorkeurskaarten"** (gebaseerd op artikel 8 van het Reglement). Deze maatregel was bedoeld om de lange wachtlijsten voor populaire markten (zoals de Lindengracht) op te schonen. Sollicitanten die hoog op de lijst stonden, werden verplicht om de markt reeds als 'losse' koopman te bezoeken (minimaal twee keer per week). Wie dit weigerde, werd van de lijst geschrapt. Dit zorgde voor een natuurlijke selectie van actieve marktkooplieden en verkortte de wachttijd voor anderen. In de tekst worden twee specifieke dossiers behandeld: 1. **Geval Ledegang:** Deze man stond sinds 1932 ingeschreven. Toen hij in 1938 eindelijk aan de beurt kwam voor een voorkeurskaart, weigerde hij deze omdat hij ander werk had. De conclusie is dat zijn schrapping van de lijst correct en reglementair is verlopen. 2. **Geval A. Vogel:** Een gevestigde koopman (sinds 1928) die zijn vaste plaats op de Lindengracht verwaarloosde.
Ambtelijk verslag / Brief
Dit document is een ambtelijk verslag over de uitvoering van het marktreglement in Amsterdam aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. De kern van de tekst draait om de introductie van **"voorkeurskaarten"** (gebaseerd op Artikel 8 van het Reglement). Deze regeling was bedoeld om de passieve wachtlijsten aan te pakken: sollicitanten moesten voortaan hun actieve interesse tonen door regelmatig (minimaal tweemaal per week) een "losse plaats" op de markt te bezetten. Wie dit niet deed, verloor zijn positie op de lijst. Er worden twee specifieke casussen behandeld: 1. **Geval Ledegang:** Deze man stond sinds 1932 op de wachtlijst voor de populaire Lindengrachtmarkt. Toen hij in 1938 eindelijk aan de beurt kwam voor een voorkeurskaart, weigerde hij deze omdat hij inmiddels ander werk had gevonden. Hij is daarom correct van de lijst geschrapt. 2. **Geval A. Vogel:** Een gevestigde koopman die al sinds 1918 (of mogelijk 1928, gezien de correctie in de getypte tekst) een vaste plek heeft, maar beschuldigd wordt van chronische afwezigheid op zijn standplaats. Het document illustreert de bureaucratische nauwgezetheid waarmee marktplaatsen — schaarse goederen in die tijd — werden beheerd.
Getypt ambtelijk schrijven/rapport.
Dit document betreft een administratieve kwestie rondom een marktplaats op de Lindengracht in Amsterdam. De kern van de zaak is een onreglementaire vervanging: 1. **Onrechtmatigheid:** A. Vogel (de officiële plaatshouder) heeft zich laten vervangen door zijn zuster, F. Vogel, zonder de vereiste vergunning. 2. **Misleiding:** Toen er een nieuwe marktopzichter kwam, deed F. Vogel zich voor als de echtgenote van de plaatshouder. Volgens Artikel 18 van het marktreglement mochten echtgenotes hun man wel vervangen, waardoor de situatie twee jaar lang ongehinderd kon voortduren. 3. **Dilemma:** Nu het bedrog is uitgekomen, staat de gemeente voor een keuze tussen strikte handhaving (intrekken van de vergunning) of een pragmatische oplossing uit menselijkheid. F. Vogel is voor haar inkomen volledig afhankelijk van de kraam. 4. **Voorgestelde oplossing:** De opsteller van het rapport neigt naar een milde aanpak. Er wordt gewezen op de mogelijkheid om Artikel 35 van het reglement te gebruiken, dat ruimte biedt voor uitzonderingen in "bijzondere gevallen". Ondertussen is F. Vogel geadviseerd zich officieel op de wachtlijst te laten plaatsen.
Ambtelijk schrijven/verslag van de Dienst der Maatschappelijke Steun.
Het document is een administratief verslag betreffende de financiële en maatschappelijke status van drie Amsterdammers die afhankelijk zijn van sociale steun. De rode draad is het bezit van een **standplaatsvergunning** (marktkooplieden) en hoe zij proberen in hun onderhoud te voorzien in een economisch moeilijke periode. * **Kraaijmolen** is gemobiliseerd voor het leger. * **Vogel** kan momenteel niet rondkomen van de handel en ontvangt bijstand. * **Stad** combineert werk in de textiel met werk als bezorger, maar heeft de standplaatsvergunning nog als achterhand nodig volgens de Dienst. Opvallend zijn de exacte bedragen van de steunverlening (rond de 11 à 13 gulden per week) en de huurprijzen (5 à 6 gulden per week), wat een goed beeld geeft van de toenmalige armoedegrens.
Ambtelijk rapport/memo betreffende individuele gevallen van maatschappelijke steun.
Dit getypte document bevat drie korte rapportages over de sociaaleconomische status van drie mannen in Amsterdam aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. In alle drie de gevallen staat de relatie tussen het ontvangen van overheidssteun en het bezit van een "standplaatsvergunning" (een vergunning voor een marktkraam of handel op straat) centraal. De tekst biedt een gedetailleerd beeld van de armoede en de krappe budgetten van die tijd. Er wordt exact gerapporteerd over de hoogte van de steun (uitbetaald in guldens), de huurkosten en eventuele neveninkomsten (zoals het bezorgen van weekbladen of een kleine bijdrage van een dochter). Opvallend is de proactieve rol van de Dienst Maatschappelijke Steun: in het geval van de heer Stad adviseert de dienst hem zijn vergunning aan te houden als vangnet, zelfs wanneer de betrokkene er zelf vanaf wil zien. Dit duidt op een beleid gericht op het stimuleren van zelfredzaamheid buiten de steunregelingen om.
Handgeschreven lijst met namen, adressen en data.
* **Structuur:** Het document is een administratieve lijst, waarschijnlijk uit een register. * **Inhoud:** Het bevat persoonsnamen (initialen en achternaam), zeer specifieke Amsterdamse woonadressen inclusief verdiepingen (h = huis/begane grond, Romeinse cijfers I, II, III voor etages), en een kolom met data en codes. * **Afkortingen:** * **ms.**: Mogelijk 'Maatschappelijke Steun'. * **sg**: Mogelijk 'stempelgeld' of 'steungerechtigd'. * **" (Dittotekens)**: Worden intensief gebruikt om herhaling van 'ms.' in de derde kolom aan te duiden. * **Handschrift:** Een duidelijk, geoefend bureaucratisch handschrift uit de vroege 20e eeuw.
Administratief bijblad of mutatieformulier van een overheidsinstantie (waarschijnlijk sociale zaken of bevolkingsregister).
Dit document is een administratieve notitie betreffende de status van verschillende personen in een officieel register. * **Afgevoerde personen:** Vijf personen (Remke, Reinen, v/d Steen, Vogel en Yzerman) zijn per 7 september 1940 "afgevoerd", wat betekent dat ze uit het betreffende bestand of van een specifieke lijst zijn verwijderd. * **Geval J. Hibbe:** Voor J. Hibbe is een specifiekere toelichting gegeven. Deze persoon is begin september 1940 "uit steun" gekomen (stopzetting van sociale uitkering) en is vervolgens op 23 september formeel afgevoerd vanwege "wanbetaling". Dit suggereert dat er sprake was van openstaande schulden aan de instantie of dat de steunverlening gepaard ging met een terugbetalingsverplichting. * **Proces:** De aantekening "Opbergen" met de datum 21 oktober 1940 geeft aan dat de zaak administratief is afgehandeld en het document gearchiveerd kon worden. De inspecteur heeft het document gezien en ondertekend.
Document
* **Doel van het document:** Dit is een officiële afmelding voor assistentie op een Amsterdamse markt. De plaatshouder, A. Vogel, geeft aan dat de eerder verleende toestemming voor assistentie door M. Rooselaar niet langer nodig is. * **Handgeschreven toevoegingen:** De naam van de plaatshouder, de marktlocatie (Dapperstraat 57), de naam van de assistent, de datum en de handtekeningen zijn met de hand ingevuld op een voorgedrukt formulier. * **Doorhaling:** Het woord "(vervanging)" is handmatig doorgehaald. Dit duidt erop dat M. Rooselaar specifiek als assistent (hulp) was aangesteld en niet als tijdelijke vervanger van de plaatshouder zelf. * **Authenticiteit:** Het document is ondertekend door de plaatshouder en geparafeerd door een ambtenaar van het marktwezen ter bevestiging van ontvangst en verwerking. ---
Document
* **Kern van de zaak:** De heer A. Vogel dreigt zijn plaats op de sollicitantenlijst voor de markt in de Westerstraat te verliezen. Hij beschikt over een 'voorkeurskaart', maar maakt daar volgens de dienst onvoldoende gebruik van. * **Procedure:** Er is reeds een eerdere schriftelijke waarschuwing verstuurd waar geen gevolg aan is gegeven. Op basis van artikel 10 van het Reglement op de Markten volgt nu de procedure voor schrapping. * **Hoorzitting:** De brief fungeert als een laatste kans (hoorplicht). De geadresseerde wordt ontboden op het kantoor aan de Jan van Galenstraat om zijn zaak te bepleiten bij de Inspecteur. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toenmalige spelling (zoals "schriftelyke", "inschryving", "lyst") en de formele ambtelijke toon van de vroege 20e eeuw. ---
Archiefkaart / Oproepingskaart (mogelijk van de Marktwezen-administratie van Amsterdam).
Deze kaart documenteert een administratieve procedure rondom een marktkoopman genaamd A. Vogel in november 1940. De belangrijkste punten uit het document zijn: 1. **Oproeping:** Vogel wordt opgeroepen omdat hij zijn vaste standplaats op de markt in de Westerstraat niet regelmatig bezet. In die tijd was het behoud van een marktvergunning vaak afhankelijk van het daadwerkelijk gebruiken van de plek. 2. **Financiële situatie:** Uit de aantekeningen van de inspecteur blijkt dat Vogel "steun" (sociale uitkering) heeft aangevraagd. Dit verklaart waarschijnlijk waarom hij zijn plek op de markt niet bezet; hij heeft mogelijk geen middelen meer om handel te drijven. 3. **Besluitvorming:** Inspecteur De Haer besluit op 20 november om de situatie nog een week aan te zien. Als er dan nog geen duidelijkheid is over de steunverlening, moet de vergunning worden "geschrapt". 4. **Afwikkeling:** Een latere notitie van 10 december 1940 vermeldt dat de kaart kan worden opgeborgen ("Opbergen") omdat Vogel vanaf 7 december officieel "in de steun" zit. Hiermee vervalt waarschijnlijk de noodzaak voor de oproep of het schrappen van de marktplaats op basis van nalatigheid, aangezien zijn onvermogen om te werken nu officieel erkend is.
Administratieve indexkaart (vermoedelijk van een sociale dienst of instantie voor werkverschaffing/steun).
* **Persoon:** De kaart betreft de heer A. Vogel, een marktkoopman. * **Problematiek:** Uit de aantekeningen blijkt dat de betrokkene in financiële nood verkeert. Er staat letterlijk dat hij "geen cent meer" verdient op de Amsterdamse markten (Waterlooplein, Dapperstraat en Wittenburg worden specifiek genoemd). De opmerking "niet van plaatsen af" suggereert dat hij zijn vaste staanplaatsen op de markt niet kwijt kan of dat hij aan deze locaties gebonden is zonder dat het inkomsten oplevert. * **Besluitvorming:** Op basis van de situatie is het advies "intrekken!" gegeven op 19 juli. Dit heeft waarschijnlijk betrekking op een vergunning, een uitkering of een specifieke vrijstelling onder "Artikel 11". * **Autorisatie:** Het besluit is op 26 augustus 1939 formeel bekrachtigd door de directeur (getekend door een vervanger, 'bij afwezigheid').
Officiële brief/oproeping.
Dit document is een formele waarschuwing en oproep van de Amsterdamse marktmeester aan een potentiële marktkoopman, de heer A. Vogel. De kern van de zaak is dat de heer Vogel zijn "voorkeurskaart" voor de Westerstraatmarkt niet regelmatig heeft gebruikt. Een voorkeurskaart gaf handelaren het recht op een vaste standplaats of voorrang bij de toewijzing daarvan. Volgens artikel 10 van het toenmalige Reglement op de Markten kon een inschrijving op de sollicitantenlijst (de wachtlijst voor een vaste plek) worden geschrapt als men niet actief van de rechten gebruikmaakte. De brief is een "voornemen tot schrapping", waarbij de betrokkene de kans krijgt om zich te verantwoorden bij de inspecteur aan de Jan van Galenstraat (de Centrale Markthallen). De toon is strikt bureaucratisch en juridisch van aard, typerend voor gemeentelijke correspondentie uit die tijd.
Administratief register (waarschijnlijk van een gemeentelijke sociale dienst of bureau voor maatschappelijke steun).
Dit registerblad biedt een gedetailleerd inzicht in de Amsterdamse armenzorg en werkloosheidsbestrijding aan het eind van de jaren '30. * **Administratieve systematiek:** De nauwkeurige registratie van "vorige steunperioden" (zoals bij J. Heraar) wijst op een systeem dat langdurige of terugkerende afhankelijkheid van publieke middelen monitorde. * **Terminologie:** "Welh." verwijst zeer waarschijnlijk naar de 'Dienst der Publieke Werken' of een specifiek 'Bureau van Weldadigheid'. De term "opgeroepen" (gevolgd door een datum) duidt op een verplichte oproep voor controle of werkverschaffing. "Ingetrokken" betekent het stopzetten van de financiële steun. * **Correcties:** Het document bevat diverse handgeschreven wijzigingen, zoals besluiten om steun tóch niet in te trekken na een initiële voordracht, wat wijst op een actieve bezwaar- of herzieningsprocedure.
Administratieve kaart/oproeping betreffende markttoezicht.
Dit document is een officiële administratieve registratie van de marktinventarisatie of het markttentoezicht. De heer A. Vogel, woonachtig aan de Rapenburgerstraat 91-III, wordt opgeroepen omdat hij zijn vaste standplaats op de Lindengracht (nummer 125) niet regelmatig bezet. Uit de aantekeningen blijkt dat er een lange voorgeschiedenis is: er zijn maar liefst zes waarschuwingen genoteerd tussen februari 1939 en juni 1940. Na een gesprek op 18 september 1940 met inspecteur Dekker heeft de betrokkene toegezegd de plaats voortaan tweemaal per week te zullen bezetten. De kaart is vervolgens op 26 september 1940 administratief verwerkt ("t.K." staat waarschijnlijk voor 'ter kennisneming').
Administratieve lijst van marktkooplieden.
* **Structuur:** De lijst is opgedeeld in drie kolommen. Hoewel de eerste kolom redelijk oplopend is (van 21 naar 147), verspringen de nummers in de tweede kolom aanzienlijk (van 159 naar 306 en terug naar 2), wat duidt op een administratieve groepering in plaats van een strikt geografische volgorde op straat. * **Demografie:** Een opvallend groot aandeel van de namen is van Joodse oorsprong (bijv. Melhado, Morpurgo, Heilbron, Boas, Sigaar, Speyer). Dit weerspiegelt de historische bevolkingssamenstelling van de Amsterdamse Dapperbuurt en de sterke vertegenwoordiging van de Joodse gemeenschap in de markthandel van die tijd. * **Bijzonderheden:** * Er wordt onderscheid gemaakt tussen de "vaste plaatshouders" die de hele week staan en deze groep die specifiek alleen op **zaterdag** komt. * Vrouwen worden soms vermeld met hun eigen achternaam of als "wed:" (weduwe), zoals *wed: Casserus*. * Dubbele namen zoals *de Jong-Gerritsen* en *Clarenburg-Hijmans* komen voor.
Handgeschreven verzoekschrift (brief).
* **Kern van de brief:** De afzender, de heer A. Vogel, vraagt om een tijdelijke ontheffing van de plicht om zijn marktstandplaats in te nemen. * **Argumentatie:** Hij geeft aan dat hij niet beschikt over "winter-handel". Dit impliceert dat zijn assortiment (bijvoorbeeld specifieke seizoensgroenten, fruit of textiel) niet geschikt is voor verkoop tijdens de koude wintermaanden, waardoor het voor hem niet rendabel is om op de markt te staan. * **Stijl en Vorm:** De brief is geschreven in een zeer formele en beleefde stijl, zoals gebruikelijk was in de communicatie met officiële instanties in die tijd ("Wel Ed. Heer", "beleefd willen verzoeken"). * **Administratieve sporen:** De aantekening "zie insp." in de marge duidt waarschijnlijk op een interne verwijzing naar een inspecteur van het Marktwezen die het verzoek moest controleren of van advies moest voorzien.
Getypte brief (doorslag van een officiële kennisgeving).
Dit document is een formele beschikking gericht aan mejuffrouw A. Vogel. In de brief krijgt zij toestemming om haar standplaats op de Lindengracht-markt in Amsterdam tijdelijk onbezet te laten tot uiterlijk 17 februari 1940. Destijds golden er strenge regels voor marktkooplieden: wie zijn plaats niet bezette zonder geldige reden of toestemming, liep het risico de vergunning voor die plek kwijt te raken. Er wordt echter één strikte voorwaarde gesteld aan dit verlof: het 'marktgeld' (de staanpacht) moet gedurende haar afwezigheid wekelijks voldaan blijven worden. De afkortingen "VP/HG" bovenaan zijn waarschijnlijk de initialen van de behandelend ambtenaar en de typist(e). De handgeschreven opmerking "Extra" en de verwijzing naar een persoon ("M. de Raad") suggereren dat er een bijzondere omstandigheid of een aanvullend dossier bij deze zaak hoorde.
Handgeschreven brief.
* **Inhoud:** De schrijver, A. Vogel, reageert op een eerdere brief van de Dienst van het Marktwezen. Hij legt uit dat hij momenteel werkzaam is in de "werkverruiming" (sociale werkverschaffing) en daarom niet persoonlijk naar kantoor kan komen. Hij verzoekt om een aanvraagformulier of een directe inschrijving voor een standplaats op de markt bij het Waterlooplein (hier "speeltuin Waterlooplein" genoemd, wat mogelijk duidt op de specifieke herinrichting van dat plein als marktlocatie). * **Taal en Schrijfstijl:** De brief is geschreven in een formele maar grammaticaal gebrekkige stijl (bijv. "ik thans werkzaam bent", "hoopt", "toezteuur"). Dit wijst op een schrijver met een beperkte schoolopleiding die tracht de geldende beleefdheidsvormen te hanteren. * **Toestand:** Het document is goed leesbaar, geschreven op gelinieerd papier met zwarte inkt. Er zijn enkele doorhalingen en herhalingen ("is is", "ik ik").
Getypte brief (doorslag of officiële kopie).
De brief is een formeel administratief antwoord op een verzoek van de heer A. Vogel. Hij heeft blijkbaar gevraagd om een standplaats op de markt op het Waterlooplein. De directeur deelt hem mede dat hij zich pas op de sollicitantenlijst (wachtlijst) kan laten inschrijven zodra hij ontslagen is uit de "werkverschaffing". De toon is zakelijk en procedureel. Het referentienummer "30/36/2 M" duidt op een dossiernummer in een omvangrijk archiefsysteem.
Getypte brief (doorslag of kopie) met handgeschreven aantekeningen.
* **Inhoud:** De brief is een antwoord op een verzoek van de heer A. Vogel. De directeur laat weten dat Vogel zich kan inschrijven voor een plek op de "hulpmarkt Waterlooplein", maar dat dit pas kan zodra hij niet meer werkzaam is in de "werkverschaffing" (sociale werkgelegenheidsprojecten). * **Toon:** De toon is strikt zakelijk, formeel en bureaucratisch, kenmerkend voor de ambtelijke correspondentie van die tijd. * **Kernbegrippen:** * *Werkverschaffing:* Gedwongen of gesubsidieerde arbeid voor werklozen. * *Hulpmarkt Waterlooplein:* Een specifieke aanduiding voor de markt die tijdens de bezetting werd ingericht voor Joodse handelaren en kopers. * *Sollicitantenlijst:* De wachtlijst voor een felbegeerde marktvergunning.
Formulier voor de opzegging van een vaste marktplaats.
* **Inhoud:** Het document is een officiële verklaring van A. Vogel waarin hij/zij afstand doet van marktplaats nummer 54 op de Dappermarkt in Amsterdam. De opzegging gaat in per 10 februari 1941. * **Vorm:** Het betreft een standaardformulier (kenmerk M.W. 67) van de Dienst Marktwezen, gedrukt in december 1940 (1000-12-'40). * **Verwerking:** Onderaan is te zien dat de administratie de opzegging heeft verwerkt. De stempel "M. 1941" en de vermelding "Afgevoerd week van 10 FEB. 1941" bevestigen dat de vergunninghouder uit de registers is geschrapt. * **Handschrift:** De invulgegevens zijn in een vlot, enigszins krullerig handschrift geschreven met blauwe inkt. De handtekening komt overeen met de ingevulde naam. ---
Administratief bijblad (intern memo/correctieformulier).
Dit document is een ambtelijk bijblad uit april 1941 waarin een administratieve fout wordt hersteld. De kern van de zaak is dat de "plaats" van een zekere A. Vogel (gevestigd aan de Westerstraat, mogelijk standplaats 39) ten onrechte was ingetrokken. Er wordt expliciet vermeld dat Vogel "in stem" is (voldoet aan de vereisten/regels) en dat hem geen schuld treft. Als gevolg hiervan wordt verzocht om Vogel vrij te stellen van betaling met terugwerkende kracht vanaf 10 februari 1941. Het document volgt een ambtelijke route: het wordt op 7 april doorgezonden en ter kennisneming aangeboden aan een senior ambtenaar (De Wolff), vervolgens op 12 april gezien door de inspecteur, en uiteindelijk op 16 april gearchiveerd ("opbergen"). De rode cijfers en aantekeningen duiden op registratie in een specifiek dossier of logboek.
Document
* **Geografie:** De adressen concentreren zich sterk in de Amsterdamse Jodenbuurt en de omliggende wijken (Jodenbreestraat, Waterlooplein, Rapenburg, St. Anthoniesbreestraat). * **Economie:** Het document geeft een gedetailleerd beeld van de kleine middenstand en markthandel in die tijd. Veelvoorkomende artikelen zijn "ongeregeld" (diverse/tweedehands goederen), "visch", "fruit", "textiel" en "garen en band". * **Demografie:** De namen wijzen op een uitsluitend Joodse populatie, met zowel Asjkenazische als Sefardische namen (zoals Montesinos). De geboortedata lopen uiteen van de jaren 1860 tot 1913, wat duidt op een mix van gevestigde handelaren en jongere ondernemers.
Getypte lijst met persoonsgegevens (mogelijk een register van marktkooplieden).
De lijst bevat een alfabetisch geordend overzicht (op achternaam, hoewel de 'R' tot 'W' op deze pagina staan) van personen met hun geboortedatum, adres en de markt waar zij waarschijnlijk een staanplaats hadden. De adressen bevinden zich grotendeels in de Amsterdamse wijken (Zuid, Oost, Centrum), met enkele uitschieters naar randgemeenten zoals Badhoevedorp en Aalsmeer. Opvallend is het gebruik van marktlocaties die specifiek werden aangewezen tijdens de bezettingsperiode.
Archieflijst-vermeldingen
Bijlage bij een ambtelijke brief.
| A.Vogel | Waterlooplein / Dapperstraat / Uilenburg } | 21- 1-1939 | Kan op markten geen cent meer verdienen. |
Administratieve lijst/bijlage.
| A.Vogel | Waterlooplein / Dapperstraat / Uilenburg } | 21- 1-1939 | Kan op markten geen cent meer verdienen. |
Handgeschreven lijst met namen, adressen en data.
| A. Vogel | Camperstraat 58 | " | 21/1 39 |
Administratieve bijlage bij een ambtelijke brief.
| A. Vogel | Waterlooplein Dapperstraat Uilenburg | 21- 1-1939 | Reeds voorgesteld d.d. 4-9-1939 no. 17/2/5 M. Rapport Dir. M.S. d.d. 2 October 1939 advies: plaats aanhouden; Vogel gaat bij eenige opleving weder staan; is echter nimmer verschenen. |
Administratieve lijst - Waterlooplein
| A. Vogel | 31-12-1901 | Vrolikstraat 90 | ongeregeld |
Getypte lijst met persoonsgegevens (mogelijk een register van marktkooplieden).
| 220 | A. Vogel | 31-12-01 | Vrolikstraat 50 | Waterlooplein |
Koopliedenlijsten
Waterlooplein
meerdere — standplaats Kan op markten geen cent meer verdienen
meerdere — standplaats Kan op markten geen cent meer verdienen
Waterlooplein — standplaats aterloopl
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE aanvoer 14 Dec In Kalestraat Zoetwatervisch (voorw) van A Fonn . a B Fonn en W Ruiter 80p 40p + 40p. aanvoerders A Fonn <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> || Ik heb alleen vink af laten houden van de aanvoerder doch **niet** van de beide andere aanv...
# TRANSCRIPTIE vB/HB. den Heer A.Hovingh, Koestraat 36 II, Amsterdam-Centrum. Wijk 1. 46A/512/2 M. 14 Augustus 1942. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 3 Augustus j.l. bericht ik U, dat Uw toewijzing voor zoetwatervisch zal worden verminderd, terwijl U voor een toewijzing gerookte aal zult worden opgevoerd. Ik wijs U er echter op, dat deze wijziging thans voor de laatste maal is aangebracht, zo...
# TRANSCRIPTIE Gemeentelijke Vischverdeelingcommissie Jan van Galenstraat 17 Amsterdam. Nº 46^b/99/1 M. 1944 17/6 A'dam, 12-6-44 M. H. Ik richt hiermede het beleefde verzoek tot U, mij in de Gemeente Visch Afslag een toewijzing Versche Aal, Gerookte Aal en Gerookte Visch te verschaffen. Vóór het verdeelingsstelsel heb ik deze soorten steeds verkocht — destijds kocht ik veel te Scheveningen — , ...
# TRANSCRIPTIE Ondergeteekende L. a. Engelen. Controleur bij de dienst van het marktwezen. verklaard. hiermede alsdat hij J. F. K. Meuwissen bij hem sinds 1936 bekend is als verkooper van gerookte visch. ook gerookte aal, daar ik genoemde Meuwissen dagelijks heb gecontroleerd. Controleur L. a. Engelen
# TRANSCRIPTIE GEMEENTE AMSTERDAM № 95/6/1 M. 1939 AFD. L.M. No. 68/83 -1936- BIJLAGEN AMSTERDAM, 29 April 1939. MEN WORDT VERZOCHT BIJ HET ANTWOORD NAUWKEURIG HET NUMMER EN DE AFDEELING VAN DIT SCHRIJVEN TE VERMELDEN. De venter W.H.de Wit, oud 54 jaar, wonende Fahrenheitstraat 59, (St.No.56416) wiens naam voorkomt op lijst No.2 van de geblokkkeerde ventvergunningen en die deswege ter Secret...