Getypt ambtelijk schrijven/rapport. 28 februari 1919 (gebaseerd op de datering "9" aan de rechterbovenzijde). 2 28 Februari 9
20/5/2 den Heer Wethouder voor de
Amsterdam. Levensmiddelen

hy liet zich door zyn zuster F.Vogel vervangen. De toenmaals
op de markt dienstdoende ambtenaar heeft, zooals hy thans
verklaart, Vogel er herhaaldelyk op gewezen, dat hy voor die
vervanging vergunning moest vragen; dit is nagelaten en de
bedoelde ambtenaar verzuimde om krachtiger tegen Vogel op
te treden. Toen, ongeveer twee jaren geleden, de thans op
de Lindengracht dienstdoende marktopzichter daar kwam, trof
hy er juffrouw Vogel aan, die zich tegenover hem voordeed
als de echtgenoote van den plaatshouder; de marktopzichter
had dus (in verband met het voorschrift van artikel 18 van
het Reglement op de Markten) geen reden om juffrouw Vogel
van de marktplaats te verwyderen.
Nu het bedrog is ontdekt, zou het voor de hand
liggen, om alsnog de plaats van A.Vogel (die in het geheel
niet meer als marktkoopman optreedt) in te trekken. Echter
moet ik erop wyzen, dat dit voor juffrouw Vogel, die op de
bedoelde plaats zelfstandig in haar onderhoud voorziet, zeer
nadeelig zou zyn. Ware vier jaar geleden in dit geval inge-
grepen, dan zou juffrouw Vogel toen vergunning om haar broer
te vervangen hebben gevraagd. Zy zou zich dan waarschynlyk
tevens op de sollicitantenlyst voor een vaste plaats hebben
laten inschryven en thans binnen afzienbaren tyd wellicht
voor een dergelyke plaats in aanmerking zyn gekomen. Aange-
zien A.Vogel echter geheel is opgehouden marktkoopman te
zyn is het, anderzyds, zeer de vraag, of de vervangingsver-
gunning voor juffrouw Vogel tot nu toe zou zyn gehandhaafd.
Haar is thans meegedeeld, dat de vraag of zy de
plaats van haar broer mag behouden, nog in behandeling is
en dat zy verstandig doet, met zich in elk geval op de sol-
licitantenlyst voor een vaste plaats op de Lindengracht te
laten inschryven. De bedoelde inschryving had op 13 Februari
jl. plaats.
Zou men juffrouw Vogel de plaats van haar broer
willen laten behouden, dan zou dit mogelyk zyn, onder toe-
passing van artikel 35 van het Reglement op de Markten,
krachtens welke bepaling ik bevoegd ben, om in byzondere ge- Dit document betreft een administratieve kwestie rondom een marktplaats op de Lindengracht in Amsterdam. De kern van de zaak is een onreglementaire vervanging:
1. Onrechtmatigheid: A. Vogel (de officiële plaatshouder) heeft zich laten vervangen door zijn zuster, F. Vogel, zonder de vereiste vergunning.
2. Misleiding: Toen er een nieuwe marktopzichter kwam, deed F. Vogel zich voor als de echtgenote van de plaatshouder. Volgens Artikel 18 van het marktreglement mochten echtgenotes hun man wel vervangen, waardoor de situatie twee jaar lang ongehinderd kon voortduren.
3. Dilemma: Nu het bedrog is uitgekomen, staat de gemeente voor een keuze tussen strikte handhaving (intrekken van de vergunning) of een pragmatische oplossing uit menselijkheid. F. Vogel is voor haar inkomen volledig afhankelijk van de kraam.
4. Voorgestelde oplossing: De opsteller van het rapport neigt naar een milde aanpak. Er wordt gewezen op de mogelijkheid om Artikel 35 van het reglement te gebruiken, dat ruimte biedt voor uitzonderingen in "bijzondere gevallen". Ondertussen is F. Vogel geadviseerd zich officieel op de wachtlijst te laten plaatsen. Het document geeft een inkijkje in de Amsterdamse marktcuituur en de gemeentelijke bureaucratie in de vroege 20e eeuw (vermoedelijk 1919, gezien de "9" in de datering en de spelling). De Lindengracht was, en is, een belangrijke marktlocatie in de Jordaan.

Interessant is de sociaal-economische positie van de vrouw in deze periode: F. Vogel werkt zelfstandig om in haar onderhoud te voorzien, maar de regelgeving is nog sterk gericht op de man als primaire plaatshouder, waarbij vrouwen slechts als "echtgenoote" een afgeleid recht hadden. De "Wethouder voor de Levensmiddelen" was in deze jaren een cruciale post, zeker zo kort na de Eerste Wereldoorlog, waarin de voedselvoorziening en distributie in de stad (denk aan de aardappelrellen van 1917) een zeer gevoelig politiek thema waren. A. Vogel F. Vogel