Ambtelijk verslag / Brief 28 februari 1939 (gegeven als "28 Februari 9", waarbij de 9 verwijst naar 1939 gezien de referentie naar "December 1938" als "jl.") Waarschijnlijk de inspectie van het Marktwezen, Amsterdam 1                                                      28 Februari                9
20/5/2                          den Heer Wethouder voor de
Amsterdam.                                            Levensmiddelen

te wachten, totdat een marktplaats vry kwam, waarvoor zy
naar de ancienniteit der inschryving in aanmerking kwamen.
Sedert bovengenoemde wyziging, waarbij de "voorkeurskaarten"
werden ingevoerd (artikel 8 van het Reglement), worden de-
genen, die het langste op de sollicitantenlyst zyn ingeschre-
ven, verplicht om de markt regelmatig te bezoeken door daar
een losse plaats te bezetten; doen zy dat niet, dan vervalt
hun inschryving als sollicitant. Deze maatregel heeft tenge-
volge gehad, dat de gegadigden tegenwoordig, in het byzonder
voor markten, waar veel meer sollicitanten dan beschikbare
plaatsen zyn (zooals met name de Lindengracht) minder lang
behoeven te wachten, zy het dat die wachttyd voor de Linden-
gracht nog altyd verscheidene jaren duurt. Immers, de solli-
citant, die een voorkeurskaart weigert of die daarvan niet
geregeld gebruik maakt, wordt geschrapt, hetgeen in het be-
lang is van degenen, die na hem werden ingeschreven.

              Wat Ledegang voornoemd betreft diene, dat hy in
December 1938 voor een voorkeurskaart voor de Lindengracht
in aanmerking kwam. Tot dien datum, was hy niet verplicht die
markt, waar hy in het geheel geen plaats had, geregeld (dat
wil zeggen, ingevolge artikel 9 onder a van het Reglement,
tenminste twee maal per week) te bezoeken. Toen deze ver-
plichting voor hem ontstond, namelyk toen hy voor een voor-
keurskaart in aanmerking kwam, heeft hy deze kaart geweigerd
en werd hy op 16 December jl. van de sollicitantenlyst ge-
schrapt.

              Dit geval is derhalve geheel reglementair verloo-
pen; noch door Ledegang, die in 1932 een plaats op de Linden-
gracht wenschte, doch die daarvoor eerst in 1938 in aanmer-
king kwam toen hy inmiddels ander werk had gevonden, noch
door het Marktwezen is hier een fout begaan.

              II.Geval A.Vogel:                                              2
              Deze koopman bezet sedert 15 October 1918 een vaste
plaats op de markt Lindengracht. Reeds ongeveer vier jaren
geleden was Vogel herhaaldelyk niet op zyn plaats aanwezig; Dit document is een ambtelijk verslag over de uitvoering van het marktreglement in Amsterdam aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. De kern van de tekst draait om de introductie van "voorkeurskaarten" (gebaseerd op Artikel 8 van het Reglement). Deze regeling was bedoeld om de passieve wachtlijsten aan te pakken: sollicitanten moesten voortaan hun actieve interesse tonen door regelmatig (minimaal tweemaal per week) een "losse plaats" op de markt te bezetten. Wie dit niet deed, verloor zijn positie op de lijst.

Er worden twee specifieke casussen behandeld:
1. Geval Ledegang: Deze man stond sinds 1932 op de wachtlijst voor de populaire Lindengrachtmarkt. Toen hij in 1938 eindelijk aan de beurt kwam voor een voorkeurskaart, weigerde hij deze omdat hij inmiddels ander werk had gevonden. Hij is daarom correct van de lijst geschrapt.
2. Geval A. Vogel: Een gevestigde koopman die al sinds 1918 (of mogelijk 1928, gezien de correctie in de getypte tekst) een vaste plek heeft, maar beschuldigd wordt van chronische afwezigheid op zijn standplaats.

Het document illustreert de bureaucratische nauwgezetheid waarmee marktplaatsen — schaarse goederen in die tijd — werden beheerd. De Lindengrachtmarkt in de Amsterdamse Jordaan was (en is) een van de meest gewilde markten van de stad. In de jaren '30, een periode van economische malaise en grote werkloosheid, was een marktplaats een belangrijke bron van inkomen. De wachtlijsten waren echter gigantisch, soms wel vele jaren lang.

Om te voorkomen dat 'slapende' inschrijvingen de doorstroming blokkeerden, voerde de gemeente Amsterdam strengere regels in. De "Wethouder voor de Levensmiddelen" (destijds vaak gecombineerd met de portefeuille voor Marktzaken) hield toezicht op de eerlijke verdeling. De eis om als sollicitant alvast op losse plekken te staan, diende als een filter: alleen zij die daadwerkelijk van het marktleven wilden bestaan, behielden hun recht op een toekomstige vaste plek. Dit document toont de overgangsfase waarin deze nieuwe regels strikt werden toegepast op individuele dossiers. A. Vogel Gemeente Amsterdam Marktwezen