Getypte brief (doorslag of officiële kopie). 21 november 1941. Onbekende instantie (ondertekend door "De Directeur", mogelijk van de Dienst der Marktwezen of een sociale dienst van de gemeente Amsterdam). Den Heer A. Vogel, Vrolikstraat 50 II, Amsterdam-Oost. [Linksboven handgeschreven in blauw potlood/inkt:] Extra

[Rechtsboven:]
VD/HG.

den Heer A.Vogel,
Vrolikstraat 50 II,
Amsterdam-Oost.
Wijk 20.

30/36/2 M.
21 November 1941.

Naar aanleiding van Uw brief d.d. 5 dezer deel ik U mede, dat U zich, zoodra U uit de werkverschaffing wordt ontslagen, voor een plaats op de hulpmarkt Waterlooplein te mijnen kantore op de sollicitantenlijst kunt laten inschrijven.

De Directeur, De brief is een formeel administratief antwoord op een verzoek van de heer A. Vogel. Hij heeft blijkbaar gevraagd om een standplaats op de markt op het Waterlooplein. De directeur deelt hem mede dat hij zich pas op de sollicitantenlijst (wachtlijst) kan laten inschrijven zodra hij ontslagen is uit de "werkverschaffing". De toon is zakelijk en procedureel. Het referentienummer "30/36/2 M" duidt op een dossiernummer in een omvangrijk archiefsysteem. Het document dateert van november 1941, ruim anderhalf jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De context is zeer specifiek voor Amsterdam in oorlogstijd:

1. De Joodse Markt: Vanaf juli 1941 werd de markt op het Waterlooplein door de bezetter aangewezen als een "Joodse markt". Alleen Joden mochten er nog handelen of kopen. De term "hulpmarkt" in de tekst kan verwijzen naar de noodoplossingen die werden gecreëerd voor Joodse handelaren die elders werden verdreven.
2. De Ontvanger: Gezien het adres (Vrolikstraat) en de aanvraag voor het Waterlooplein, is het zeer waarschijnlijk dat de heer A. Vogel Joods was. De Vrolikstraat in Amsterdam-Oost was een straat met een aanzienlijke Joodse populatie.
3. Werkverschaffing: In de jaren '30 en het begin van de oorlog werden werklozen ingezet in de werkverschaffing (vaak zwaar fysiek werk). Voor Joodse mannen veranderde de aard van de werkverschaffing in 1941 en 1942 ingrijpend; het werd een opstap naar gedwongen tewerkstelling in werkkampen en latere deportatie.
4. Bureaucratie onder bezetting: De brief toont de voortgang van de Nederlandse bureaucratie tijdens de bezetting. Terwijl de vervolging intensiveerde, bleven procedures voor marktvergunningen en inschrijvingen op sollicitantenlijsten volgens strikte regels verlopen. A. Vogel Gemeente Amsterdam Marktwezen