Bijlage bij een ambtelijke brief.
Origineel
Bijlage bij een ambtelijke brief. 4 september 1939. Directeur van het Marktwezen (Amsterdam). Wethouder voor de Levensmiddelen. Behoort bij brief no.17/2/5 M. d.d. 4 September 1939 van den Directeur
van het Marktwezen aan den heer Wethouder voor de Levensmiddelen.
LIJST VAN KOOPLIEDEN, DIE INGEVOLGE ARTIKEL 11c VAN HET
REGLEMENT OP DE MARKTEN HUN PLAATS OP DE MARKTEN VERLIEZEN.
| Naam | Markt | Datum ingang steun | Bijzonderheden |
|---|---|---|---|
| Bleekrode-Kinsbergen | Nieuwmarkt / Westerstraat ) | 29-12-1938 | Ziet van plaatsen af. |
| W.v.d.Berg | Lindengracht | 9- 6-1938 | Aan oproeping geen gevolg gegeven. |
| E.v.d.Bijl | Uilenburg | 20-10-1938 | Aan oproeping geen gevolg gegeven. |
| A.van Dalen | Lindengracht | 5- 9-1938 | Aan oproeping geen gevolg gegeven. |
| J.Kaaymolen | Jan Evertsenstraat | 21- 9-1938 | Aan oproeping geen gevolg gegeven. |
| L.Schaap | Ten Katestraat | 22- 9-1938 | Aan oproeping geen gevolg gegeven. |
| H.Cosman | Dapperstraat / Waterlooplein ) | 20- 1-1939 | Kan op markten zijn brood niet verdienen. |
| P.J.Stubbe | Lindengracht | 12- 5-1938 | Kan op markt zijn brood niet meer verdienen. |
| A.Vogel | Waterlooplein / Dapperstraat / Uilenburg } | 21- 1-1939 | Kan op markten geen cent meer verdienen. |
| L.Koning | Uilenburg | 13-11-1938 | Aan oproeping geen gevolg gegeven. |
| I.J.Stad | Waterlooplein | 2 - 8-1938 | Aan oproeping geen gevolg gegeven. |
| H.J.Vieyra | Westerstraat | 4- 1-1939 | Aan oproeping geen gevolg gegeven. |
| Giersbergen-Kloppenburg | Lindengracht | 26- 3-1939 | Kan in verband met gezondheidstoestand geen plaats meer op markt innemen. |
| L.Davidson | Dapperstraat | 14- 1-1939 | Is gehuwd, ziet van plaats af. |
Volgens Artikel 11c van het toenmalige Marktreglement was het waarschijnlijk niet toegestaan om een marktplaats te behouden als men volledig afhankelijk was van publieke steun of als men de standplaats niet meer persoonlijk bezette. De redenen voor verlies van de plek variëren:
1. Vrijwillig: "Ziet van plaatsen af".
2. Verzuim: "Aan oproeping geen gevolg gegeven" (men kwam niet opdagen na een officiële oproep).
3. Economisch onvermogen: "Kan... zijn brood niet (meer) verdienen" (de handel leverde onvoldoende op).
4. Medisch/Persoonlijk: Gezondheid of huwelijk.
De genoemde markten (Uilenburg, Waterlooplein, Lindengracht) en de familienamen wijzen op een sterke vertegenwoordiging van de Joodse gemeenschap in Amsterdam in deze sector. De datum van het document is zeer pregnant: 4 september 1939. Dit is drie dagen na de Duitse inval in Polen en één dag nadat Groot-Brittannië en Frankrijk de oorlog aan Duitsland verklaarden. Hoewel Nederland op dat moment nog neutraal en niet bezet was, verkeerde het land al in een staat van economische spanning en mobilisatie.
Veel kleine handelaren, met name in de Joodse wijken van Amsterdam, leefden in diepe armoede. De "steun" waar in de tabel naar wordt verwezen, was de karige sociale voorziening uit de crisistijd. Dit document illustreert de bureaucratische afwikkeling van armoede: wie het hoofd niet langer boven water kon houden en een beroep deed op de steun, raakte zijn vergunning en daarmee zijn zelfstandige beroep als koopman definitief kwijt. Voor velen op deze lijst was dit een stap verder in de marginalisering, vlak voordat de Duitse bezetting de situatie voor de Joodse Amsterdammers nog drastischer zou veranderen.