D. de Rijke
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 22
D. de Rijke was actief op de Waterloopleinmarkt in 1939. Hij had er moeite met zijn inkomen ('Kan op de markt zijn brood niet verdienen'). In 1939 werd hij opgeroepen voor verplichte arbeid of steunverlening. Daarnaast werd zijn status of aanvraag op 25-26 maart 1939 ingetrokken.
Lotgevallen
Handel
Archiefdocumenten
Document
Dit getypte document is een officiële lijst van de Amsterdamse Dienst van het Marktwezen uit de periode vlak voor de Tweede Wereldoorlog. Het toont de strikte handhaving van marktregels in een tijd van grote economische nood. De kern van het document is de toepassing van **Artikel 11 c van het Reglement op de Markten**. Dit artikel stond de gemeente toe om marktplaatsen in te trekken als de vergunninghouder deze niet meer actief gebruikte of als de handelaar afhankelijk werd van de 'steun' (werkloosheidsuitkering). Opvallende details: * **Economische malaise**: Bij twee kooplieden (Schrijver en De Rijke) wordt expliciet vermeld dat zij "geen kans zien iets te verdienen" of hun "brood niet kunnen verdienen". Dit illustreert de bittere armoede onder de kleine zelfstandigen in 1938-1939. * **Handgeschreven toevoegingen**: Bij de naam A. Brander staat een handgeschreven kruisje en een streep door de datum, wat vaak duidt op een latere administratieve wijziging of controle. De aantekening "Gezien 8/2 '39" bevestigt dat het document door de wethouder of diens secretariaat is verwerkt.
Registratiekaart / oproepkaart (waarschijnlijk voor de Werkverschaffing).
Het document is een administratieve kaart betreffende de oproep van een burger, D. de Rijke, in het kader van "Artikel 11". Gezien de datering (jaren '30) en de terminologie, verwijst dit zeer waarschijnlijk naar de regelgeving rondom de Werkverschaffing of de steunverlening tijdens de crisisjaren. De heer De Rijke vraagt om uitstel van zijn oproep (waarschijnlijk voor verplichte arbeid of een specifieke regeling). Zijn motivatie is dat hij een eigen onderneming heeft, een melkhandel, die hij niet kan combineren met de verplichtingen die voortvloeien uit het genoemde artikel. De adviseur gaat hiermee akkoord ("m.i. geen bezwaar"), wat wordt bekrachtigd door de directeur. Uit de latere aantekening linksonder blijkt dat hij in december 1938 opnieuw is opgeroepen.
Document
Dit document is een officieel bijblad behorende bij een dossier van het Ministerie van Algemene Zaken. De kern van de administratieve handeling is de intrekking van een status, aanvraag of bevel betreffende twee personen: **D. de Rijke** en **Ph. Pannegaai**. De chronologie van de afhandeling is duidelijk zichtbaar: 1. **25 maart 1939**: Het document wordt doorgezonden/geregistreerd. 2. **26 maart 1939**: De daadwerkelijke intrekking vindt plaats (ondertekend door ambtenaar Smit). 3. **3 mei 1939**: Een aanvullende paraaf/handtekening wordt geplaatst (mogelijk ter goedkeuring of controle door een superieur). 4. **4 mei 1939**: De definitieve instructie "opbergen" wordt gegeven door Smit, wat het einde van de administratieve procedure voor dit specifieke stuk markeert. De afkorting "m. Insp." rechtsboven staat waarschijnlijk voor "met Inspecteur" of verwijst naar een specifieke inspectie-afdeling binnen het ministerie.
Archieflijst-vermeldingen
Bijlage bij een ambtelijke brief.
| D. de Rijke | Lindengracht | 24-12-37 | Kan op de markt zijn brood niet verdienen. |
Koopliedenlijst - Dapperstraat
| D. de Rijke | Lindengracht | 24-12-37 | Kan op de markt zijn brood niet verdienen. |
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats Kan op de markt zijn brood niet verdienen
Waterlooplein — standplaats Kan op de markt zijn brood niet verdienen
Relevante Archieffragmenten
M. de Haan.
# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven aantekening rechtsboven: *de Rijker* (?)]
Div. bylagen (w.o. teek).
# TRANSCRIPTIE aanvoer 14 Dec In Kalestraat Zoetwatervisch (voorw) van A Fonn . a B Fonn en W Ruiter 80p 40p + 40p. aanvoerders A Fonn <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> || Ik heb alleen vink af laten houden van de aanvoerder doch **niet** van de beide andere aanv...
# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]