Ambtelijk schrijven/verslag van de Dienst der Maatschappelijke Steun. Oorspronkelijk getypt 2 september 1939; handmatig gecorrigeerd naar oktober 1939. Model 416
No. 258. No. 268 M.S. 1939
Brief ~~No~~ Lett. C. Volgno. 1. Datum: 2 ~~September~~ October 1939.

Jac. Kraaijmolen, Lijnbaansgracht 41, I. Deze 27-jarige man, die gehuwd is en een kind heeft van 2 jaar, ontving f. 13,10 per week steun krachtens de Armenwet, waarvan hij f. 5.- woninghuur betaalde. Hij is 23 Juni '39 onder de wapenen gegaan. Zoodra hij uit den militairen dienst komt, kan hij zijn standplaats weder innemen en trachten in eigen onderhoud te voorzien.

A. Vogel, Camperstraat 58, II. Deze valide maatschappelijk gesteunde, 62 jaar oud, is gehuwd en heeft geen inwonende kinderen. Ook hij ziet op het oogenblik geen kans met handel den kost voor het gezin te verdienen, maar wil bij eenige opleving weer van zijn standplaatsvergunning gebruik maken. Betrokkene geniet thans f. 11,25 per week steun krachtens de Armenwet, benevens f. 0,50 van een uitwonende dochter. De woninghuur bedraagt f. 5,50 per week.

I.J. Stad, Vrolikstraat 66, II. Deze houder van een standplaatsvergunning werkt afwisselend in het textielbedrijf van B.I. de Vries & Co., Jodenbreestraat 7-9. Hij is 32 jaar oud, gehuwd en heeft twee jonge kinderen. Op het oogenblik is het gezin in steun en ontvangt de man volgens het tarief voor ongeorganiseerde werkloozen ingevolge de Rijkssteunregeling f. 12,58 per week, waarbij hij als bezorger van een weekblad f. 2,80 per week verdient. De woninghuur bedraagt f. 6.- per week. Stad zelf wil wel afstand van zijn vergunning doen; de Dienst acht het echter gewenscht, dat hij de kans behoudt om gedurende de perioden, dat hij niet bij B.I. de Vries werkt, als marktkoopman in het onderhoud van zijn gezin te voorzien.

m
DE DIRECTEUR VOOR MAATSCHAPPELIJKEN STEUN,

[handtekening] Het document is een administratief verslag betreffende de financiële en maatschappelijke status van drie Amsterdammers die afhankelijk zijn van sociale steun. De rode draad is het bezit van een standplaatsvergunning (marktkooplieden) en hoe zij proberen in hun onderhoud te voorzien in een economisch moeilijke periode.
* Kraaijmolen is gemobiliseerd voor het leger.
* Vogel kan momenteel niet rondkomen van de handel en ontvangt bijstand.
* Stad combineert werk in de textiel met werk als bezorger, maar heeft de standplaatsvergunning nog als achterhand nodig volgens de Dienst.

Opvallend zijn de exacte bedragen van de steunverlening (rond de 11 à 13 gulden per week) en de huurprijzen (5 à 6 gulden per week), wat een goed beeld geeft van de toenmalige armoedegrens. Dit document stamt uit september/oktober 1939, een cruciale periode vlak na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Europa en tijdens de Nederlandse mobilisatie (zie de vermelding van Kraaijmolen die "onder de wapenen" is gegaan).

De Dienst der Maatschappelijke Steun was de voorloper van de huidige sociale dienst in Amsterdam. De steun werd verleend op basis van de Armenwet of de Rijkssteunregeling (voor werklozen). Er wordt expliciet onderscheid gemaakt tussen "georganiseerde" en "ongeorganiseerde" werklozen; ongeorganiseerden waren niet aangesloten bij een vakbondskas en vielen direct onder de overheidssteun. De genoemde locaties (Jodenbreestraat, textielbedrijven) zijn typerend voor de sociaal-economische kaart van Amsterdam in die tijd. A. Vogel B.I. de Vries C. Volgno I. Deze I.J. Stad