Officiële brief / circulaire. 22 augustus 1940. P. de Kruyff, Hoofd van het Gemeentelijk Materialenbureau. Nº 7/17/4 M. 1940 ^23/_8
GEMEENTEBESTUUR VAN AMSTERDAM

AMSTERDAM (C.), 22 Augustus 1940.
~~SINT AGNIETENSTRAAT 4~~ TEL. 43130, TOESTELLEN 483, 568, 569.
O.Z. Achterburgwal 213

GEMEENTELIJK
MATERIALEN BUREAU
—
No. 5/22 G.M.B.

[Handgeschreven aantekeningen in de linker marge:]
[Rood vinkje]
v. ltr. Ima
pr. [paraaf]

AAN
Heeren Hoofden van Diensten
en Bedrijven

Van het Rijksbureau voor Aardolieproducten,
Sectie Petroleum, werd de mededeeling ontvangen,
dat het binnenkort niet meer mogelijk zal zijn pe-
troleum te verstrekken voor wagen-, terrein-, maga-
zijn- en schuilplaatsverlichting.
Voor zoover noodig vestig ik er verder Uw
aandacht op, dat voor navigatieverlichting geen
petroleum mag worden gebruikt, dan na gepleegd
overleg met den Secretaris der plaatselijke Be-
vrachtingscommissie.
M.
Het Hoofd van het Gemeentelijk Materialenbureau,

[Handgeschreven handtekening]
P. de Kruyff

1000-5-'40 * Inhoud: De brief dient als een officiële mededeling aan alle hoofden van Amsterdamse gemeentelijke diensten over de aanstaande beperking in de levering van petroleum. Het Rijksbureau voor Aardolieproducten heeft aangegeven dat petroleum niet langer beschikbaar zal zijn voor het verlichten van voertuigen, terreinen, magazijnen en schuilplaatsen. Voor navigatieverlichting (bijvoorbeeld in de scheepvaart) gelden strikte regels: dit mag enkel nog na overleg met de plaatselijke Bevrachtingscommissie.
* Vorm en taal: Het document is getypt op voorgedrukt briefpapier. De taal is formeel ambtelijk, met de in 1940 gebruikelijke spelling ("Heeren", "mededeeling", "zoover"). Opvallend is het doorgestreepte adres "Sint Agnietenstraat 4", dat is vervangen door "O.Z. Achterburgwal 213", wat duidt op een verhuizing of tijdelijke huisvesting van het bureau.
* Administratieve sporen: De handgeschreven aantekeningen en het rode vinkje in de marge zijn typische sporen van administratieve verwerking en archivering binnen de gemeentelijke organisatie. * Tweede Wereldoorlog: De datum, 22 augustus 1940, plaatst dit document in de vroege fase van de Duitse bezetting van Nederland (die begon in mei 1940).
* Schaarste en distributie: Petroleum en andere brandstoffen waren strategische goederen die direct door de bezetter onder streng toezicht werden geplaatst. De oprichting van "Rijksbureaus" was een middel om de distributie van schaarse middelen centraal te regelen, vaak ten gunste van de Duitse oorlogseconomie.
* Maatschappelijke impact: De vermelding van "schuilplaatsverlichting" herinnert aan de realiteit van de oorlog; de dreiging van luchtaanvallen maakte verlichte schuilplaatsen noodzakelijk, maar zelfs hiervoor werden de middelen nu schaars.
* Bestuurlijke verhoudingen: Het document laat zien hoe de centrale rijksoverheid (via het Rijksbureau) dwingende beperkingen oplegde aan lokale overheden, die vervolgens hun eigen diensten moesten aansturen om met deze tekorten om te gaan. O.Z. Achterburgwal P. de Kruyff Gemeente Amsterdam Rijksbureau