Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen.
Origineel
Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen. 1 mei 1940 (verzonden op 3 mei 1940). De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen, Amsterdam). De heer J. van Gelderen, Anjeliersstraat 20, Amsterdam-C. [Handgeschreven rechtsboven:]
Heer M. de Haan
[Typewerk:]
VP/~~H~~EDV.
31/26/2 M. [Handgeschreven:] Verzonden 3/5-'40. [Typewerk:] 1 Mei 1940.
den Heer J.van Gelderen,
Anjeliersstraat 20,
Amsterdam-C.
Wijk 9.
Naar aanleiding van Uw brief d.d. 12 April jl. ver-
leen ik U hierbij tot wederopzegging, doch in geen geval langer
dan den tijd, dat Uw vader zal zijn ingesloten, toestemming om
hem op zijn plaatsen op de markten Uilenburg en Noordermarkt
te vervangen.
De Directeur, Deze brief is een officiële beschikking van een gemeentelijke instantie in Amsterdam, kort voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. De kern van de brief is de toestemming aan J. van Gelderen om de marktplaatsen van zijn vader over te nemen op de markten van Uilenburg en de Noordermarkt.
Er zijn twee belangrijke beperkingen aan deze toestemming verbonden:
1. Het is "tot wederopzegging", wat betekent dat de gemeente de toestemming op elk moment kan intrekken.
2. De toestemming geldt expliciet alleen voor de periode dat de vader "ingesloten" is. Dit duidt erop dat de vader op dat moment in detentie zat (gevangenis of huis van bewaring).
De administratieve verwerking is zichtbaar door de stempel-achtige typografie van de kenmerken en de handgeschreven toevoeging "Verzonden 3/5-'40", wat aangeeft dat de brief twee dagen na dagtekening daadwerkelijk de deur uit is gegaan. De datum van de brief, 1 mei 1940, is historisch saillant: het is slechts negen dagen voor de Duitse inval in Nederland. De genoemde locaties, de Uilenburgermarkt en de Noordermarkt, waren destijds (en deels nog steeds) belangrijke handelsplaatsen in Amsterdam. Uilenburg lag in het hart van de oude Joodse buurt, terwijl de Noordermarkt in de Jordaan ligt.
De naam Van Gelderen is een veelvoorkomende Nederlands-Joodse achternaam, wat in combinatie met de marktplaats op Uilenburg suggereert dat het hier mogelijk om een Joodse koopmansfamilie gaat. In die tijd waren marktplaatsen strikt gereguleerd en persoonsgebonden; het overnemen van een standplaats, zelfs door een familielid, vereiste uitdrukkelijke toestemming van de directeur van het marktwezen. Het feit dat de vader "ingesloten" was, dwong de zoon tot dit verzoek om het gezinsinkomen veilig te stellen.