Getypte zakelijke brief met handtekening en archiefnotities. 25 november 1940. B. Polak, Diezestraat 10, Amsterdam-Z. Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. (Getypte tekst is letterlijk overgenomen. Handgeschreven toevoegingen staan tussen [vierkante haken].)

[No 66/23/1 M. 1940 26/11]

B. POLAK
DIEZESTRAAT 10
TELEFOON 20535
AMSTERDAM-Z.
[Ψ]

Amsterdam, 25 November 1940

Den Wel.Ed.Heer Directeur van het Marktwezen.
A l h i e r . [mit Ar Bverze.]

Wel.Ed.Heer,

Zooals ik U reeds mededeelde, wordt de laatste weken vanaf mijn standplaats nogal eens fruit vermist. Het is voorgekomen dat van een kistje druiven ongeveer de helft verdwenen was, ondanks het feit dat de geheele partij met een zeil was afgedekt. Op dinsdagmorgen 12 November constateerden wij dat van een partij van 5 kistjes peren het bovenste kistje ledig en omgekeerd op de partij stond, behalve dat van dit kistje de inhoud geheel verdwenen was, was ook van een ander kistje dezer partij een K.G. weg, een paar dagen later was van een kist notaris appelen ca. 6 K.G. weg. Zaterdagmiddag 16 Nov. werden door de expediteur Heeremans 4 kisten notaris appelen op onze standplaats gebracht, toen wij Maandagmorgen 18 Nov. op de markt kwamen constateerden wij dat van een dzer kisten 12½ K.G. vermist werd.
Het zal U bekend zijn dat op een open standplaats het niet mogelijk is alles weg te sluiten, en geen verzekering tegen diefstal voor een dergelijke standplaats kan worden afgesloten, naar aanleiding waarvan wij U verzoeken maatregelen te treffen dat niet meer een dergelijk feit kan voorkomen, daar wij hiervan reeds een niet onbelangrijke financieele schade hebben geleden en wij niet weten op wie deze te verhalen.
Wij hebben verder geconstateerd dat steeds uitsluitend van de beste soorten handfruit iets weg was, en nimmer van de mindere soorten stooffruit.
Wij zien Uw bericht hieromtrent gaarne tegemoet, en verblijven

Met Hoogachting
[B Polak]

[66] * Inhoud: De brief is een formele klacht van fruitkoopman B. Polak over herhaaldelijke diefstal op zijn standplaats (vermoedelijk op de Centrale Markthallen in Amsterdam). Hij somt vier specifieke incidenten op tussen 12 en 18 november 1940, waarbij aanzienlijke hoeveelheden druiven, peren en 'notarisappelen' zijn gestolen.
* Argumentatie: Polak voert aan dat hij zich niet kan verzekeren tegen deze diefstallen omdat de standplaats in de open lucht is en niet afgesloten kan worden. Hij verzoekt de directie van het Marktwezen om toezicht of maatregelen.
* Observatie afzender: De schrijver merkt op dat de dieven selectief te werk gaan: ze stelen enkel het dure 'handfruit' en laten het goedkopere 'stooffruit' ongemoeid.
* Handgeschreven notities: Bovenaan is een archiefnummer/stempel geplaatst met de datum "26/11" (de dag van ontvangst). In de kantlijn staat een lastig leesbare handgeschreven notitie, mogelijk een ambtelijke aanwijzing voor de afhandeling. * Tijdsbeeld: De brief is geschreven tijdens de Duitse bezetting van Nederland (november 1940). In deze periode begon de voedselschaarste toe te nemen en werden steeds meer producten 'op de bon' gezet. Diefstal van schaars voedsel voor eigen gebruik of voor de zwarte markt kwam steeds vaker voor.
* Locatie: De afzender woonde in de Diezestraat, een straat in de Rivierenbuurt (Amsterdam-Zuid). Dit was een buurt waar in 1940 veel Joodse gezinnen en ondernemers woonden. Gezien de naam B. Polak en de locatie is het zeer waarschijnlijk dat de afzender een Joodse koopman was.
* Sociaal-economisch: De brief illustreert de dagelijkse beslommeringen en de kwetsbaarheid van markthandelaren in oorlogstijd, die niet alleen te maken hadden met bezettingsmaatregelen, maar ook met toenemende criminaliteit als gevolg van de economische situatie.