Dienstbrief (officiële correspondentie) van de Gemeente Amsterdam. 12 maart 1940. De Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen. De heer Directeur van den Dienst van het Marktwezen. GEMEENTE AMSTERDAM
No 81/5/3 M. 1940 12/3
AMSTERDAM, 12 Maart 1940.

AFD. L.M.
No. 263 -1940-
BIJLAGEN

MEN WORDT VERZOCHT BIJ HET ANTWOORD
NAUWKEURIG HET NUMMER EN DE AFDEELING
VAN DIT SCHRIJVEN TE VERMELDEN.

[Handgeschreven notitie in de linkerbovenhoek]:
mi Dit WL -
Insp.
rapport s.v.p.
19-3-'40 WL

In de notulen van de vergadering van de Commissie van Advies voor de markten d.d. 26 Februari 1940 lees ik op blz. 5 Uw opmerking betreffende vrees voor verkapten verkoop van plaatsen. Het komt ook mij voor dat deze vrees inderdaad niet denkbeeldig is, terwijl ik ook van meening ben, dat dergelijke gevallen zich ook bij standplaatsen zullen voordoen.

Ik acht het dan ook van belang, dat U Uw personeel opdracht geeft, om hun aandacht hierop gevestigd te houden, waarna ik te zijner tijd gaarne hierover Uw bericht ontvang.
vM

De Wethouder voor de Levensmiddelen,
Wasch- en schoonmaak-, bad- en zwem-
inrichtingen,

[Handtekening]

Aan den heer Directeur van den
Dienst van het Marktwezen.

Model G.A. 6
50.000-10-'37 * Onderwerp: De brief behandelt de onwettige, "verkapte" handel in marktplaatsen en standplaatsen in Amsterdam.
* Kernboodschap: De Wethouder deelt de zorgen van de Directeur van het Marktwezen dat marktkooplieden hun toegewezen plekken onderhands (en waarschijnlijk tegen betaling) overdoen aan anderen, wat tegen de regels is. Hij sommeert de directeur om het marktpersoneel (controleurs) hier extra op te laten letten en hierover later verslag uit te brengen.
* Taalgebruik: Formeel ambtelijk taalgebruik uit de vroege 20e eeuw ("verkapten verkoop", "niet denkbeeldig", "te zijner tijd").
* Administratieve sporen: De handgeschreven krabbel bovenin toont de interne afhandeling: de directeur heeft de opdracht waarschijnlijk doorgezet naar een "Inspecteur" (Insp.) met het verzoek om een rapport, getekend door "WL" op 19 maart 1940. * Historisch tijdsgewricht: De brief is gedateerd op 12 maart 1940, slechts twee maanden voor de Duitse inval in Nederland. Hoewel Nederland op dat moment nog neutraal was, heerste er door de mobilisatie en schaarste een strikt gereguleerd economisch klimaat.
* Marktwezen: Markten waren cruciaal voor de voedselvoorziening van de stad. De gemeente hield streng toezicht op wie waar mocht staan om eerlijke concurrentie en orde te waarborgen. De "verkapte verkoop" van plaatsen was een vorm van zwartmarkthandel waarbij de officiële wachtlijsten en gemeentelijke leges werden omzeild.
* Bestuurlijke structuur: De Wethouder combineert hier een opmerkelijke portefeuille: Levensmiddelen én de hygiënische diensten (wasinrichtingen en badhuizen). Dit weerspiegelt de toenmalige focus van de gemeente op volksgezondheid en de primaire levensbehoeften van de arbeidersklasse.