Administratieve waarschuwing (betalingsherinnering). (Rechtsboven, handgeschreven in potlood:)
ten. Hr. Müller

(Midden boven:)
HG.

(Links boven:)
85/1/1 M.
1
Letter: R

(Handgeschreven door de linker referentieblok heen:)
Verzonden 4/1-'40

(Rechts boven:)
4 Januari 1940.

(Adresblok rechts:)
den Heer N.van Gelder,
Waterlooplein 53,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 2.

(Links midden:)
Waarschuwing betaling
kramengeld.

(Rechts onderaan:)
Zaterdag,

(Links onderaan:)
6 Januari a.s. * Inhoud: Het document betreft een officiële aanmaning voor de betaling van het zogenaamde 'kramengeld'. Dit was de verschuldigde belasting of huur voor het mogen bezetten van een standplaats op de openbare markt.
* Deadline: De brief is verzonden op donderdag 4 januari 1940. De ontvanger krijgt slechts twee dagen de tijd om de schuld te voldoen, namelijk voor "Zaterdag, 6 Januari a.s.".
* Administratieve sporen: De afkorting "HG." staat vermoedelijk voor een gemeentelijke instantie (mogelijk Hoofdbureau Gemeentebelastingen). De handgeschreven notitie "ten. Hr. Müller" duidt op de behandelend ambtenaar of afdeling. De stempel/notitie "Verzonden 4/1-'40" diende voor het interne archief om de verzending te bevestigen. * Waterlooplein: Het adres Waterlooplein 53 bevond zich in het hart van de toenmalige Joodse buurt van Amsterdam. Het Waterlooplein was (en is) wereldberoemd om zijn dagelijkse markt. De geadresseerde, de heer N. van Gelder, was zeer waarschijnlijk een marktkoopman die daar zijn nering dreef.
* Tijdsbeeld: De datum 4 januari 1940 is saillant. Nederland was op dat moment nog neutraal, maar de dreiging van de Tweede Wereldoorlog hing over het land. Slechts vier maanden na deze brief, in mei 1940, zou de Duitse inval plaatsvinden. Voor de Joodse gemeenschap op en rond het Waterlooplein zou dit het begin betekenen van een periode van systematische uitsluiting, waarbij ook de marktvergunningen en betalingen instrumenten van vervolging zouden worden. Dit document toont de 'normale' ambtelijke gang van zaken aan de vooravond van deze catastrofe. N. van Gelder Hoofdbureau