Getypte officiële oproepbrief met handgeschreven aantekeningen en berekeningen.
Origineel
Getypte officiële oproepbrief met handgeschreven aantekeningen en berekeningen. 17 februari 1940. De Directeur (ondertekend door "H. Muller"), Jan van Galenstraat 14, Amsterdam-West. Dit was de locatie van de Gemeentelijke Dienst voor Maatschappelijke Steun. Den Heer J. Brand, 1e Anjeliersdwarsstraat 7 I, Amsterdam-Centrum (Wijk 9). [Rechtsboven, handtekening in inkt:] H. Muller
[Linksboven, getypt:]
HG.
85/6/8 M.
[Rechtsboven, getypt:] 17 Februari 1940.
[Adresseringsblok, getypt:]
den Heer J. Brand,
1e Anjeliersdwarsstraat 7 I,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 9.
[Inhoud, getypt:]
Hiermede verzoek ik U Maandag 19 Februari a.s. te mijnen kantore, Jan van Galenstraat 14 Amsterdam-West, te willen komen.
[Rechtsonder, getypt:] De Directeur,
[Handgeschreven aantekeningen onder de getypte tekst:]
[Links:] schuld einde week van 24 Feb f
[Links, doorgehaald woord:] voor
[Links:] kraamgeld [pijl naar kolom rechts]
[Berekening in kolomvorm:]
20/12 39 f 12.46
3/12.39 - 6/1 40 3 -
7/1 - 13/1 3 -
14/1 - 20/1 2.40
21/1 - 27/1 1.68
28/1 - 3/2 1.86
4/2 - 10/2 3.09
11/2 - 17/2 2.97
----------
30.46
[Links:] laatste betaling. 7/1. 40 5 -
----------
25.46
========== * Doel van het document: Het betreft een formele ontbieding van een burger door een gemeentelijke instantie. De heer Brand wordt verzocht twee dagen na dagtekening (maandag 19 februari) op gesprek te komen.
* Onderwerp: Hoewel de getypte tekst de reden van het gesprek niet noemt, maken de handgeschreven aantekeningen duidelijk dat het over een financiële kwestie gaat. De berekening toont een opgetelde schuld over de periode december 1939 tot februari 1940.
* Terminologie: Het woord "kraamgeld" wijst op een specifieke sociale uitkering die destijds door de armenzorg of maatschappelijke steun werd verstrekt bij de geboorte van een kind.
* Contextuele details: De optelsom eindigt op 17 februari (de datum van de brief). Er wordt een prognose gemaakt voor de schuld aan het "einde van de week van 24 Feb", wat suggereert dat de heer Brand wekelijkse bedragen moest terugbetalen of dat er sprake was van verrekening van steunbedragen. Dit document biedt een inkijkje in de werking van de Amsterdamse sociale zorg vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. De Jan van Galenstraat 14 was het hoofdkwartier van de Gemeentelijke Dienst voor Maatschappelijke Steun (de voorloper van de Sociale Dienst).
In 1940 was Nederland nog neutraal, maar de economische nasleep van de crisis van de jaren '30 was nog voelbaar. Veel arbeidersgezinnen in wijken als de Jordaan (waar de 1e Anjeliersdwarsstraat ligt) waren afhankelijk van deze dienst. De nauwkeurigheid van de berekeningen (tot op de cent nauwkeurig in guldens) en de formele toon van de "Directeur" illustreren de bureaucratische controle op burgers die financiële ondersteuning of "steun" ontvingen. De handtekening van H. Muller verwijst waarschijnlijk naar een hogere ambtenaar binnen deze gemeentelijke hiërarchie.