Ambtelijk bijblad/notitie betreffende een marktvergunning. [Kader linksboven]
BIJBLAD VAN:
M. No. 90/32/1 1940
DOORGEZONDEN: 10/5 - '40.

[Rechtsboven]
293

[Tekst rechtsboven, in potlood/pen]
Mosplein
verzoek om ass. t.n.v.
moeder R. Polak-Abrams geb. 15/5 '92
Th. Dijkema
advies
15-5-40
[Handtekening/Paraaf]

[Tekst midden links]
Aan den Heer Inspecteur
Tegen het verzoek van J.M. Polak
is m.i. geen bezwaar.
A'dam
29/5 1940
[Paraaf D]

[Tekst midden onder]
Tegen inwilliging van het
verzoek van J.M. Polak
om zich op zijn plaats op de
markt Mosplein tot wederopzegging
te mogen [doorgehaald: niet vervangen] laten assistere[n]
door zijn moeder Mevr.
R. Polak-Abram, bestaat
m.i. geen bezwaar.
1-6-40
[Handtekening]

[Rechtsonder]
Modelbriefje
3/6 '40 exp. 90/32/2
[Paraaf]

[Voetnoot linksonder]
Alg. Zaken Model No. 14
10.000-10-1937-1016 Dit document is een ambtelijke afhandeling van een verzoek binnen de administratie van het Amsterdamse Marktwezen. De kern van de zaak is de aanvraag van markthandelaar J.M. Polak om zich op zijn standplaats op de markt aan het Mosplein (Amsterdam-Noord) te laten assisteren door zijn moeder, R. Polak-Abram.

Het procesverloop is chronologisch te volgen via de verschillende krabbels en stempels:
1. 15 mei 1940: Een eerste advies van Th. Dijkema wordt genoteerd.
2. 29 mei 1940: De inspecteur geeft aan dat er "mijns inziens" (m.i.) geen bezwaar is.
3. 1 juni 1940: Een formele formulering van de toestemming wordt opgesteld. Hierbij is de tekst gecorrigeerd van "vervangen" naar "assisteren", wat juridisch een belangrijk verschil maakte voor de marktvergunning.
4. 3 juni 1940: De beslissing wordt uitgevoerd ("exp." voor geëxpedieerd/verzonden) middels een standaard modelbrief onder een nieuw dossiernummer. De datering van dit document is historisch zeer relevant. Het proces begint op 10 mei 1940, de dag van de Duitse inval in Nederland. De uiteindelijke besluitvorming vindt plaats in de eerste weken van de bezetting.

Hoewel het hier op het eerste gezicht een banale administratieve handeling betreft, is de context van de Jodenvervolging in Amsterdam nabij. De familienamen Polak en Abram, in combinatie met de markthandel, duiden op een Joodse achtergrond van de betrokkenen. In de jaren die volgden op dit document werden Joodse markthandelaren stelselmatig door de bezetter en het meewerkende Amsterdamse gemeentebestuur van de markten verdreven, eerst naar specifieke "Jodenmarkten" en later volledig uit het economische leven. Dit document is een voorbeeld van de ambtelijke status-quo vlak voordat deze uitsluitingsmaatregelen de overhand namen. J.M. Polak M. No R. Polak Marktwezen