R. Polak
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 34
R. Polak was een marktkoopman actief op de Waterlooplein, Gaaspstraat, Dapperstraat en Nieuwmarkt. In 1939 kreeg mevrouw Polak Abram (waarschijnlijk de moeder of partner van R. Polak) een formele waarschuwing wegens overtredingen op de Albert Cuypmarkt. In 1940 werd toestemming gevraagd voor S.M. Polak en J.M. Polak om als assistent op te treden bij de stand van R. Polak-Abraham op het Mosveld/Mosplein. Rond 1940 verkocht M. Polak (mogelijk familie) manufacturen en schoenartikelen. In 1943 wijzen administratieve mutaties op een gedwongen verhuizing of deportatie waarbij de vrijgekomen ruimte direct werd herbezet.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Archiefdocumenten
Officiële waarschuwingsbrief (doorslag/kopie).
De kern van dit document is een formele, ambtelijke waarschuwing aan een marktkoopvrouw, mevrouw Polak Abram. Er worden twee specifieke overtredingen geconstateerd die plaatsvonden op 30 september 1939 op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam: 1. **Ongeoorloofde assistentie:** Zij heeft zich laten helpen door iemand zonder dat daarvoor de vereiste toestemming van de marktinstanties was verleend. 2. **Zonder vergunning bakken:** Zij heeft aardappelen gebakken op de markt zonder de benodigde vergunning. De toon van de brief is streng en zakelijk ("Ik waarschuw U hierbij"). Het document dient als bewijs van een eerste officiële waarschuwing in een administratief dossier. De handgeschreven notitie "2 ex. Mr. de Maar" suggereert dat kopieën naar een juridisch adviseur of een specifieke ambtenaar zijn gestuurd.
Doorslag van een officiële waarschuwingsbrief.
De brief is een formele waarschuwing gericht aan een marktkoopvrouw, mevrouw R. Polak Abram. De directie (waarschijnlijk van de Dienst van het Marktwezen) constateert twee overtredingen die op 30 september 1939 hebben plaatsgevonden op de Albert Cuypmarkt: 1. **Ongeoorloofde assistentie:** De geadresseerde liet zich helpen bij haar kraam zonder dat daar de benodigde officiële toestemming voor was verleend. 2. **Bakken zonder vergunning:** Er werden ter plekke aardappelen gebakken zonder de vereiste vergunning voor het bereiden van warm eten op de markt. De toon is zakelijk en berispend, eindigend met een expliciete waarschuwing om dergelijke handelingen in de toekomst achterwege te laten.
Handgeschreven administratieve lijst, waarschijnlijk een pagina uit een register of kaartsysteem van een sociale instelling.
* **Paleografie:** Het document is geschreven in een geoefend 20e-eeuws administratief handschrift (cursief). * **Toponiemen:** De adressen zijn nagenoeg allemaal Amsterdams: Singel, Zwanenburgwal (afgekort als *Zw. b. wal*), Muiderstraat, Rubensstraat, Langestraat en Kerkstraat. Er is één vermelding van Hillegom (Prins Hendrikkade/straat). * **Afkortingen:** * **I, II, III:** Verdiepingsnummers. * **bel:** Bel-etage. * **W:** Zeer waarschijnlijk "weken", wat duidt op de duur van een verleende uitkering of ondersteuning (bijv. "1 ½ W" voor anderhalve week). * **Administratieve laag:** De rode nummers (zoals *90/25/14*) zijn dossiernummers die door een archivaris of administrateur zijn toegevoegd om de personen te linken aan een centraal systeem.
Handgeschreven verzoekschrift.
Het document is een formeel, handgeschreven verzoek van S.M. Polak aan de Amsterdamse marktautoriteiten. De schrijver verzoekt om toestemming om te mogen optreden als assistent ('hulp') bij de marktkraam van zijn of haar moeder, R. Polak-Abraham. **Kernpunten:** * **Moeder:** R. Polak-Abraham, geboren op 15 mei 1892. De notatie "Polak. Abraham." duidt op haar getrouwde naam en meisjesnaam. * **Locatie:** De standplaats bevindt zich op het Mosveld, een bekende marktplaats in Amsterdam-Noord. * **Correctie:** In de tekst is het woord "als" doorgestreept, wat wijst op een poging tot een preciezere formulering van de status van de assistent. * **Administratie:** De aantekening "Inschrijven" en het archiefnummer bovenaan geven aan dat het verzoek officieel in behandeling is genomen.
Ambtelijk bijblad/notitie betreffende een marktvergunning.
Dit document is een ambtelijke afhandeling van een verzoek binnen de administratie van het Amsterdamse Marktwezen. De kern van de zaak is de aanvraag van markthandelaar J.M. Polak om zich op zijn standplaats op de markt aan het Mosplein (Amsterdam-Noord) te laten assisteren door zijn moeder, R. Polak-Abram. Het procesverloop is chronologisch te volgen via de verschillende krabbels en stempels: 1. **15 mei 1940:** Een eerste advies van Th. Dijkema wordt genoteerd. 2. **29 mei 1940:** De inspecteur geeft aan dat er "mijns inziens" (m.i.) geen bezwaar is. 3. **1 juni 1940:** Een formele formulering van de toestemming wordt opgesteld. Hierbij is de tekst gecorrigeerd van "vervangen" naar "assisteren", wat juridisch een belangrijk verschil maakte voor de marktvergunning. 4. **3 juni 1940:** De beslissing wordt uitgevoerd ("exp." voor geëxpedieerd/verzonden) middels een standaard modelbrief onder een nieuw dossiernummer.
Getypte lijst / Registerpagina
Het document is een overzichtslijst van Amsterdamse marktkooplieden, waarschijnlijk uit de jaren '30 of het begin van de jaren '40. De kolommen bevatten respectievelijk de naam van de handelaar, de geboortedatum, het woonadres, de toegewezen markt (standplaats) en het type goederen dat wordt verhandeld. Opvallend is de variëteit aan handelswaar: van levensmiddelen (vis, groenten, fruit, zuurwaren) tot textiel (manufacturen, kousen, corsetten) en overige artikelen (ijzerwaren, rijwielonderdelen). Er wordt veelvuldig gebruik gemaakt van aanhalingstekens (") om herhalingen van voorgaande regels aan te duiden (ditto-tekens). De typografie vertoont de kenmerken van een standaard kantoormachine uit die tijd.
Document
* **Mutaties**: De lijst toont een actieve administratie waarbij bewoners worden doorgehaald en direct vervangen door handgeschreven namen. Dit wijst op een gedwongen verhuizing of deportatie waarbij de vrijgekomen woonruimte direct werd herbezet. * **Statuscodes**: De letters 'A', '/', 'o' en 'v' in de smalle kolommen zijn administratieve markeringen. 'A' zou kunnen staan voor 'Aanwezig', terwijl 'o' vaak in bezettingsadministraties werd gebruikt voor 'Onbekend' of 'Opgeroepen'. * **Toponiemen**: De vermelding "kerk" (bij nrs 168-180) en "hoek" duidt op specifieke locaties binnen een huizenblok. * **Codering '3'**: Veel handgeschreven namen in de rechterkolom eindigen op een '3' (bijv. "Carança 3"). Dit is een kenmerkende codering die vaak verwijst naar een specifieke transportlijst, een categorie van de Joodse Raad, of een baraknummer in kamp Westerbork.
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats T
Waterlooplein
Relevante Archieffragmenten
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Administratieve indexkaart / registratiekaart. * **Persoon:** J. Polak, geboren 10 maart 1890. * **Locatie:** Uilenburg, Amsterdam. * **Datum:** Oktober/november 1939 - februari 1940. * **Instelling:** Onbekend, mogelijk werkverschaffing of sociale steun.
1/4 '39.- L. S. Mw. Swüerde - Mol St. Ant. Breestr. 74, moet onder gewende behandeling blijven is de specialist WPolak.
# TRANSCRIPTIE A. Polak plaats 91 Uilenburg R. Polak-Abram plaats 224 K.C. Op andere markten geen vaste plaats en staat niet ingeschreven - d. 17/12 '41
# TRANSCRIPTIE Waterlooplein [linksboven] 27 Dec: 1939 [rechtsboven] Den Heer Inspecteur [onderstreept] Daar C. Polak pl. n: 175, van de kramenverhuurder Cohen, uitbetaald heeft gekregen de somma van f. 3.75, als vergoeding van de door C. Polak geleden waterschade, tengevolge van een lekkend zijl, vervalt hiermede op verzoek van C. Polak, het verzoek om toestemming tot het mogen plaatsen van ee...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Administratieve doorslag/notificatie of registerblad. * **Datum:** 22 september 1939. * **Geadresseerde:** Den Heer J. Polak, Rapenburgerstraat 126 I, Amsterdam-Centrum. * **Locatie:** Waterlooplein, Wijk 2. * **Referenties:** 30/61/1 M., VE., dossiernummer 25. * **Kenmerken:** Getypte tekst met handgeschreven annotaties in inkt/potlood.