Getypte zakelijke brief op briefpapier. 21 maart 1941. Firma H. van Adelsberg Szn. (Handel in bijouterieën en Marokkaanse lederwaren). Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. FIRMA H. VAN ADELSBERG SZN.
BIJOUTERIEËN
MAROKKAANSCHE LEDERWAREN

AMSTERDAM — BRUSSEL
TELEFOON 32080

BANKIERS:
INCASSO BANK N.V.
BIJKANTOOR: NIEUWMARKT — AMSTERDAM

POSTREKENING No. 45251

AMSTERDAM-C., 21 Maart 19 41.
WETERINGSCHANS 92

[Handgeschreven paraaf: m. Jung(?)]

Den Weledelgeboren Heer
Directeur van het Marktwezen,

Jan van Galenstraat 14,

A M S T E R D A M - W.

F/L.
[Stempel:] Nº 25/38/1 M. 1941 [Handgeschreven:] 22/3

Weledelgeboren Heer,

Bij ons heeft zich vervoegd Mevrouw de Wed. H. Polk-Heimann, Zwammerdamstraat 58, Alhier, aan wie U een voorkeurskaart No. 760 voor een standplaats in de Albert Cuypstraat, heeft willen verleenen.

Wij zijn ermede bekend, dat, indien bovengenoemde dame haar standplaats niet binnen 8 dagen heeft bezet, zij voorloopig niet ingeschreven kan worden. Wij verzoeken U echter hierop een uitzondering te willen maken en wel om de volgende reden:

Bovengenoemde dame is bij de inkoop harer goederen op onze firma aangewezen en door de bijzondere tijdsomstandigheden kunnen wij haar niet direct van de benoodigde artikelen voorzien. Wij kunnen U echter stellig verzekeren, dat dit over 6 weken wel mogelijk zal zijn, weshalve wij U verzoeken ditmaal dispensatie voor bovengenoemde bepaling te willen verleenen.

Wij zien gaarne Uw antwoord hierop tegemoet en houden ons voor eventueele inlichtingen beschikbaar.

Hoogachtend,

[Handtekening] Deze brief is een formeel verzoek van de Firma H. van Adelsberg Szn. aan de Directeur van het Marktwezen in Amsterdam. De kern van de zaak is een verzoek om uitstel (dispensatie) voor een marktkoopvrouw, Mevr. de Wed. H. Polk-Heimann.

Zij heeft een voorkeurskaart gekregen voor de Albert Cuypmarkt, maar de regels schrijven voor dat de standplaats binnen acht dagen bezet moet zijn. De firma geeft aan dat zij de goederen (bijouterieën/lederwaren) die de mevrouw nodig heeft om te kunnen verkopen, niet direct kunnen leveren. Ze vragen om een uitstel van zes weken.

Opvallend is het taalgebruik en de zakelijke precisie. De brief is representatief voor de bureaucratische omgang met marktvergunningen in die tijd. Het stempel linksboven suggereert dat de brief officieel is gearchiveerd door de gemeentelijke dienst. Het document dateert van maart 1941, een kleine tien maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De term "bijzondere tijdsomstandigheden" in de brief is een eufemisme voor de gevolgen van de oorlog en bezetting, zoals schaarste aan grondstoffen, verstoring van de handel en mogelijk de eerste anti-Joodse maatregelen.

Zowel de bedrijfsnaam (Van Adelsberg) als de naam van de betrokkene (Polk-Heimann) zijn namen die in deze periode vaak verbonden waren met de Joodse gemeenschap in Amsterdam. De Albert Cuypmarkt was (en is) een centraal punt in de Amsterdamse handel. In 1941 werden Joodse marktkooplieden steeds vaker beperkt in hun doen en laten; vanaf najaar 1941 werden zij zelfs gedwongen naar specifieke "Joodse markten" te verhuizen. Deze brief toont een moment waarop er nog getracht wordt via de reguliere wegen dispensatie te krijgen voor de dagelijkse bedrijfsvoering onder moeilijke omstandigheden. H. Polk H. van Adelsberg Marktwezen