Intern administratief memo / ambtelijke notitie van de gemeente Amsterdam (Afdeling Algemene Zaken). [Linksboven in kader]
BIJBLAD VAN:
M. No. 33/10/1 1941
DOORGEZONDEN: 12/3 - '41.

[In rood krijt diagonaal]
33/10/217
[Daarnaast in zwarte inkt] 21/3/41

[Rechtsboven]
353

[Hoofdtekst handgeschreven]
J. de Leeuw
pl. 97 Mosplein
" 130 Ten Katestraat
" 70 Wittenburg

[Rechts daarvan]
Oproepen
14-3-41
[paraaf/handtekening, mogelijk 'Detter']

[Middenstuk]
mw. J. de Leeuw - Walvisch schrijft over
plaatsen op Westermarkt en Mosplein;
dit klopt niet. m.i. oproepen.

[Onder de streep, aantekeningen bij de controle]
Mosplein
Ten Katestr. [doorgehaald: en]
losse plaats Westermarkt [datum 12/3 '41 en 19/3]
ass door vader 58 jaar. J. Walvisch 19/3.

[Onderste sectie, conclusie]
m.i. kan mw. de Leeuw wnd [worden] toege-
staan, dat zij zich tot wederopzegging
door haar vader op haar plaatsen op
de markt laat assisteren - niet vervangen.
19-3-41 [paraaf/handtekening, mogelijk 'Detter']

[Linkerkant in de marge]
Acc.
modelbriefje A [in rood potlood]
Welke
marktstaan [?]

[Linksonder gedrukt]
Alg. Zaken Model No. 14
10.000-10-1937-1016 Dit document is een ambtelijke notitie betreffende de marktvergunningen van mevrouw J. de Leeuw-Walvisch in Amsterdam. Uit de tekst valt op te maken dat er onduidelijkheid bestond over haar standplaatsen op verschillende markten (Mosplein, Ten Katestraat en Westermarkt). De ambtenaar stelt voor haar op te roepen voor opheldering ("m.i. oproepen").

De kern van de zaak is het verzoek van mevrouw De Leeuw om geassisteerd te worden door haar 58-jarige vader, J. Walvisch. De uiteindelijke beslissing op 19 maart 1941 luidt dat dit is toegestaan "tot wederopzegging", met de strikte voorwaarde dat het hier gaat om assisteren en niet om vervangen. Dit onderscheid was administratief van groot belang voor het behoud van de vergunning op naam. Het document dateert van maart 1941, een klein jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De namen 'De Leeuw' en 'Walvisch' zijn veelvoorkomende Joodse achternamen. In deze periode begonnen de bezetter en het meewerkende Amsterdamse gemeentebestuur met het registreren en beperken van de economische vrijheden van Joodse burgers.

Kort voor deze datum, in februari 1941, hadden de Februaristaking en de eerste grote razzia's in Amsterdam plaatsgevonden. De bureaucratische controle op Joodse marktkramers werd in de loop van 1941 steeds strenger, wat uiteindelijk zou leiden tot de verbanning van Joden van de reguliere markten naar speciaal aangewezen "Jodenmarkten" en later het intrekken van alle vergunningen. Dit document toont de "banale" administratieve kant van hoe de bewegingsruimte van Joodse ondernemers stap voor stap werd gereguleerd en ingeperkt. Mw. J. de Leeuw-Walvisch J. Walvisch (vader). Gemeente Amsterdam