Handgeschreven memo of intern rapportageblad (genummerd '4'). (4)

Bernhard heeft enkele toe-
wijzingen op veilingen op zijn
eigen naam, doch krijgt veel via
commissionnairs geleverd.

Bernhard staat niet gunstig aan-
geschreven en zou veel zwarten
handel in fruit drijven. Dit wordt
bevestigd door een telefonische mede-
deeling van Inspecteur Pomme van de
Econ. Politie, die tegen Bernhard
op 10 Oct jl. verbaliseeren is opge-
treden wegens het koopen en ver-
koopen van fruit buiten de veiling om
boven den maximum prijs. Het ligt in
den lijn der verwachtingen dat Bernhard
hiervoor door de Prijsbeheersching zal
worden gestraft. ~~als~~
~~grossier.~~

Op grond hiervan meenen
ondergeteekenden, dat Bernhard,
in afwachting van de berechting van
zijn zaak, ~~voorloopig~~ niet tot de C.M. moet
worden toegelaten.

De Gem. Adviseurs, [Initialen: JS] * Inhoud: Het document betreft een belastende verklaring over een handelaar genaamd Bernhard. Hij wordt ervan beschuldigd de officiële veilingkanalen te omzeilen door via tussenpersonen (commissionnairs) te werken en zich bezig te houden met zwarte handel.
* Handhaving: Er is concreet bewijs geleverd door de Economische Politie (Inspecteur Pomme), die Bernhard op 10 oktober heeft geverbaliseerd voor het verhandelen van fruit boven de vastgestelde maximumprijzen en buiten de veiling om.
* Sanctie: De opstellers van het document (de Gezamenlijke Adviseurs) adviseren om Bernhard, in afwachting van zijn rechtszaak, de toegang tot de "C.M." (Centrale Markt) te ontzeggen. In de tekst zijn de woorden "als grossier" en "voorloopig" doorgehaald, wat de uitsluiting definitiever of breder van opzet maakt. Dit document is een treffend voorbeeld van de economische controle tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Vanwege de schaarste stelde de bezetter strikte regels op voor distributie en prijsvorming. De Economische Politie en de Rijksdienst voor de Prijsbeheersching hielden toezicht op naleving hiervan om de inflatie te beteugelen en de voedselvoorziening (en de export naar Duitsland) te controleren.

De Centrale Markt (C.M.) in Amsterdam was het zenuwcentrum voor de handel in groente en fruit. Uitsluiting van deze markt betekende voor een handelaar in feite een beroepsverbod. Het gebruik van commissionnairs en de verkoop "buiten de veiling om" waren veelvoorkomende methoden in de zwarte handel om de officiële rantsoenering en prijscontroles te ontduiken.