Dienstbrief / Ambtelijk schrijven. 4 Augustus 1941. De Directeur van het Marktwezen Amsterdam. Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen te Amsterdam. MARKTWEZEN AMSTERDAM

TELEFOONNUMMER 85151
VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN

No. 77/36/3 M
BIJLAGE 1
ONDERWERP:
Straf kooper K.A.J.Smit
Centrale Markt.

AMSTERDAM (W.) 4 Augustus 1941.
JAN VAN GALENSTRAAT 14

AAN
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r.

In bylage dezes heb ik de eer U een afschrift te doen toekomen van een op 1 Augustus jl. door den contrôleur D.H.V.Schiermeier van myn dienst opgemaakt rapport, waaruit blykt, dat K.A.J.Smit, wonende Admiraal de Ruyterweg 164 huis, alhier, wien als kooper toegang tot de Centrale Markt is verleend, zich aldaar heeft schuldig gemaakt aan diefstal van een ledige kist, toebehoorende aan den kooper A.Poortje. Terzake van dit feit is proces-verbaal opgemaakt, terwyl Smit voornoemd, ingevolge het bepaalde in artikel 35 lid 1 van het Reglement op de Centrale Markt, dezerzyds is gestraft met ontneming van het recht van toegang tot die markt voor den tyd van veertien dagen, namelyk van 5 tot en met 18 Augustus a.s. 1941 [handgeschreven]

Ik ben van meening, dat Smit in verband met den door hem gepleegden diefstal voor langeren tyd van de Centrale Markt moet worden geweerd en ik geef U mitsdien beleefd in overweging wel te willen bevorderen, dat Smit, in aansluiting op myn straf, overeenkomstig het bepaalde in het tweede lid van bovenaangehaald artikel, door den Regeeringscommissaris voor Amsterdam wordt gestraft met ontneming van het bedoelde recht voor den tyd van zes maanden, zulks met ingang van 19 Augustus a.s.

Smit is in April van dit jaar gestraft met ontneming van het recht van toegang tot de Centrale Markt voor den tyd van een week, eveneens wegens diefstal van een ledige kist.

De Directeur,
[Paraaf/Handtekening]

--- Het document betreft een verzoek tot een zwaardere disciplinaire maatregel tegen een handelaar (koper) op de Centrale Markt in Amsterdam.

• Het incident: Koper K.A.J. Smit is op 1 augustus 1941 betrapt op de diefstal van een lege kist van een collega-handelaar (A. Poortje).
• De strafmaat: De directeur van het Marktwezen heeft Smit reeds een directe ontzegging van de toegang opgelegd voor 14 dagen (gebaseerd op art. 35 lid 1 van het Marktreglement).
• De escalatie: Omdat Smit een recidivist is (hij stal in april 1941 ook al een lege kist), adviseert de directeur de Wethouder voor de Levensmiddelen om bij de "Regeeringscommissaris" een zwaardere straf van zes maanden toegangsontzegging te bepleiten (gebaseerd op art. 35 lid 2).
• Vorm: Het document is representatief voor de ambtelijke correspondentie van die tijd: zakelijk, formeel en strikt juridisch/reglementair onderbouwd.

--- Dit document is geschreven tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). De context van de oorlog is op drie punten duidelijk zichtbaar:

1. De Regeeringscommissaris: In de tekst wordt verwezen naar de strafoplegging door de "Regeeringscommissaris voor Amsterdam" (op dat moment Edward Voute). De bezetter had de democratisch gekozen gemeenteraad buitenspel gezet en vervangen door een door hen gecontroleerd bestuur onder leiding van een regeringscommissaris.
2. Schaars materiaal: De diefstal van een "ledige kist" lijkt in vredestijd een klein vergrijp, maar in 1941 heerste er door de oorlog en distributie een groeiend gebrek aan alles, inclusief emballage en transportmateriaal. De strenge voorgestelde straf (zes maanden uitsluiting van de markt) onderstreept hoe hoog dergelijke vergrijpen werden opgenomen in een tijd van schaarste.
3. Locatie: De Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat was de cruciale spil in de voedselvoorziening van Amsterdam. Handhaving van de orde en eerlijkheid onder de erkende kopers was essentieel voor het functioneren van de stedelijke distributieketen onder toezicht van de Wethouder voor de Levensmiddelen.