Administratieve stamkaart voor een marktkoopman met bijgeschreven ambtelijke correspondentie. Kaart aangelegd rond 1940; aantekeningen dateren uit mei en juni 1941. (Gedrukte tekst in hoofdletters, handgeschreven tekst in cursief)

NAAM C. Hiwel Geb. 5/1 ’18
ADRES Jan Hanzenstraat 17 I STAMB. No. ............
ARTIKEL fijne vleeschwaren
STEUN VANAF 1/4 ’40 (Mil. dienst) UIT STEUN ............
HEEFT EEN MARKTPLAATS OP:

Waterlooplein X Ten Katestraat
Zwanenburgwal Lindengracht
Dapperstraat Westerstraat
Sumatrastraat Jan Evertsenstraat
Albert Cuypstraat Uilenburg
Nieuwmarkt Mosplein
Boom,- en Bloemmarkt Amstelveeld
Noordermarkt

Aanteekeningen Inspecteur.
(In rood krijt/stift:) 06/27/157 10/6/41 [onleesbaar paraaf]

opger. p. 9-5-’41
idem p. 20-5-’41

S.v.p. informeeren bij de Administratie
van den Nederlandschen Arbeidsdienst of
C. Hiwel, geb. 5-1-’18, wonende Jan Hanzenstraat 17 I
nog in dezen dienst is opgenomen en zoo nee,
wanneer hij daaruit werd ontslagen.
[Paraaf] 6/6 ’41

Administratie Nederlandsche Arbeidsdienst
Gevers Deynootweg 69
’s Gravenhage. * Betrokkene: Het betreft C. Hiwel, een handelaar in "fijne vleeschwaren". Hij heeft een vaste standplaats op de Ten Katemarkt in Amsterdam-West.
* Militaire achtergrond: De kaart vermeldt dat hij vanaf 1 april 1940 "steun" (een uitkering) ontving vanwege zijn militaire dienst. Dit was de periode van de mobilisatie vlak voor de Duitse inval.
* Controle en Arbeidsdienst: De kern van de handgeschreven notitie onderaan is een verzoek om informatie bij de Nederlandsche Arbeidsdienst (NAD) in Den Haag (Scheveningen). Men wil controleren of Hiwel daar werkzaam is. Dit wijst op een administratieve controle: als hij bij de NAD zat, had hij geen recht op zijn Amsterdamse marktplaats of specifieke uitkeringen, of hij werd gezocht omdat hij zijn werkzaamheden op de markt had gestaakt zonder opgaaf van reden.
* Tijdlijn: Er zijn twee eerdere oproepen genoteerd (9 en 20 mei 1941). Omdat daar blijkbaar geen uitsluitsel over kwam, is op 6 juni 1941 het formele verzoek aan de NAD opgesteld. Dit document is een treffend voorbeeld van de bureaucratische controle tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De Nederlandsche Arbeidsdienst (NAD) werd in 1940 opgericht door de bezetter. In 1941 (het jaar van dit document) werd de dienstplicht voor de NAD ingevoerd voor jonge mannen.

De gemeente Amsterdam hield via dergelijke kaarten nauwgezet bij wie de marktplaatsen bezette. In deze periode nam de druk op de voedselvoorziening en de controle op de arbeidsinzet enorm toe. Het feit dat de inspecteur navraag doet bij de NAD, suggereert dat Hiwel mogelijk was opgeroepen voor de arbeidsdienst of dat men probeerde vast te stellen of hij "werkloos" was (wat hem kwetsbaar maakte voor tewerkstelling in Duitsland). De Jan Hanzenstraat ligt direct om de hoek van de Ten Katemarkt, wat gebruikelijk was voor marktkooplieden in die tijd. C. Hiwel Gemeente Amsterdam