Officieel rapport. Controleur Been. De Bedrijfschef van de Centrale Markt in Amsterdam. [Gecentreerd, onderstreept]
R A P P O R T .

Naar aanleiding van bijgaand schrijven 2ᵉ/89/1, waarin wordt verklaard, dat door grossier Nooy, groente en fruit aan de gemeenschap zou worden onttrokken, heb ik, controleur Been een onderzoek ingesteld, waarbij mij het volgende is gebleken.
Eenige buurtbewoners verklaarden mij te weten, dat bij Nooy weleens eenige malen per week groente en fruit bezorgd wordt, doch, aldus deze buurtbewoners, niet van dien aard, dat daardoor de gemeenschap zou worden benadeeld. Kooper Fleer, die recht tegenover Nooy zijn zaak heeft, verklaarde mij, dat hij wel eens gezien had, dat er groente en fruit bij Nooy bezorgd wordt, doch niet van dien aard, dat het niet in orde zou zijn.

[Rechts]
Amsterdam 5 October 1942.
de controleur,
[Handtekening] J. Been.

[Links onderaan]
Den Heer Bedrijfschef
van de Centrale Markt.

Handgeschreven aantekeningen:
* [Links midden]: b. gekomen 7/10
* [Onder "Bedrijfschef"]: G.B. [Initialen]
* [Rechts onderaan, diverse handen]:
* M. v. Nooy
* ook hooren
* bij Dir.
* M. de Graaf
* th. 10-10-42 Het document is een verslag van een opsporingsambtenaar (de controleur) werkzaam voor de Centrale Markt in Amsterdam. De kern van het rapport is een onderzoek naar een anonieme of eerdere melding ("bijgaand schrijven") dat grossier Nooy zich schuldig zou maken aan het achterhouden van schaarse goederen (groente en fruit) voor de zwarte markt.

De bevindingen van controleur Been zijn ontlastend voor Nooy. Hij heeft buurtbewoners en een directe concurrent/buurman (de heer Fleer) ondervraagd. Hoewel er inderdaad leveringen plaatsvinden bij Nooy, verklaren de getuigen dat dit in hun ogen normale hoeveelheden zijn die de algemene voedselvoorziening ("de gemeenschap") niet in gevaar brengen. De controleur lijkt de zaak hiermee af te doen als een ongegronde klacht. Dit document stamt uit oktober 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was de schaarste aan voedsel groot en was vrijwel alles op de bon (het distributiestelsel). De term "aan de gemeenschap onttrokken" was de officiële juridische term voor het verkopen van goederen buiten het distributiesysteem om (zwarte handel).

De Centrale Markt in Amsterdam (aan de Jan van Galenstraat) was het kloppend hart van de voedselvoorziening in de stad. De autoriteiten hielden streng toezicht op handelaren om te voorkomen dat zij voorraden achterhielden voor eigen gewin. Dergelijke onderzoeken werden vaak gestart na verraad of meldingen van alerte (of jaloerse) burgers. In dit specifieke geval leidde het onderzoek niet tot een proces-verbaal, wat suggereert dat Nooy zich óf strikt aan de regels hield, óf zijn zaken zeer discreet wist te regelen.