Getypte ambtelijke nota of brief (pagina 1) 9 November (vermoedelijk 1939, gezien de referentie naar het jaar 1940) 1 9 November 9.
8A/129/3 den Heer Wethouder voor de
Amsterdam. Levensmiddelen,

zij, met het oog op diverse vraagpunten is met den Bedrijfs-
economisch-Adviseur voorloopig slechts afgesproken, dat
drukproeven met de betreffende machines in de practijk zullen
worden beoordeeld. Hiervoor is voldoende tijd beschikbaar,
daar aanvankelijk voor het jaar 1940 met het oude systeem
wordt doorgewerkt.
Wel zal reeds worden overgegaan tot het opplakken
van de portretten, in plaats van nieten, ten einde van de nie-
ten geen last te hebben bij eventueele invoering van het
machinale stelsel. Aanschaffing van plakmachines is waarschijn-
lijk niet dienstig, maar ook dit wordt nog onderzocht.

           Het register van betalingen kan niet worden ge-

mist om de volgende redenen:
1e. het dient om na te gaan of een kooper, die zijn kaart
vergeten heeft, of zegt vergeten te hebben, reeds betaald
heeft, in welk geval tot nu toe geen nieuwe betaling wordt
geëischt indien uit het register blijkt, dat betaling
heeft plaats gehad.
2e. Zooals reeds hierboven is opgemerkt, heeft Maatschappe-
lijke Steun mijns inziens belang bij een systeem, dat de
mogelijkheid biedt om te contrôleeren of koopers, die
steun aanvragen, regelmatig de Centrale Markt hebben be-
zocht. Deze contrôle geschiedt tot nu toe uit het register
van betalingen. Temeer lijkt mij handhaving van deze con-
trôlemogelijkheid geboden, indien van de zijde van Markt-
wezen aan den dienst voor Maatschappelijken Steun advies
moet worden gegeven, omtrent de positie van individueele
koopers (venters enz.), zooals in de toekomst in Uwe be-
doeling ligt, blijkens het instellen bij Maatschappelijken
Steun van een Contactcommissie op het gebied van den
straathandel. Bij invoering van een machinaal systeem met
overplakking zal dus zeker het register van betalingen
gehandhaafd moeten worden.
3e. Voor het nagaan of koopers in het bezit dienen te worden
gesteld van een Rijkserkenningskaart, - waarvoor vereischt
is, dat zij onafgebroken gedurende de laatste 2 jaren in * Onderwerp: De modernisering en efficiëntie van de administratie rondom de voedselvoorziening en marktwezen in Amsterdam.
* Kernpunten:
* Er wordt geëxperimenteerd met een nieuw "machinaal stelsel" (automatisering/mechanisering), maar voor 1940 blijft het oude systeem nog grotendeels in gebruik.
* Een praktische wijziging is het plakken van foto's (portretten) op identificatiekaarten in plaats van nieten, ter voorbereiding op machinale verwerking.
* Het document benadrukt het cruciale belang van het "register van betalingen". Dit register dient drie doelen: verificatie van betalingen bij vergeten kaarten, controle op de activiteiten van steuntrekkers (sociale controle), en het vaststellen van de status voor een "Rijkserkenningskaart".
* Taalgebruik: Formeel, ambtelijk Nederlands met vooroorlogse spelling (bijv. "den Heer", "practijk", "eventueele"). Dit document stamt uit november 1939. Dit is de periode van de Mobilisatie in Nederland, vlak na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Polen, maar vóór de Duitse inval in Nederland (mei 1940). De overheid was in deze periode druk bezig met het organiseren van de distributie en voedselvoorziening (vandaar de rol van de Wethouder voor de Levensmiddelen).

Er is een duidelijke link zichtbaar tussen het economische beheer van de markt ("Marktwezen") en de sociale zorg ("Maatschappelijke Steun"). De overheid gebruikte administratieve data uit de handel om te controleren of mensen die aanspraak maakten op steun wel daadwerkelijk actief waren in hun beroep (zoals venters). De genoemde "Rijkserkenningskaart" wijst op een toenemende bureaucratisering en registratiedrang van de centrale overheid in een tijd van dreigende schaarste en oorlog.