Archief 745
Inventaris 745-375
Pagina 182
Dossier 29
Jaar 1942
Stadsarchief

Handgeschreven brief/verzoekschrift.

Origineel

Handgeschreven brief/verzoekschrift. [Rechtsboven, in ander handschrift/potlood:]
m * jump [onduidelijke archiefnotitie]

[Hoofdtekst:]
Mijnheer

Met deze kom ik u beleefd vragen om in
aanmerking te komen voor een plaats in de
Joodsche huis Waterlooplein. Mijnheer ik ben
al bij u geweest voor een plaats en toen heb ik
mijn ontslag Bewijs laten zien van het Joodsche
kamp daar ben ik 11 weken in geweest en nu ben
ik eruit ontslagen. Mijnheer ik kan direct
in dienst treden bij de firma C. Jamin en
heeft nog steeds mijn ijs vergunning en
word nog steeds bewaard. Mijnheer ook heb
ik mijn ontslag Bewijs uit het kamp Sellinger
Beetze waar ik ben ontslagen * Handschrift en Stijl: Het handschrift is een vlot, enigszins ongetraind cursief. De schrijver hanteert een beleefde, bijna nederige toon ("Mijnheer", "beleefd vragen"). Er zijn enkele spelfouten en grammaticale slordigheden (bijv. "het Joodsche huis" in plaats van "het Joodsche huis", "word" i.p.v. "wordt"), wat suggereert dat de schrijver mogelijk een handarbeider was.
* Kernboodschap: De afzender verzoekt om een plek in een opvanghuis aan het Waterlooplein in Amsterdam. Hij voert als argumenten aan dat hij reeds 11 weken in een werkkamp heeft gezeten en daar nu officieel van is ontslagen. Bovendien benadrukt hij zijn economische zelfstandigheid: hij kan direct weer aan de slag bij de bekende firma C. Jamin, die zijn ijsvergunning voor hem heeft bewaard.
* Sleutelbegrippen: "Joodsche huis Waterlooplein", "Joodsche kamp", "ontslag Bewijs", "firma C. Jamin", "ijs vergunning", "Sellinger Beetze". Dit document biedt een aangrijpend inkijkje in de bureaucratische overlevingsstrijd van Joodse burgers in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog, vermoedelijk in de loop van 1942.

  • Werkkampen: De schrijver vermeldt "Kamp Sellinger Beetze" (Sellingerbeetse). Dit was een van de werkverruimingskampen in Noord-Nederland waar Joodse mannen vanaf begin 1942 door de Duitse bezetter werden tewerkgesteld. Ontslag uit zo'n kamp was in die periode nog mogelijk, vaak op medische gronden of vanwege een onmisbare functie in het economisch verkeer.
  • Huisvesting: Het "Joodsche huis" aan het Waterlooplein verwijst zeer waarschijnlijk naar de gebouwen van de Joodsche Invalide of een vergelijkbare opvanglocatie die onder toezicht stond van de Joodsche Raad. Naarmate de Jodenvervolging intensiveerde, werden steeds meer Joden gedwongen naar Amsterdam te verhuizen ("Entjudung" van de provincie), waardoor er een enorm tekort aan huisvesting ontstond.
  • C. Jamin: De vermelding van de firma C. Jamin is opmerkelijk. Jamin was een zeer grote snoepgoed- en ijsfabrikant. De schrijver was blijkbaar een ijscoman ("ijs vergunning") voor deze firma. Hij probeert aan te tonen dat hij een nuttig lid van de maatschappij is met een gegarandeerd inkomen, in de hoop zo aanspraak te maken op een veilige verblijfplaats.
  • Historische betekenis: De brief illustreert de korte overgangsperiode waarin Joodse mensen nog dachten door middel van officiële bewijsstukken en werkgeversverklaringen hun lot in eigen hand te kunnen houden, vlak voordat de grootschalige deportaties naar de vernietigingskampen in Polen begonnen. C. Jamin

Samenvatting

  • Handschrift en Stijl: Het handschrift is een vlot, enigszins ongetraind cursief. De schrijver hanteert een beleefde, bijna nederige toon ("Mijnheer", "beleefd vragen"). Er zijn enkele spelfouten en grammaticale slordigheden (bijv. "het Joodsche huis" in plaats van "het Joodsche huis", "word" i.p.v. "wordt"), wat suggereert dat de schrijver mogelijk een handarbeider was.
  • Kernboodschap: De afzender verzoekt om een plek in een opvanghuis aan het Waterlooplein in Amsterdam. Hij voert als argumenten aan dat hij reeds 11 weken in een werkkamp heeft gezeten en daar nu officieel van is ontslagen. Bovendien benadrukt hij zijn economische zelfstandigheid: hij kan direct weer aan de slag bij de bekende firma C. Jamin, die zijn ijsvergunning voor hem heeft bewaard.
  • Sleutelbegrippen: "Joodsche huis Waterlooplein", "Joodsche kamp", "ontslag Bewijs", "firma C. Jamin", "ijs vergunning", "Sellinger Beetze".

Historische Context

Dit document biedt een aangrijpend inkijkje in de bureaucratische overlevingsstrijd van Joodse burgers in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog, vermoedelijk in de loop van 1942.

  • Werkkampen: De schrijver vermeldt "Kamp Sellinger Beetze" (Sellingerbeetse). Dit was een van de werkverruimingskampen in Noord-Nederland waar Joodse mannen vanaf begin 1942 door de Duitse bezetter werden tewerkgesteld. Ontslag uit zo'n kamp was in die periode nog mogelijk, vaak op medische gronden of vanwege een onmisbare functie in het economisch verkeer.
  • Huisvesting: Het "Joodsche huis" aan het Waterlooplein verwijst zeer waarschijnlijk naar de gebouwen van de Joodsche Invalide of een vergelijkbare opvanglocatie die onder toezicht stond van de Joodsche Raad. Naarmate de Jodenvervolging intensiveerde, werden steeds meer Joden gedwongen naar Amsterdam te verhuizen ("Entjudung" van de provincie), waardoor er een enorm tekort aan huisvesting ontstond.
  • C. Jamin: De vermelding van de firma C. Jamin is opmerkelijk. Jamin was een zeer grote snoepgoed- en ijsfabrikant. De schrijver was blijkbaar een ijscoman ("ijs vergunning") voor deze firma. Hij probeert aan te tonen dat hij een nuttig lid van de maatschappij is met een gegarandeerd inkomen, in de hoop zo aanspraak te maken op een veilige verblijfplaats.
  • Historische betekenis: De brief illustreert de korte overgangsperiode waarin Joodse mensen nog dachten door middel van officiële bewijsstukken en werkgeversverklaringen hun lot in eigen hand te kunnen houden, vlak voordat de grootschalige deportaties naar de vernietigingskampen in Polen begonnen.

Genoemde Personen 1

Locaties

Waterlooplein

Producten

A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Olie & Techniek: Lood Olie & Techniek: Olie Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis

Thema's

Duitsland/Oosten Dwang/Vordering Jodenster/Maatregelen

Gerelateerde Documenten 6