Handgeschreven brief (verzoekschrift).
Origineel
Handgeschreven brief (verzoekschrift). 15 juli 1942. J. Kanes, Valkenburgerstraat 130 II, Amsterdam. Den Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. Nº 30/34/1 M. 1042 16/7
Amsterdam 15 Juli 1942.
Den Directeur v.h. Marktwezen
Alhier.
M.
Hiermede verzoek ik U beleefd, mij
als vaster plaatshouder op de markt Gaaspstraat
over te willen schrijven naar Waterlooplein, mede
zulks, omdat ik (niet goed ter been zijnde) niet zoo een
afstand kan loopen, en zoo U weet Trammen is ook
uitgesloten. Hoopende kunt U mijn beleefd verzoek
inwilligen. Ik dank U bijvoorbaat.
In afwachting Hoogachtend J. Kanes.
Valkenburgerstr. 130 II
30
P.S. mijn plaatsnummer is 146. De schrijver van de brief, J. Kanes, is een vaste plaatshouder (marktkoopman) op de markt in de Gaaspstraat (Amsterdam-Zuid). Hij verzoekt om overgeplaatst te worden naar de markt op het Waterlooplein. De argumentatie hiervoor is tweeledig:
1. De schrijver is slecht ter been en kan de afstand naar de Gaaspstraat niet te voet afleggen.
2. Het gebruik van de tram is voor hem "uitgesloten".
De toon van de brief is uiterst beleefd en formeel, zoals gebruikelijk in correspondentie met overheidsinstanties in die tijd. De afkorting "M." staat voor "Mijnheer". Dit document is zeer typerend voor de situatie van de Joodse bevolking in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting in de zomer van 1942.
- Vervoersverbod: De opmerking "Trammen is ook uitgesloten" verwijst naar de anti-Joodse maatregelen. Vanaf juni 1942 was het voor Joden verboden om gebruik te maken van het openbaar vervoer (trams, bussen, treinen) zonder speciale vergunning.
- Locatie: De afzender woont in de Valkenburgerstraat, in het hart van de oude Joodse buurt. De markt op het Waterlooplein was vlakbij zijn huis, terwijl de Gaaspstraat in de Rivierenbuurt lag, een aanzienlijke afstand die zonder tram voor iemand die slecht ter been was onmogelijk te overbruggen was.
- Datum: De brief is geschreven op 15 juli 1942, exact de dag waarop de eerste grootschalige deportaties vanuit Amsterdam naar kamp Westerbork (en door naar Auschwitz) begonnen.
- Persoon: De naam Kanes komt veelvuldig voor in de archieven van de Joodse gemeenschap in Amsterdam. Dit type verzoeken bij de Dienst Marktwezen laat zien hoe Joodse Amsterdammers tot op het laatste moment probeerden hun dagelijks leven en inkomen te organiseren binnen de steeds nauwer wordende beperkingen van de bezetter. J. Kanes M. Marktwezen