Archiefdocument
Origineel
Juli 1941 N.V. NEDERLANDSCHE SPOORWEGEN
Station Amsterdam-Oostenburgergracht. Verzonden goederen
van het Verbindingsspoor. Centrale Markt, gedurende de maand Juli '41.
| Naam van den afzender | Naam van den geadresseerde | Station van Bestemming | Gewicht | Inhoud |
|---|---|---|---|---|
| N.G.F.C. | Flaumann | Köln Geren | 4000 | Gr.boonen |
| " | Hamacher | Aachen | 4275 | " |
| " | " | Essen N. | 4290 | " |
| " | Jac.Vonk | Köln M. | 4000 | " |
| " | Peter | Köln B. | 4000 | " |
| " | Mausz & Sch. | Hamen(W) | 4000 | " |
| " | Ostmärkische Frucht | Wien | 7663 | Augurken |
| Centr. Bureau | Harkamp | Ede d. | 13970 | aardappelen |
| Hureman | Hes | Venlo | 3804 | emballage |
| Centr. Bureau | K. Mijnhien | Barneveld | 15730 | aardappelen |
| Timmermans | Septer | Tiel | 3000 | Emballage |
| Timmermanss | Veiling Verg. | Kapelle Bzl. | 2000 | Led.Kistjes |
| N.G.F.C. | Manz | Hamm | 3995 | Gr. Boonen |
| " | Vonk | Krefeld Linn | 4000 | " |
| " | Wylick | Dortmund S. | 4230 | " |
| Timmermans | Veil.verg.Septer | Tiel | 2000 | emballage |
| Gebr. Verwoerd | " " Gelder | Geldermasen | 1200 | " |
| Gebr.Heereman | " " Kesteren | Kesteren | 1674 | " |
| " | " " Kesteren | Kesteren | 5513 | " |
| " | " My.Betuwe | Zetten A | 1565 | " |
| " | " " | Zetten A. | 7784 | " |
| " | Nijm.Veiling | Nijmegen | 1894 | " |
| N.G.F.C. | Hermann | Graz | 6795 | Augurken |
| " | J.A.Vonk | Krefeld | 10140 | Fruhmohrräbeh |
| " | Hermann | Graz | 6430 | Augurken |
| Heeremans | Veil.Verg.de Betuwe | Zetten | 1172 | emballage |
| " | " " Kesteren | Kesteren | 4108 | " |
| Timmermans | Veil.Verz.Tiel | Tiel | 2000 | " |
| N.G.F.C. | Linser Fruchthof | Linz | 7134 | Augurken |
| Ned.Gr. en Fr. Cen. | Linser Fruchthof | Linz | 7134 | Verse groenten |
| Heeremans | Ned.Veiling | Venlo | 1200 | led.kisten |
| Timmermans | Septer | Tiel | 1500 | " |
| Heezemans | Veiling Ktr. | Kesteren | 1200 | " |
| Timmermans | Septer | Tiel | 1300 | " |
--- Dit document is een typisch voorbeeld van de logistieke administratie tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Het toont de grootschalige export van Nederlandse landbouwproducten naar nazi-Duitsland en het geannexeerde Oostenrijk (Ostmark).
- Producten: De ladingen bestaan voornamelijk uit sperziebonen (Gr. boonen), augurken, aardappelen en "Fruhmohrräbeh" (waarschijnlijk een verschrijving van Frühmöhren / vroege wortelen). Daarnaast is er veel transport van "emballage" (lege kratten en verpakkingsmateriaal), wat wijst op een continu logistiek proces tussen veilingen en distributiepunten.
- Belangrijke spelers:
- N.G.F.C. / Ned. Gr. en Fr. Cen.: De Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale. Dit was een door de bezetter gecontroleerd orgaan dat de regie voerde over de distributie en export van tuinbouwproducten.
- Bestemmingen: Grote Duitse steden (Keulen, Aken, Essen, Dortmund) en Oostenrijkse steden (Wenen, Graz, Linz) duiden op leveringen voor de Duitse civiele bevolking of de Wehrmacht.
- Terminologie: "Zetten A" verwijst naar station Zetten-Andelst. "Geldermasen" is een typefout voor Geldermalsen.
--- In juli 1941 was Nederland ruim een jaar bezet. De export van voedsel naar Duitsland was een cruciaal onderdeel van de economische uitbuiting door de bezetter. Terwijl de Nederlandse bevolking te maken kreeg met toenemende schaarste en distributiebonnen, werden enorme hoeveelheden kwaliteitsvoedsel via de spoorwegen afgevoerd naar het oosten.
Het Verbindingsspoor in Amsterdam verbond de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat met het landelijke spoorwegnet via de Oostenburgergracht. Dit was de logistieke slagader voor de aan- en afvoer van verse levensmiddelen voor de stad en voor de export. De datum (juli '41) valt net na het begin van Operatie Barbarossa (de invasie van de Sovjet-Unie), een periode waarin de Duitse voedselvoorziening onder grote druk kwam te staan.