Getypte doorslag (doorschrijfexemplaar) van een officiële administratieve mededeling.
Origineel
Getypte doorslag (doorschrijfexemplaar) van een officiële administratieve mededeling. 8 augustus 1942. [Handgeschreven in potlood/pen, linksboven:]
Verzonden 8/8 H de Haan
[Getypt, rechtsboven:]
HB.
[Getypt, links:]
86/25/2 M.
[Getypt, rechts:]
8 Augustus 1942.
[Geadresseerde, rechts:]
den Heer B.Reiss,
Van Musschenbroekstraat 25 II,
Amsterdam-Oost.
Wijk 11.
[Getypt, links:]
Waterlooplein.
[Centrale tekst:]
Vrijstelling betaling
marktgeld:
Tegoed:f 0,60.
==============
[Rechtsonder:]
Waterlooplein.
gerekend te zijn ingegaan: 12 Juli 1942.
xxxxxxxxxxxxxx
[Onderaan:]
wnd. Het betreft een administratieve afwikkeling van marktgeld. De heer B. Reiss ontvangt een tegoed van 0,60 gulden omdat hij blijkbaar vanaf 12 juli 1942 is vrijgesteld van betaling voor zijn standplaats op het Waterlooplein. De afkorting "wnd." staat voor "waarnemend", wat aangeeft dat het document namens een functionaris (waarschijnlijk van de Gemeentelijke Dienst van het Marktwezen) is opgesteld. De handgeschreven notitie "Verzonden 8/8" met de paraaf "H de Haan" dient als administratieve bevestiging van verzending op de dag van dagtekening. Dit document is zeer betekenisvol vanwege de datum en de locatie. In de zomer van 1942 was de Jodenvervolging in Amsterdam in volle gang. Het Waterlooplein was de centrale markt in de Joodse buurt. Vanaf juli 1942 begonnen de grootschalige deportaties vanuit Amsterdam naar kamp Westerbork en verder naar de vernietigingskampen.
De ontvanger, Berthold Reiss (geboren in 1902), woonde op het genoemde adres. Uit historische bronnen (zoals Joods Monument) blijkt dat hij op 30 september 1942 in Auschwitz is vermoord. De "vrijstelling" van marktgeld per 12 juli 1942 duidt er zeer waarschijnlijk op dat hij vanaf die datum niet meer mocht of kon handelen op de markt, mogelijk omdat hij was opgepakt of gedwongen was zijn activiteiten te staken. Het document illustreert de kille bureaucratische precisie waarmee de zaken van Joodse Amsterdammers werden afgehandeld terwijl zij zelf werden weggevoerd.