12 juli 1942 (vermeld in de tekst). s.v.p. vrijstellen van
betaling marktgeld
Waterlooplein v/a 12/7 '42.
foto bijged.
[ondertekening: Max Wits] * Auteur: De notitie is ondertekend door Max Wits. Uit historisch onderzoek blijkt dat Max Wits (1893-1943) een Joodse marktkoopman in Amsterdam was.
* Inhoud: Het betreft een kort, formeel verzoek om vrijstelling van de betaling van marktgeld voor een standplaats op het Waterlooplein, ingaande op 12 juli 1942. Er wordt vermeld dat er een foto is bijgevoegd ("bijged."), waarschijnlijk als onderdeel van een verplichte legitimatieprocedure.
* Drager: De tekst is geschreven op de achterkant van een gerecycled document. In het spiegelbeeld van de doorschijnende drukinkt zijn de woorden "SPINOZA ZIEKENHUIS" en "INLICHTINGEN VOOR BEZOEKERS" te herkennen. Het Spinoza Ziekenhuis (gelegen aan de Nieuwe Keizersgracht) was een belangrijke instelling in de Joodse buurt van Amsterdam. * Historisch kader: Juli 1942 markeert een inktzwart dieptepunt in de geschiedenis van de Jodenvervolging in Nederland. In deze maand begonnen de grootschalige deportaties vanuit Amsterdam naar de kampen. Op 14 juli 1942 vond de eerste grote razzia in de Joodse wijk plaats.
* Waterlooplein: De markt op het Waterlooplein was het hart van de Joodse buurt. Tijdens de bezetting werden Joodse marktkooplieden steeds verder geïsoleerd en mochten zij alleen nog op specifieke markten, zoals deze, hun werk uitvoeren.
* Betekenis: Gezien de datum en de achtergrond van de auteur, duidt het verzoek om vrijstelling van marktgeld waarschijnlijk op de onmogelijkheid om de handel voort te zetten vanwege de aangescherpte anti-Joodse maatregelen of de naderende deportatie. Max Wits werd later gedeporteerd en is in 1943 vermoord in vernietigingskamp Sobibor.