1 mei 1942. Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale, Directie, 's-Gravenhage. Alle veilingen. NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE.
Laan Copes van Cattenburch 62.
DIRECTIE.
Dict.: KJ. Typ.: EF.
No. 178/'42
Toestel 5.

[Rechtsboven:]
AAN ALLE VEILINGEN
's-GRAVENHAGE, 1 Mei 1942.

[Handgeschreven annotaties rechtsboven:]
M. Nieburgh (?)
Mr. Brown

[In de linkermarge in blauw potlood:]
Gezien
[Paraaf]
15

[Inhoud:]
Betr.: Onderwicht producten.

Het komt verschillende malen voor, dat producten ter veiling worden aangevoerd, welke bij keuring een onderwicht geven per kist. Door de veilingbesturen zal in de meeste gevallen, wanneer zulks wordt geconstateerd, den betrokken tuinder een boete worden opgelegd.

De handelaar, die deze producten koopt of krijgt toegewezen, maakt zich echter bij verkoop schuldig aan prijsopdrijving, omdat hij niet het aantal kg. levert wanneer hij per kist verkoopt.

Het is daarom noodzakelijk, dat in het vervolg, voorzoover zulks nog niet werd toegepast, de teler het geconstateerde tekort bijlevert of de aangevoerde partij wordt ingewogen, zoodat in iedere kist het vereischte gewicht aanwezig is.

Bij onderwicht sla enz. moet de partij in een lagere klasse worden geclassificeerd.

Wij vertrouwen, dat U aan het bovenstaande Uw volle aandacht zult geven.

[Ondertekening:]
NEDERL. GROENTEN- EN FRUITCENTRALE:
[Handgeschreven paraaf: Pro r - m]

[Linksonder:]
Rb.V.V.O.

[Archiefstempel linksonder:]
№ 105/42/1 M. 1942 4/ Dit document is een officiële richtlijn die het probleem van 'onderwicht' (ondergewicht) bij tuinbouwproducten aankaart. De centrale stelt vast dat wanneer een kist minder product bevat dan voorgeschreven, de handelaar die de kist doorverkoopt technisch gezien 'prijsopdrijving' pleegt. Immers, de prijs per eenheid (kist) blijft gelijk terwijl de hoeveelheid product minder is.

De brief dwingt veilingen tot strengere maatregelen:
1. Correctie aan de bron: De teler moet het gewicht ter plekke aanvullen of de hele partij moet opnieuw gewogen worden.
2. Degradatie: Specifiek voor bladgroenten zoals sla moet de partij bij ondergewicht direct in een lagere kwaliteitsklasse worden ingedeeld, wat een lagere maximumprijs tot gevolg heeft.

De handgeschreven naam "Mr. Brown" en de parafen duiden op de administratieve verwerking binnen de veiling of een toezichthoudend orgaan. De afkorting "Rb.V.V.O." linksonder verwijst vermoedelijk naar de relatie met het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd. De brief dateert uit mei 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was de gehele voedselvoorziening strikt gereguleerd via een systeem van distributie en prijsbeheersing. De 'Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale' fungeerde als een door de bezetter gecontroleerd bestuursorgaan dat toezag op de tuinbouwsector.

Termen als 'prijsopdrijving' waren in oorlogstijd zwaar beladen. Er bestonden strenge straffen (het Prijsopdrijvings- en Hamsterbesluit) voor handelaren die probeerden meer te verdienen dan de wettelijk vastgestelde prijzen. Omdat schaarste aan de orde van de dag was, was een nauwkeurige controle op gewichten essentieel om de schijnbare stabiliteit van het prijssysteem te handhaven en zwarte handel tegen te gaan. De brief illustreert de verregaande bureaucratische controle op de dagelijkse handel tijdens de Tweede Wereldoorlog.