Getypt afschrift van een ambtelijk verslag. 17 juli 1942 (betreft een gesprek op 3 juli 1942). A f s c h r i f t .

No. 611 L.M. 1942

Verslag onderhoud Wethouder Strak met den Heer Van Burg, marktmeester
Stadionplein, gehouden op 3 Juli 1942 des namiddags om 3 uur.

Naar a aanleiding van een bij den Wethouder L.M. ingediende klacht betref-
fende v.d. Burg heeft deze v.d. B. bij zich ontboden.
Op de vraag van den Wethouder of hij wel eens aal koopt op de markt, ant-
woordt v.d. Burg bevestigend, doch dat zou maar enkele ponden zijn en niet
veel. Dat de agenten ook wel aal koopen is hem bekend, dich hij voert als
argument aan, dat hij, als hij achter aan de rij bezig is, niet op de kar-
ren kan letten wat daar gebeurt.
Wethouder Strak geeft hem te kennen, dat hem als marktmeester niets mag
ontgaan, daar hij anders niet voor zijn taak berekend is. Vervolgens brengt
de Wethouder hem onder het oog, dat er reeds diverse klachten zijn bin-
nengekomen. Thans wordt nog met een waarschuwing volstaan, de eerstvolgende
klacht, die er binnenkomt, zullen echter ernstige maatregelen worden ge -
nomen.

De Wethouder voor de Levens-
middelen, Wasch-en Schoonmaak,
Bad-en Zweminrichtingen stelt
deze in handen van den Heer Di-
recteur van het Marktwezen om advies.

A'dam, 17 Juli 1942.

No.110/1/1 M.1942 18/7. * Toon en taalgebruik: Het document is opgesteld in een formele, ambtelijke stijl, kenmerkend voor de vroege jaren '40. Het bevat enkele typfouten, zoals "a aanleiding" en "dich hij voert" (waarschijnlijk bedoeld als 'doch'). De toon van de wethouder is streng en autoritair.
* Inhoud: De kern van het conflict is het gedrag van marktmeester Van Burg op het Stadionplein. Hij wordt beschuldigd van het zelf kopen van aal (paling) op de markt—een product dat in 1942 schaars was—en van nalatigheid in zijn toezichthoudende taak.
* Verdediging: Van Burg geeft toe aal te kopen, maar bagatelliseert de hoeveelheid. Ook wijst hij erop dat politieagenten hetzelfde doen. Zijn verdediging voor het gebrekkige toezicht is dat hij niet overal tegelijk kan zijn ("achter aan de rij bezig").
* Consequentie: De wethouder verwerpt deze excuses en stelt dat een marktmeester alles moet zien. Er volgt een "laatste waarschuwing" voordat er "ernstige maatregelen" (zoals ontslag) genomen zullen worden. * Oorlogstijd en Schaarste: Dit document stamt uit juli 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was er sprake van toenemende voedselschaarste en distributiebonnen. Het feit dat een marktmeester en agenten "aal" kopen (mogelijk buiten de officiële regels om of door misbruik van hun positie) was een serieuze zaak.
* Wethouder Jan Strak: Jan Strak was een NSB-wethouder in Amsterdam. Zijn aanstelling en bevoegdheden over levensmiddelen waren onderdeel van de nazificatie van het gemeentebestuur. De dreiging met "ernstige maatregelen" moet in dit licht gezien worden; het gezag van NSB-bestuurders werd vaak met harde hand gehandhaafd.
* Marktwezen: De controle op markten was cruciaal voor de voedselvoorziening in de stad. Marktmeesters hadden een belangrijke rol in het voorkomen van zwarte handel, maar werden hierbij zelf vaak nauwlettend in de gaten gehouden door de bezettingsautoriteiten en hun collaborateurs.