Archief 745
Inventaris 745-397
Pagina 567
Dossier 24
Jaar 1943
Stadsarchief

Handgeschreven brief (denunciatie/verraadbrief).

Circa maart 1943 (gebaseerd op het stempel "M. 1943 12/3"). Van: Een onbekende vrouw (zij spreekt over "mijn man"). Dossier: 1

Origineel

Handgeschreven brief (denunciatie/verraadbrief). Circa maart 1943 (gebaseerd op het stempel "M. 1943 12/3"). Een onbekende vrouw (zij spreekt over "mijn man"). De tekst is letterlijk overgenomen, inclusief spellingfouten en het ontbreken van interpunctie.

Geachte Heer Directeur
langs deze weg zou ik u even willen inlichten over de
handels wijze van iemand die jaren op de groenten-
markt komt en handelt in fruit deze man Karel
Bakker genaamd is door de bonnenstelsel uitge-
sloten en gaat toch door met fruit te handelen maar
clandestien natuurlijk het welk hij hoofdzakelijk
aan joden verkoopt hij haalt het van de markt en zijn
schoonzoon ook een zwarte handelaar Ko Buis genaamd
brengt het bij de joden en als u eens bedenkt dat deze 2
huishoudens er rojaal van leven. Bakker koopt veel
bij Harte een Grossier van de markt en ook heeft hij
2 broers die groentenzaken hebben deze koopen ook veel fruit
voor hem zijn stalling heeft hij in de Ruijsdaelstraat
over de Hema, mijn man die ook van kind af aan op
de markt heeft gestaan en een vaste staanplaats op de Albert
Cuijperstr had moest in Januari naar Duitsland omdat hij
te weinig omzet had en is toch ook zoo jong niet meer. * Afzender: Een onbekende vrouw (zij spreekt over "mijn man").
* Inhoud: De schrijfster verraadt een zekere Karel Bakker en diens schoonzoon Ko Buis. Zij beschuldigt hen van illegale fruithandel buiten het bonnenstelsel om ("clandestien"). Een verzwarende factor in de ogen van de bezetter is de bewering dat de waar "hoofdzakelijk aan joden" wordt verkocht.
* Motief: Het motief is overduidelijk afgunst en rancune. De schrijfster ervaart een groot onrecht: terwijl Bakker en zijn familie "royaal leven" van de zwarte handel, is haar eigen (oudere) man gedwongen naar Duitsland gestuurd voor de Arbeitseinsatz omdat zijn legale omzet te laag was.
* Details: De brief is zeer specifiek over namen (Bakker, Ko Buis, grossier Harte) en locaties (Ruysdaelstraat tegenover de Hema, Albert Cuypstraat), wat bedoeld is om de opsporing door de autoriteiten te vergemakkelijken. * Tweede Wereldoorlog: Tijdens de bezetting was de schaarste groot en het bonnenstelsel streng. Handel buiten dit stelsel ("zwarte handel") was strafbaar.
* Jodenvervolging: In maart 1943 was de deportatie van Joden uit Amsterdam in volle gang. Het was verboden om aan Joden te verkopen of hen te helpen aan extra levensmiddelen. Door deze link te leggen, wist de schrijfster dat de autoriteiten (zoals de Crisiscontrole-dienst of de SD) sneller zouden ingrijpen.
* Arbeitseinsatz: De vermelding dat de echtgenoot naar Duitsland moest, verwijst naar de verplichte tewerkstelling. Vanaf 1942/1943 werden steeds meer Nederlandse mannen hiervoor opgeroepen, wat tot veel sociaal leed en jaloezie leidde richting degenen die hieraan wisten te ontkomen of eraan verdienden.

Samenvatting

  • Afzender: Een onbekende vrouw (zij spreekt over "mijn man").
  • Inhoud: De schrijfster verraadt een zekere Karel Bakker en diens schoonzoon Ko Buis. Zij beschuldigt hen van illegale fruithandel buiten het bonnenstelsel om ("clandestien"). Een verzwarende factor in de ogen van de bezetter is de bewering dat de waar "hoofdzakelijk aan joden" wordt verkocht.
  • Motief: Het motief is overduidelijk afgunst en rancune. De schrijfster ervaart een groot onrecht: terwijl Bakker en zijn familie "royaal leven" van de zwarte handel, is haar eigen (oudere) man gedwongen naar Duitsland gestuurd voor de Arbeitseinsatz omdat zijn legale omzet te laag was.
  • Details: De brief is zeer specifiek over namen (Bakker, Ko Buis, grossier Harte) en locaties (Ruysdaelstraat tegenover de Hema, Albert Cuypstraat), wat bedoeld is om de opsporing door de autoriteiten te vergemakkelijken.

Historische Context

  • Tweede Wereldoorlog: Tijdens de bezetting was de schaarste groot en het bonnenstelsel streng. Handel buiten dit stelsel ("zwarte handel") was strafbaar.
  • Jodenvervolging: In maart 1943 was de deportatie van Joden uit Amsterdam in volle gang. Het was verboden om aan Joden te verkopen of hen te helpen aan extra levensmiddelen. Door deze link te leggen, wist de schrijfster dat de autoriteiten (zoals de Crisiscontrole-dienst of de SD) sneller zouden ingrijpen.
  • Arbeitseinsatz: De vermelding dat de echtgenoot naar Duitsland moest, verwijst naar de verplichte tewerkstelling. Vanaf 1942/1943 werden steeds meer Nederlandse mannen hiervoor opgeroepen, wat tot veel sociaal leed en jaloezie leidde richting degenen die hieraan wisten te ontkomen of eraan verdienden.

Locaties

Albert Cuypmarkt

Producten

A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Olie & Techniek: Lood Olie & Techniek: Olie Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vleeswaren: Hart Vleeswaren: Vlees

Thema's

Duitsland/Oosten Dwang/Vordering Jodenster/Maatregelen

Gerelateerde Documenten 6