Officiële brief/dienstmededeling. 28 Maart 1944. GEMEENTEBESTUUR VAN AMSTERDAM
[Wapenschild van Amsterdam]
CENTRALE DIENST VOOR DE LEVENSMIDDELENVOORZIENING
AFDEELING: Kleeding en Schoeisel
No. 1534/3.h./CDL.

VO/O
AMSTERDAM (W.), 28 Maart 1944
VAN REIGERSBERGENSTRAAT 2

AAN het
Marktwezen
Jan van Galenstraat 14
Amsterdam - W.

VERZOEKE BIJ DE BEANTWOORDING HET NUMMER VAN DEZEN BRIEF EN DE AFDEELING TE VERMELDEN.

[Paars stempel:] Nº 7/3/1 M.1944 4/4
[Handgeschreven in rood/bruin rechtsboven:] (onleesbaar paraaf)

[Handgeschreven links:] 7/24 17-43 (

Naar aanleiding van de indertijd door Uw dienst (bedrijf) gedane opgave van benoodigde klompen voor werklieden en ambtenaren, deel ik U mede, dat door U thans een bestelbiljet bij mijn dienst kan worden ingediend voor 23 paren klompen, onder vermelding van de verlangde maten.

Op levering van bovengenoemd aantal klompen kan worden gerekend. Er zal daarbij zooveel mogelijk getracht worden de door U op te geven maten te leveren, echter dient eenige afwijking hiervan te worden voorbehouden. Indien zich, (hetgeen niet te verwachten is) de mogelijkheid voordoet nogmaals eenzelfde hoeveelheid klompen aan Uw dienst (bedrijf) te leveren zal U hiervan wederom mededeeling worden gedaan.

Indiening van bestelbons voor hoeveelheden grooter dan bovenstaand aantal kunnen niet in behandeling worden genomen.

Ik meen U nog te moeten adviseeren de uiterste zuinigheid te betrachten.

[Handgeschreven links met rode strepen:] M Stam /

In dit verband vestig ik er Uw aandacht op, dat het thans mogelijk is, klompen te doen verzolen bij de afdeeling klompen-verzoolinrichting van mijn dienst, waartoe ik naar ingesloten circulaire verwijs.

De dd. Directeur,
[Handtekening: Jansen]

[Handgeschreven onderaan:] bon 1731 - 1732

[Onderaan links:] C.D.L. 0.10. 10.000-10-'39
[Handgeschreven rechtsonder:] 7 Dit document is een representatief voorbeeld van de bureaucratische afhandeling van schaarste tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De Centrale Dienst voor de Levensmiddelenvoorziening (C.D.L.) trad hierbij op als beheerder van de distributie.

De kern van de brief is de toewijzing van 23 paar klompen aan het Marktwezen voor hun personeel. De toon is strikt en wijst voortdurend op de beperkte middelen:
1. Beperkte levering: Men mag exact 23 paar aanvragen; meer wordt niet in behandeling genomen.
2. Onzekerheid: Hoewel men maten mag opgeven, wordt er direct een voorbehoud gemaakt wat betreft de leverbaarheid daarvan.
3. Zuinigheid: Er wordt expliciet geadviseerd om "uiterste zuinigheid te betrachten".
4. Herstelcultuur: De vermelding van een speciale "klompen-verzoolinrichting" illustreert dat vervanging van schoeisel bijna onmogelijk was en dat reparatie (zelfs van houten klompen) de norm was geworden. In maart 1944 bevond Nederland zich in de diepste fase van de oorlogsdistributie. Lederen schoenen waren voor de gewone burger vrijwel onbereikbaar geworden, waardoor klompen het primaire schoeisel werden voor arbeiders en ambtenaren die buiten werkten (zoals bij de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat).

Het adres van de afzender, Van Reigersbergenstraat 2, was het hoofdkwartier van de Amsterdamse distributiedienst. De datum, slechts enkele maanden voor de invasie in Normandië en de daaropvolgende Hongerwinter, markeert een periode waarin de tekorten aan vrijwel alle primaire levensbehoeften, inclusief kleding en schoeisel, kritieke vormen aannamen. De administratieve precisie (zoals de handgeschreven bonnummers 1731-1732 onderaan) toont aan hoe nauwgezet elk paar klompen werd gecontroleerd. Marktwezen