Archiefdocument
Origineel
3 november 1943 De Controleur (van de Centrale Markt) Den Heer Bedrijfschef van de Centrale Markt No. 37/118/1 M. 1943 8/11 [stempel en handgeschreven toevoeging]
R A P P O R T
In opdracht van den heer Directeur heb ik hedenmorgen een onderzoek ingesteld naar de herkomst van een partij kisten met andijvie welke langs de spoorbaan ten hoogte van pier E lag. Deze bleken te zijn van de grossier H. van Bezooyen huurder van pakhuis E 4. Bezooyen verklaarde mij, dat hij ~~ook~~ een partij van 515 kisten andijvie op Zaterdag~~namiddag~~ 30 October 1943 na markttijd per spoor$^r$ had ontvangen. Het was hem nog mogelijk geweest om toen 200 kisten te verkoopen. Op Maandag 1 November en Dinsdag 2 November 1943 heeft hij hiervan weer een aantal kisten verkocht, doch ten slotte nog ongeveer 220 kisten overgehouden. Dit waren de kisten, die op bovengenoemde plaats bevonden. Deze andijvie bleek nu in kwaliteit erg$^v$ verminderd te zijn. In opdracht van den Directeur heb ik dit geval doorgegeven aan de C.C.D. de heer Bleijs , ambtenaar van de C.C.D. heeft dit geval verder in onderzoek genomen en zal, indien hiertoe termen aanwezig tegen Bezooyen proces-verbaal opmaken.
Den Heer Bedrijfschef Amsterdam, 3 November 1943
van de Centrale Markt , De Controleur,
[handtekening: Velthuis (?)]
[Handgeschreven aantekeningen in rood, linksonder:]
Fruit Zeeland.
Volgens verklaring van den Hr Bleijs is de andijvie verkocht en uitgezocht. 20 kisten zijn in de schuit gestort. Verbaal werd van deze zaak opgemaakt.
Gezien 10-11-43 [Paraaf]
[Handgeschreven aantekening in blauw/zwart, rechtsonder:]
pvb. opgd. Het document is een officieel intern rapport van de inspectie van de Centrale Markt in Amsterdam. De controleur rapporteert over 220 kisten andijvie die onverkocht langs de spoorbaan lagen te bederven. De eigenaar, grossier H. van Bezooyen, verklaarde dat hij de partij te laat (na markttijd op zaterdag) had ontvangen en de restvoorraad door kwaliteitsverlies niet meer kon verkopen.
Het voorval is gemeld bij de Crisis Controle Dienst (C.C.D.), wat wijst op een mogelijke overtreding van de distributiewetten. Uit de handgeschreven kantlijnnotities blijkt dat de zaak is afgewikkeld: de bruikbare andijvie is alsnog "verkocht en uitgezocht", terwijl 20 kisten als onbruikbaar in een schuit zijn gestort (vernietigd). Er is uiteindelijk een proces-verbaal (pvb) opgemaakt tegen de grossier. Dit document stamt uit november 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was er sprake van een strikte distributie van voedsel. De C.C.D. (Crisis Controle Dienst) hield streng toezicht op de handel om zwarte handel en voedselverspilling tegen te gaan.
Het laten bederven van grote partijen groenten werd in oorlogstijd als een ernstig economisch delict gezien, omdat de voedselvoorziening onder grote druk stond. De locatie, de Centrale Markt in Amsterdam (aan de Jan van Galenstraat), was het logistieke hart van de voedselvoorziening in de regio. De verwijzing naar "pier E" en de "spoorbaan" benadrukt de rol van het spoorvervoer in de bevoorrading van de hoofdstad tijdens de oorlog.