Ambtelijke brief/memorandum.
Origineel
Ambtelijke brief/memorandum. 8 mei 1943. De Directeur (vermoedelijk van de Gemeentelijke Dienst voor de Voedselvoorziening of Marktwezen). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam (Alhier). [Handgeschreven, linksboven:] Verzonden 8/5
[Handgeschreven, middenboven:] ms [?]
[Rechtsboven:] HB.
46c/23/1 a M.
1.
uitsluiting
verdeeling ten name van
A.Hendriks.
[Middenrechts:] 8 Mei 1943.
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .
===========
In bijlage dezes heb ik de eer U te doen toe-
komen een afschrift van een op 4 Mei jl. door een
ambtenaar van mijn dienst opgemaakt rapport, waaruit
blijkt, dat A.Hendriks, geboren 13-10-'80 en wonende
Nw.Teertuinen 5 hs, alhier, zich op Zondag 2 Mei jl.
op de markt Lindengracht heeft schuldig gemaakt aan
onjuist afwegen van visch bij den verkoop aan het
publiek.
Op grond van dit feit heb ik Hendriks voornoemd
voorloopig van de verdeeling van visch uitgesloten.
Ik geef U beleefd in overweging wel te willen
bevorderen, dat bij Besluit van den Burgemeester Hen-
driks voornoemd voor den tijd van vier maanden van de
verdeeling van visch aan den afslag te dezer stede
wordt uitgesloten.
De Directeur, * Inhoud: De brief is een formele rapportage van een ambtsmisdrijf. Een visverkoper, A. Hendriks (geboren in 1880, woonachtig aan de Nieuwe Teertuinen in de Jordaan), is betrapt op de Lindengracht-markt op het "onjuist afwegen" van vis. In een tijd van schaarste en rantsoenering werd dit zeer hoog opgenomen.
* Maatregelen: De directeur heeft Hendriks al direct voorlopig geschorst. Hij stelt de wethouder voor om via een officieel besluit van de burgemeester de uitsluiting voor een periode van vier maanden vast te leggen. Dit zou betekenen dat de betrokkene geen vis meer kan inkopen bij de stedelijke afslag.
* Terminologie: "Alhier" duidt erop dat zowel de afzender als de ontvanger zich in dezelfde stad (Amsterdam) bevinden. "Jl." staat voor 'jongstleden' (vorige maand/week). "5 hs" betekent 'huis', oftewel de begane grond. * Historische context: Het document dateert uit mei 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.
* Voedselvoorziening: Tijdens de bezetting was er een strikt systeem van distributie en rantsoenering. Fraude met gewichten ("onjuist afwegen") werd gezien als een ernstig vergrijp, omdat het de eerlijke verdeling van de schaarse middelen onder de bevolking ondermijnde en neerkwam op diefstal van de burger.
* Bestuur: Amsterdam stond op dat moment onder leiding van de regeringscommissaris/burgemeester Edward Voûte. De brief illustreert de bureaucratische afhandeling van overtredingen in het economische verkeer tijdens de oorlogsjaren. De Lindengracht was (en is) een centrale marktplaats in de Amsterdamse Jordaan, een buurt die destijds zwaar getroffen werd door de voedseltekorten.