Archiefdocument
Origineel
25 november 1944 Onbekend (brief breekt af voor ondertekening) De Geneeskundige Distributie, Amsterdam Amsterdam, 25 Nov. 1944.
Aan de Geneeskundige Distributie,
Alhier.
Mijne Heeren,
Tweemaal per week begaf ik mij voor een ernstige suiker-patiënt naar de firma Fleurding voor het koopen van 1 1/2 kg bladgroenten. Het komt mij voor, dat men er daar maar wat van maakt, inzonderheid den laatsten tijd. Bv. een paar weken geleden ontving ik niet anders dan 1 1/2 kg andijvie (dat klopt), doch Dinsdag 21 dezer 1 kg appelen plus een gele kool, te zamen voor één gulden. Waar men vroeger de kool eerst woog en dan den prijs noemde, werd deze nu maar voetstoots tegelijk met een tevoren afgewogen papieren zakje appelen à raison van f 1.- afgegeven. De gele kool was van heel gewone afmeting.
En daarop volgde nu weer de bloemkool, waarvan de juiste omvang en het gewicht op bijgaand vel aangegeven.
Ten overvloede zij U nog gemeld, dat deze ongewone bloemkool met het grootste gemak in rauwen toestand geborgen en vervoerd zou kunnen worden in deze zelfde heel gewone envelop, ware het niet dat de patiënt dan haar kolossale groenten-toewijzing zou moeten missen voor 5 dagen, dus
--- * Toon: De brief is geschreven in een formele, maar duidelijk gefrustreerde en sarcastische toon. De schrijver gebruikt woorden als "kolossale" (dikgedrukt/onderstreept in de tekst) om de belachelijk kleine hoeveelheid voedsel te benadrukken.
* Inhoud: De kern van de klacht is dat de firma Fleurding sjoemelt met de rantsoenen. In plaats van de voorgeschreven 1,5 kg bladgroenten af te wegen, krijgt de patiënt een willekeurige combinatie (appels en een kleine kool) voor een vaste prijs van één gulden. De schrijver klaagt dat de groente-toewijzing zo klein is dat deze letterlijk in een envelop past.
* Taalgebruik: Typisch midden-20e-eeuws Nederlands met archaïsche spelling en naamvallen ("den laatsten tijd", "Mijne Heeren", "dezer").
--- * De Hongerwinter: Dit document stamt uit november 1944, het begin van de Hongerwinter in het bezette westen van Nederland. Voedseltekorten waren extreem en de distributie van schaarse goederen werd streng gereguleerd via bonkaarten.
* Medische Rantsoenen: Patiënten met specifieke aandoeningen, zoals diabetes ("suiker-patiënt"), hadden recht op extra of specifieke rantsoenen via de "Geneeskundige Distributie". Dit was van levensbelang omdat insuline en vervangende voedingsmiddelen bijna niet te krijgen waren.
* Corruptie en willekeur: De brief illustreert de dagelijkse strijd van burgers tegen de willekeur van winkeliers en distributeurs die, gedreven door schaarste of zwarte handel, de regels niet altijd even nauw namen. De firma Fleurding wordt hier direct beschuldigd van onzorgvuldigheid of bewuste benadeling.