Officieel rapport van een inspectie/controle. 18 november 1944. R A P P O R T.

OP 18 November 1944 ± 7.45 uur bevond ik mij op de Centrale Markt en controleerde aldaar loods A.
In deze loods trof ik aan Gerrit v.Klaveren, geboren 16 October 1927, Rijnsburg wonende Noordwijkerweg no. 11 van beroep groentenkoopman, Johannes van der Spijk, geboren 1 October 1907 Rijnsburg, wonende Oestgeesterweg no. 44 Rijnsburg van beroep landarbeider en Adrianus den Heyer, geboren 6 September 1928 te Leiden, wonende Valkenburgerweg no.8 Rijnsburg, welke personen onders aan de groenten aldaar in de loods hadden opgeslagen.

terwijl er nog 200 bosjes selderie en 10 peterselie aanwezig waren van P.Nieuwboer, die spoorloos verdwenen was.
Allen verklaarden mij, dat zij deze groenten zelf teelden en op de markt ten verkoop hadden aangevoerd met de schuit Voorne & Putten schipper Van Noort.
De marktkaart van v.d. Spijk en v.Klaveren heb ik hierbij gevoegd van den Heyer heb ik niet hierbij daar deze de kaart niet bij zich had.
Ik heb bovenstaande personen proces-verbaal aangezegd.

Amsterdam, 18 November 1944
De Controleur,
w.g. N.Burg. * Administratieve nauwkeurigheid: De controleur noteert zeer gedetailleerd de persoonsgegevens (naam, geboortedatum, adres en beroep) van de aanwezigen. Dit wijst op een strenge handhaving van de distributie- en handelsregels.
* Partijen: Er worden aanzienlijke hoeveelheden groenten genoteerd, met name andijvie en waspeen. De vermelding van "kisten" en de bijbehorende kilogrammen suggereert een commerciële omvang.
* Overtreding: Hoewel de mannen beweren eigen teelt te verkopen (wat legaal kon zijn mits aan alle regels voldaan), wordt er een proces-verbaal aangezegd. De afwezigheid van een marktkaart bij Adrianus den Heyer en de verdwijning van P. Nieuwboer maken de situatie verdacht in de ogen van de controleur.
* Transport: De groenten werden vervoerd per schuit ("Voorne & Putten"), wat een gebruikelijke methode was om producten uit tuinbouwgebieden zoals Rijnsburg naar de Amsterdamse markt te brengen. Dit document stamt uit november 1944, midden in de Hongerwinter tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was de voedselvoorziening in de grote steden (waaronder Amsterdam) kritiek door een spoorwegstaking en een Duits embargo op voedseltransporten naar het westen.

De Centrale Markt in Amsterdam was een cruciaal knooppunt, maar stond onder streng toezicht van controleurs om de zwarte handel in te dammen en de officiële distributie via bonnen te waarborgen. Handelaren uit tuinbouwcentra zoals Rijnsburg probeerden vaak hun waren direct in de stad te verkopen. Omdat voedsel schaars was, werden de regels omtrent marktkaarten en vergunningen zeer strikt nageleefd. Het feit dat iemand "spoorloos verdwenen was" (P. Nieuwboer) suggereert dat men vluchtte voor de autoriteiten zodra er gecontroleerd werd.