Officiële administratieve bekendmaking / oproep. April 1941. MARKTWEZEN
AMSTERDAM.

AMSTERDAM, April 1941.

Aan den houder van een vent- of opkoopersvergunning wordt medegedeeld, dat bedoelde vergunning opnieuw verleend moet worden voor het tijdvak 1 Juni 1941 of later tot en met 31 Mei 1942, indien de betrokkene in het laatstgenoemde tijdvak het beroep van venter of opkooper wenscht voort te zetten of weder op te nemen.

De venter of opkooper, die voor opnieuw verleening van zijn vergunning in aanmerking wil komen, moet zich of iemand namens hem in de maand Mei 1941 met zijn vergunning vervoegen op het Hoofdkantoor van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam-West en wel op een der navolgende dagen :

op 2 Mei indien hij in het bezit is van een vergunning dragende de serie-nummers 1, 2, 3, 4 of 5 ;

op 5, 6, 7, 8 of 9 Mei indien hij in het bezit is van een vergunning, dragende de serie-nummers 6, 7, 8, 9 of 10 of de serie-letters EW, EM, TM of EZ ;

op 12, 13, 14, 15 of 16 Mei indien hij in het bezit is van een vergunning, dragende de serie-nummers 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17 of 18 ;

op 19, 20, 21 of 23 Mei indien hij in het bezit is van een vergunning, dragende de serie-nummers 19, 20, 21, 22 of 23 ;

op 26, 27, 28, 29 of 30 Mei indien hij in het bezit is van een vergunning, dragende de serie-nummers 24, 25, 26, 27 of 28.

Des Zaterdags zijn de kantoren voor het betalen van ventgelden gesloten.
Venters, die op andere dagen komen dan waarop zij zijn opgeroepen, kunnen wel geholpen worden, doch loopen kans, langer aan de loketten te moeten wachten dan anderen.

In elk geval moet ieder, die na 1 Juni 1941 ventende wordt aangetroffen [...] (tekst onderaan afgesneden) * Inhoud: Het document is een formele oproep aan Amsterdamse straathandelaren (venters en opkopers) om hun jaarlijkse vergunning te verlengen. Er wordt een strikt schema gehanteerd op basis van de nummers of letters op hun huidige vergunning.
* Taalgebruik: De tekst hanteert de toenmalige officiële spelling (bijv. "opkooper", "wenscht", "verleening") en een zakelijke, directieve toon.
* Bijzonderheid in de data: In het schema voor mei 1941 ontbreekt donderdag 22 mei. Dit was in 1941 de dag waarop Hemelvaartsdag viel, waardoor het kantoor gesloten was.
* Fysieke staat: De scan toont een vergeeld papier met duidelijke typografie, kenmerkend voor ambtelijke drukwerken uit die periode. De tekst aan de onderzijde is door de uitsnede niet volledig leesbaar. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). Hoewel de tekst op het eerste gezicht louter administratief lijkt, is de datum april 1941 van groot historisch belang.

Kort na de Februaristaking (februari 1941) intensiveerde de bezetter, in samenwerking met het gemeentelijk apparaat, de uitsluiting van Joodse burgers uit het openbare en economische leven. Het Marktwezen in Amsterdam speelde hierin een centrale rol. Het proces van vergunningsverlenging werd door de bezetter en de gelijkschakelde instanties gebruikt om Joodse marktkooplui te identificeren.

In de loop van 1941 werden de regels voor Joodse handelaren steeds strenger; uiteindelijk werden zij verbannen van de reguliere markten naar specifieke "Joodse markten" en werd hun de toegang tot het beroep van venter of opkoper nagenoeg onmogelijk gemaakt. Dit schijnbaar routineuze formulier was in feite een instrument in de bureaucratische registratie die de uitsluiting en latere deportatie van Joodse Amsterdammers faciliteerde. De genoemde serieletters (zoals EW, EM) verwijzen mogelijk naar specifieke administratieve categorieën die in die tijd werden gehanteerd om grip te houden op de verschillende groepen handelaren. Gemeente Amsterdam Marktwezen