Handgeschreven memo/notitie met turflijst.
Origineel
Handgeschreven memo/notitie met turflijst. 20 mei 1944 en 24 mei 1944 (margenotitie). Jan Overeinder 20/5
Onderstaande Koopman
op Hendrik of
aanvoer gecontroleerd
ook K G Schul
[Turflijst in het midden:]
~~||||~~ ~~||||~~ ~~||||~~ ~~||||~~ |||
~~||||~~ ~~||||~~ ~~||||~~
~~||||~~ ~~||||~~ ~~||||~~ ~~||||~~
~~||||~~ ~~||||~~ ~~||||~~ ~~||||~~
~~||||~~ ~~||||~~ ~~||||~~ ~~||||~~
[In de rechter marge, verticaal geschreven:]
distr. controle
24-5-44 dist.
[Onderaan het document:]
de ontbrekende som
heeft hij mogen houden
op advies van mij Reymer * Schrift: Het document is geschreven in een Nederlands cursief handschrift dat kenmerkend is voor de eerste helft van de 20e eeuw.
* Inhoud: Het document lijkt een administratieve controle te betreffen, uitgevoerd door een persoon genaamd Reymer. Er wordt melding gemaakt van een "aanvoer" die gecontroleerd is.
* Turflijst: Het centrale deel bevat een turflijst. Er zijn 19 groepjes van 5 streepjes en één groepje van 3 streepjes zichtbaar, wat neerkomt op een totaal van 98 eenheden. Dit kan betrekking hebben op goederen, distributiebonnen of een geldbedrag.
* Besluitvorming: De onderste regels zijn saillant; de controleur (Reymer) geeft aan dat een geconstateerd tekort ("de ontbrekende som") door de betrokkene gehouden mocht worden. Dit wijst op een discretionaire bevoegdheid of een informele regeling. Het document dateert uit mei 1944, de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De term "distr. controle" verwijst naar de Distributiedienst, die verantwoordelijk was voor de rantsoenering van voedsel en goederen. In deze periode was er sprake van een enorme bureaucratie rondom distributiestamkaarten en bonnen.
Dergelijke informele notities werden vaak gebruikt door ambtenaren of controleurs om kleine onregelmatigheden 'glad te strijken'. Het feit dat Jan Overeinder een tekort mocht houden op advies van een meerdere, kan duiden op een gunst, een pragmatische oplossing voor een rekenfout, of mogelijk zelfs een kleine vorm van verzet of hulpverlening binnen het distributiesysteem, dat in die jaren veelvuldig door het verzet werd geïnfiltreerd om onderduikers van extra rantsoenen te voorzien. Jan Overeinder (mogelijk Overbeeke) Hendrik K.G. Schul Reymer (ondertekenaar).